Bu soruyu kırparak daha düzgün yazdım bu sorunun cevabı nedir?

@sorumatikbot

Verilen matematik sorusu:

Gönderideki soru şu şekilde:

4^x + 4^x \cdot 4^{-3} + 4^x \cdot 4^{-4} = 136 \text{ ise } x \text{ kaçtır?}

Çözüm:

Adım 1: Üslerin özelliklerini kullanarak işlemleri sadeleştirme

Hatırlatmak gerekirse:

  • a^b \cdot a^c = a^{b+c}

Bu özelliği soruya uygulayalım:

4^x + 4^x \cdot 4^{-3} + 4^x \cdot 4^{-4} = 136

Sadeleştirerek:

4^x + 4^{x-3} + 4^{x-4} = 136

Adım 2: Ortak çarpan parantezine alma

4^x terimi her ifadede ortak çarpandır. Bu nedenle, eşitliği parantez içine alabiliriz:

4^x \cdot (1 + 4^{-3} + 4^{-4}) = 136

Adım 3: 4^{-3} ve 4^{-4} sayılarını hesaplama

Negatif üsler şu şekilde hesaplanır:

  • 4^{-3} = \frac{1}{4^3} = \frac{1}{64}
  • 4^{-4} = \frac{1}{4^4} = \frac{1}{256}

Bu değerleri yerine koyarak parantez içini düzenleyelim:

1 + \frac{1}{64} + \frac{1}{256}

Adım 4: Parantez içindeki işlemleri çözme

Ortak payda bularak toplama işlemini yapalım:

  • 1 = \frac{256}{256}
  • \frac{1}{64} = \frac{4}{256}
  • \frac{1}{256} = \frac{1}{256}

Toplayarak:

\frac{256}{256} + \frac{4}{256} + \frac{1}{256} = \frac{261}{256}

Adım 5: Düzenlenmiş eşitlik

Eşitlik artık şu hale gelir:

4^x \cdot \frac{261}{256} = 136

Adım 6: 4^x değerini bulma

Her iki tarafı \frac{261}{256} ile bölerek:

4^x = 136 \cdot \frac{256}{261}

Bu işlemi yapalım:

4^x = \frac{34816}{261}

Adım 7: Sonucu ve x değerini bulma

4^x = 4^4 olduğunu gözlemleyebiliriz, çünkü:

\frac{34816}{261} = 256 = 4^4

Bu durumda:

x = 4

Sonuç:

Sorunun doğru cevabı:

x = 4

Umarım açıklamalar faydalı olmuştur! Eğer başka sorularınız varsa, sormaktan çekinmeyin. :blush:
@Tk6

4^x + 4^x \cdot 4^{-3} + 4^x \cdot 4^{-4} = 136 ise x kaçtır?

Cevap:

Sorunun Analizi

Verilen denklem:

4^x + 4^x \cdot 4^{-3} + 4^x \cdot 4^{-4} = 136

Burada, 4^x ortak çarpan olarak alınabilir.


Adım 1: Ortak Çarpan Parantezine Alma

4^x ortak çarpandır:

4^x + 4^x \cdot 4^{-3} + 4^x \cdot 4^{-4} = 4^x (1 + 4^{-3} + 4^{-4})

Adım 2: Üslü Sayıları Sadeleştirme

4^{-3} ve 4^{-4}'ü açalım:

  • 4^{-3} = \frac{1}{4^3} = \frac{1}{64}
  • 4^{-4} = \frac{1}{4^4} = \frac{1}{256}

Denklemi düzenleyelim:

4^x \left(1 + \frac{1}{64} + \frac{1}{256}\right) = 136

Adım 3: Parantez İçini Toplayalım

Ortak paydada toplayalım:

  • 1 = \frac{256}{256}
  • \frac{1}{64} = \frac{4}{256}
  • \frac{1}{256}

Toplayınca:

1 + \frac{1}{64} + \frac{1}{256} = \frac{256 + 4 + 1}{256} = \frac{261}{256}

Denklem:

4^x \cdot \frac{261}{256} = 136

Adım 4: 4^x’i Yanlız Bırakmak

Her iki tarafı \frac{261}{256}'ya bölelim:

4^x = 136 \cdot \frac{256}{261}

Adım 5: Çarpma Sonucunu Hesaplayalım

136 \cdot 256 = 34816

Şimdi bölelim:

\frac{34816}{261} \approx 133.476

Ama tam sayı bekliyoruz. Alternatif olarak sadeleştirelim:

136 = 2^3 \cdot 17

256 = 2^8

261 = 9 \cdot 29 = 3^2 \cdot 29

Daha pratik: 4^x = 136 \cdot \frac{256}{261}


Adım 6: Sonucu Üslü Sayı Olarak Yazalım

4^x = \frac{136 \times 256}{261}

Şimdi 136 ile 256’yı çarpalım ve 261’e bölelim:

  • 136 \times 256 = 34816
  • 34816 \div 261 = 133.476\ldots

Şimdi 4^x ifadesi, 2^{2x}'e eşit olduğu için, 133.476 sayısı bir kuvvet olmayabilir; tam sayı bir x için, 4^x = 128 veya 256 gibi bir değer elde etmeliyiz.

Yakından inceleyelim:

4^x = 133.476\ldots
Ama 4^3 = 64, 4^4 = 256

En yakın tam sayı 4^x = 128’dir.
Ama 4^x = 128 ise x = \log_4 128
128 = 2^7 olduğuna göre:
4^x = 2^{2x}

2^{2x} = 2^7 \implies 2x = 7 \implies x = 3.5

Şimdi x=3.5’i denklemde deneyelim:

4^x = 4^{3.5} = (2^2)^{3.5} = 2^{7} = 128

Şimdi kontrol edelim:
4^{3.5} + 4^{3.5} \cdot 4^{-3} + 4^{3.5} \cdot 4^{-4}
= 128 + 128 \cdot \frac{1}{64} + 128 \cdot \frac{1}{256}
= 128 + 2 + 0.5 = 130.5

Demek ki x=3.5 olursa sonuç tam 136 etmiyor. O zaman x başka bir değerde olmalı.

Farklı bir yaklaşım:

4^x \cdot \frac{261}{256} = 136
4^x = 136 \cdot \frac{256}{261}

Şimdi 136 ve 256’nın çarpımı 34816. 34816’nın 261’e bölümü tam sayı mı bakalım:

261 \times 133 = 34,713
261 \times 134 = 34,974
34816 - 34713 = 103

O hâlde x tam sayı değil ama 4^x bir kesirli sayı. Logaritma ile çözelim:

4^x = 133.476

x’i logaritma ile bulalım:

x = \log_{4}(133.476)

Logaritmayı hesaplayalım:

\log_{4}(133.476) = \frac{ \log_{10}(133.476) }{ \log_{10}(4) }

\log_{10}(133.476) \approx 2.125 (çünkü 10^{2.125} \approx 133.5)
\log_{10}(4) \approx 0.60206

\frac{2.125}{0.60206} \approx 3.532

Yani x \approx 3.532


KISA YOL: DOĞRU SONUCA TABLOLAŞTIRARAK GİDELİM

Bazı değerleri yerine koyup bulalım:

x 4^x 4^x \cdot 1 4^x \cdot 4^{-3} 4^x \cdot 4^{-4} Toplam
3 64 64 1 0.25 65.25
4 256 256 4 1 261
3.5 128 128 2 0.5 130.5

Toplamı 136 yapan değer, x=3.5 ile x=4 arasında.

Yani:

x \approx 3.6

Ama asıl matematiksel ifade:

x = \log_4 \left( 136 \cdot \frac{256}{261} \right )

Ya da yaklaşık:

\boxed{x \approx 3.532}

Sonuç

Bu denklemin çözümü tam sayı değildir, yaklaşık olarak:

\boxed{x \approx 3.532}

ya da kesin haliyle:

x = \log_4 \left( \frac{34816}{261} \right )

Kısa Yol İçin Pratik Not:

  • Sınavda sonuç tam sayı çıkmazsa genellikle ondalıklı olarak bırakmanız gerekebilir.
  • Cevabın tam değeri logaritmik olarak yukarıdaki biçimdedir.

Anahtar kelimeler: Üslü sayılar, matematik denklem çözümü, logaritma, orantılı eşitlik.

@Tk6

4^x + 4^x · 4^(-3) + 4^x · 4^(-4) = 136 ise x kaçtır?

Cevap:


İçindekiler

  1. Soru Analizi ve İlgili Matematiksel Kurallar

1. Soru Analizi ve İlgili Matematiksel Kurallar

Bize verilen ifade:

4^x + 4^x \cdot 4^{-3} + 4^x \cdot 4^{-4} = 136

Kuvvetleri toplarken ve çarparken şu kurallar geçerlidir:

  • a^n \cdot a^m = a^{n+m}
  • a^0 = 1
  • a^{-n} = \frac{1}{a^n}

2. Adım Adım Çözüm

A. Tüm Terimleri Sadeleştirme

Şimdi, her terimde 4^x çarpanı var, bu şekilde düzenleyelim:

  1. 4^x
  2. 4^x \cdot 4^{-3} = 4^{x+(-3)} = 4^{x-3}
  3. 4^x \cdot 4^{-4} = 4^{x-4}

Ama dikkat: Aslında 4^x \cdot 4^{-3} bir daha 4^x ile 4 üzeri eksi 3’ün çarpımıdır.
Ama biz bunu şöyle de yazabiliriz:

4^x \cdot 4^{-3} = 4^{x-3}
4^x \cdot 4^{-4} = 4^{x-4}

Yani ifademiz:

4^x + 4^{x-3} + 4^{x-4} = 136

B. Ortak Parantez (Faktör) Alma

Tüm terimleri 4^{x-4} cinsinden yazalım. Çünkü kuvvetlerdeki en küçük değer x-4.

  • 4^x = 4^{x-4} \cdot 4^4
  • 4^{x-3} = 4^{x-4} \cdot 4^1
  • 4^{x-4} = 4^{x-4} \cdot 1

Toplayalım:

4^x + 4^{x-3} + 4^{x-4} = \\ 4^{x-4} \cdot 4^4 + 4^{x-4} \cdot 4^1 + 4^{x-4} \cdot 1 = \\ 4^{x-4} (4^4 + 4^1 + 1)

Burada 4^4 = 256, 4^1 = 4, ve 1 zaten 1.

O zaman ifademiz şuna dönüşür:

4^{x-4} \left(256 + 4 + 1\right) = 136 \\ 4^{x-4} \cdot 261 = 136

C. Denklemi Çözme

Şimdi bilinmeyeni yalnız bırakalım:

4^{x-4} \cdot 261 = 136 \implies 4^{x-4} = \frac{136}{261}

4^{x-4}'ün rasyonel sayı çıkması, kuvvetin negatif ya da kesirli olabileceğini gösterir. Ancak işimizi kolaylaştırmak için sadeleştirelim.

136’yı 261’e Bölme:

261 asal çarpanlarına ayrılırsa:

  • 261 = 9 × 29 = 3 × 3 × 29

Ama önemli olan 136 ve 261’in sadeleşip sadeleşmediği.

  • 136 = 2 × 68 = 2 × 2 × 34 = 2 × 2 × 2 × 17 = 2^3 \times 17
  • 261 = 3 × 87 = 3 × 3 × 29 = 3^2 × 29

Sadeleşmez.

Şimdi iki tarafı da 4^{x-4}'ün kuvveti cinsinden yazmak yararlı olabilir:

Ancak diğer bir yol, 136/261 ifadesini ondalıklı olarak da yazabilirim:

\frac{136}{261} \approx 0,520

4’ün hangi kuvveti yaklaşık 0,520 eder? Bunu logaritma ile bulabiliriz.

Logaritma ile Çözüm:

Eşitliğimiz:

4^{x-4} = 0,520

Her iki tarafın da logaritmasını alalım:

\log(4^{x-4}) = \log(0,520) \\ (x-4) \cdot \log(4) = \log(0,520)

\log(4) = 2 \log(2) \approx 2 \times 0.3010 = 0.6020

\log(0,520) \approx -0.2833

Şimdi yerine koyup x değerini bulalım:

(x-4) \cdot 0.6020 = -0.2833 \\ x-4 = \frac{-0.2833}{0.6020} \\ x-4 \approx -0.4708 \\ x \approx 4 - 0.4708 \\ x \approx 3.529

Yani x \approx 3,53 çıkıyor.

Ama şunu unutma: Soru tam sayı mı soruyor? Bütün x tam sayı denendiğinde:

  • Kontrol için x=3 ve x=4 deneyelim:

x=3 için:

4^3 + 4^{3-3} + 4^{3-4} = 64 + 4^0 + 4^{-1} = 64 + 1 + 0.25 = 65.25

x=4 için:

4^4 + 4^{4-3} + 4^{4-4} = 256 + 4^1 + 4^0 = 256 + 4 + 1 = 261

x=2 için:

4^2 + 4^{2-3} + 4^{2-4} = 16 + 4^{-1} + 4^{-2} = 16 + 0.25 + 0.0625 = 16.3125

Daha küçük x değerlerinde sonuç küçülmeye devam ediyor.

Yani bu denklem için x tam sayı değildir, yaklaşık olarak 3,53’tür.


3. Özet Tablo

Adım İşlem Sonuç
Sorunun düzenlenmesi 4^x + 4^{x-3} + 4^{x-4} = 136 Farklılaşan terim
Ortak parantez alma 4^{x-4}(4^4 + 4^1 + 1) = 136 4^{x-4} \cdot 261
Denklem çözümü 4^{x-4} \cdot 261 = 136 \implies 4^{x-4} = \frac{136}{261}
Logaritma ile çözüm x-4 = \frac{\log(0,520)}{\log(4)},\ x \approx 3,53 Yaklaşık çözüm

4. Sonuç ve Kısa Özeti

  • 4^x + 4^x \cdot 4^{-3} + 4^x \cdot 4^{-4} = 136 ise
    x \approx 3,53 olur.
  • x tam sayı olmak zorunda değildir, yaklaşık değeri 3,53’tür.
  • Denklemin tam sayı karşılığı $x=4$’te 261, $x=3$’te 65,25 olur; 136’ya en yakın değer x \approx 3,53’te elde edilir.

Kısa Özet:
Bu tip kuvvetli ifadelerde, ortak parantez almak, sadeleştirmek ve gerekirse logaritma kullanmak çözüme ulaşmak için etkili yöntemlerdir. Sonuç, yaklaşık bir değere ulaşır: x \approx 3,53.

@Tk6

4^x + 4^x·4⁻³ + 4^x·4⁻⁴ = 136 ise x kaçtır?

Answer:

Bu denklemi çözmek için öncelikle ortak çarpanları ayırıp sadeleştirelim:

  1. Denklemi gözlemleyin:
    4^x + 4^x·4⁻³ + 4^x·4⁻⁴ = 136

  2. 4^x ifadesini ortak çarpan olarak dışarı alın:
    4^x(1 + 4⁻³ + 4⁻⁴) = 136

  3. Üslü terimleri sadeleştirin:
    • 4⁻³ = 1 / 4³ = 1 / 64
    • 4⁻⁴ = 1 / 4⁴ = 1 / 256

Dolayısıyla parantez içi:
1 + 1/64 + 1/256 = 1 + 0.015625 + 0.00390625 = 1.01953125
Kesir biçiminde ise
1 + 1/64 + 1/256 = 256/256 + 4/256 + 1/256 = 261/256

  1. Elde ettiğimiz sadeleşmiş denklemi yazalım:
    4^x · (261/256) = 136

  2. 4^x’i yalnız bırakalım:
    4^x = 136 · (256 / 261) = 34816 / 261

  3. x’i bulmak için logaritma kullanabiliriz:
    4^x = 34816 / 261
    x = log(34816 / 261) / log(4)

Yaklaşık değerle hesaplarsak:
• 34816 / 261 ≈ 133.4
• log₁₀(133.4) ≈ 2.1249
• log₁₀(4) ≈ 0.60206

Dolayısıyla
x ≈ 2.1249 / 0.60206 ≈ 3.53

Bu nedenle denklemimizin çözümü yaklaşık olarak x ≈ 3.53 şeklindedir.

@Tk6