Bir sözcüğün akla gelen ilk anlamı, gerçek anlamıdır. Gerçek anlam, sözcüğün sözlükteki ilk anlamı olarak da ifade edilebilir. Örneğin “göz” sözcüğü “görme organı” anlamında kullanıldığında gerçek anlamı ile kullanılmış olur.
Buna göre,
I. Buraya gelen herkes, mutlu ayrılıyordu.
II. Heyecanına yenik düşen aileler vardı.
III. Yaz geldi, yine masraf kapıları açıldı.
numaralanmış cümlelerin hangilerinde altı çizili sözcükler gerçek anlamıyla kullanılmıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III
Gerçek Anlamlı Sözcüklerin Belirlenmesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Numaralanmış Cümlelerdeki Altı Çizili Sözcüklerin İncelenmesi
- I. Cümle: “Buraya gelen herkes, mutlu ayrılıyordu.”
- “Mutlu” sözcüğü, akla gelen ilk anlamı olan “sevinçli, mesut, kıvançlı olma durumu” anlamında kullanılmıştır. Dolayısıyla gerçek anlamlıdır.
- II. Cümle: “Heyecanına yenik düşen aileler vardı.”
- “Aile” sözcüğü, akla gelen ilk anlamı olan “anne, baba ve çocuklardan oluşan en küçük toplumsal birlik” anlamında kullanılmıştır. Dolayısıyla gerçek anlamlıdır.
- III. Cümle: “Yaz geldi, yine masraf kapıları açıldı.”
- “Kapı” sözcüğünün gerçek anlamı *“bir yere girip çıkarken geçilen açılır kapanır düzenek”*tir. Bu cümlede ise “harcama nedenleri, yeni masraf yolları” anlamında soyutlaştırılarak mecaz anlamda kullanılmıştır.
Adım 2 — Seçenek A’nın Analizi
A. Yalnız I — Yanlıştır çünkü yalnızca I değil, II. cümledeki “aileler” sözcüğü de gerçek anlamında kullanılmıştır.
Adım 3 — Seçenek B’nin Analizi
B. Yalnız II — Yanlıştır çünkü I. cümledeki “mutlu” sözcüğü de gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Adım 4 — Seçenek C’nin Analizi
C. Yalnız III — Yanlıştır çünkü III. cümledeki “kapıları” sözcüğü gerçek değil, mecaz anlamlıdır.
Adım 5 — Seçenek D’nin Analizi
D. I ve II — Doğrudur çünkü hem I. cümledeki “mutlu” hem de II. cümledeki “aileler” sözcükleri akla ilk gelen temel (gerçek) anlamlarıyla kullanılmıştır.
Adım 6 — Seçenek E’nin Analizi
E. I, II ve III — Yanlıştır çünkü III. cümledeki “kapıları” sözcüğü mecaz anlam taşımaktadır.
Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız I — Eksik (II de gerçek anlamlıdır)
B. Yalnız II — Eksik (I de gerçek anlamlıdır)
C. Yalnız III — Hatalı (III mecaz anlamlıdır)
D. I ve II — Doğru (Her iki sözcük de sözlükteki ilk anlamındadır)
E. I, II ve III — Hatalı (III mecaz anlam içerir)
Adım 8 — Son Doğrulama
I. cümledeki “mutlu” ve II. cümledeki “aileler” sözcükleri temel anlamlarını korurken, III. cümledeki “masraf kapıları” ifadesi sözcüğün ilk anlamından tamamen uzaklaşarak mecazlaşmıştır. Bu nedenle doğru cevap I ve II öncüllerini içeren D seçeneğidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Sözcükte anlam konusunda mecaz anlam ve terim anlam gibi diğer kavramları pekiştirmek için benzer bir örnek soru çözmemi ister misin?
d şıkkı 1 2 ve 3
Masraf Kapıları İfadesinin Anlam Özelliği ve Seçenek Kontrolü
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçeneklerin Dağılımını İnceleme
Sorudaki seçenek düzeni şu şekildedir:
- D şıkkı: I ve II
- E şıkkı: I, II ve III
Adım 2 — III. Cümlenin Detaylı Anlam Analizi
- Cümle: “Yaz geldi, yine masraf kapıları açıldı.”
- “Kapı” sözcüğünün gerçek (ilk) anlamı: Bir yapıya, odaya girip çıkarken geçilen ahşap, demir vb. açılır kapanır kanattır.
- Cümledeki kullanımı: Burada fiziksel bir kapıdan değil, “harcama sebepleri, yeni masraf alanları” kastedilmiştir. Sözcük somut ve temel anlamından tamamen uzaklaştığı için mecaz anlam kazanmıştır.
Adım 3 — Karşılaştırma ve Sonuç
- I. Cümle (“mutlu”): Gerçek anlam

- II. Cümle (“aileler”): Gerçek anlam

- III. Cümle (“kapıları”): Mecaz anlam

Bu nedenle III. cümle aranan şarta uymaz. Sadece I ve II numaralı sözcükler gerçek anlamlıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D şıkkı (I ve II)
(I, II ve III ifadesi E seçeneğidir; ancak III mecaz anlamlı olduğu için doğru cevap olamaz.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Mecaz anlam ile gerçek anlamı ayırt etmeyi kolaylaştıracak pratik bir ipucu paylaşmamı ister misin?
Bana sorunun sadece cevabını yaz. uzun açıklama yazma sadece cevapları, doğru cevapları yaz.1 ve 2 c şıkkı oluyor
Cümlelerdeki Altı Çizili Sözcüklerin Gerçek Anlam Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Cümlelerin İncelenmesi
- I. Cümle (“mutlu”): Gerçek anlam

- II. Cümle (“aileler”): Gerçek anlam

- III. Cümle (“kapıları”): Mecaz anlam

Adım 2 — Seçenek A’nın Analizi
A) Yalnız I — II. cümledeki “aileler” de gerçek anlamlı olduğu için eksiktir.
Adım 3 — Seçenek B’nin Analizi
B) Yalnız II — I. cümledeki “mutlu” da gerçek anlamlı olduğu için eksiktir.
Adım 4 — Seçenek C’nin Analizi
C) Yalnız III — “Masraf kapıları” ifadesi mecaz anlam taşıdığı için yanlıştır. (Soruda C şıkkı “I ve II” değil, “Yalnız III” olarak verilmiştir.)
Adım 5 — Seçenek D’nin Analizi
D) I ve II — Hem I hem de II numaralı sözcükler sözlükteki ilk ve gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Adım 6 — Seçenek E’nin Analizi
E) I, II ve III — III. cümle mecaz anlamlı olduğu için yanlıştır.
Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması
A) Yalnız I — Eksik
B) Yalnız II — Eksik
C) Yalnız III — Hatalı (C seçeneğinde sadece III yer almaktadır)
D) I ve II — Doğru
E) I, II ve III — Hatalı
Adım 8 — Son Doğrulama
Sorudaki seçenek eşleşmesine göre “I ve II” ifadesi D seçeneğinde yer almaktadır. Bu nedenle doğru şık D’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Sözcükte anlam konusuyla ilgili farklı bir soru örneği incelemek ister misin?
