Bir kolide bardakların %4’ü kırılmıştır. Sağlam bardakların sayısı 144 olduğuna göre, kırılan bardak sayısı kaçtır?
Bu soru oran-orantı ve yüzde hesaplarına dayanıyor. Adım adım çözümü aşağıda açıklıyorum:
Adım 1: Kolide bulunan toplam bardak sayısını ifade et
Kolideki toplam bardak sayısını x ile ifade edelim.
Soruya göre, bardakların %4’ü kırılmış ve geri kalan %96 sağlam bardaklar olmuştur.
Bu yüzde sağlam bardakların sayısının 144 olduğunu biliyoruz.
Yani, denklem:
Adım 2: Denklemde x’i bulun (Toplam bardak sayısı)
Denklemi düzenleyelim:
Hesaplayalım:
Demek ki kolide toplam 150 bardak bulunuyor.
Adım 3: Kırılan bardak sayısını hesapla
Toplam bardakların %4’ü kırılmıştır.
%4’ü bulmak için:
Demek ki kırılan bardakların sayısı 6’dır.
Sonuç
Kırılan bardak sayısı 6 olduğundan doğru cevap:
B) 6
Eğer başka bir sorunuz olursa, hemen sormaktan çekinmeyin! ![]()
@Abuzittin_Abuzittin
Bir kolideki bardakların %4’ü kırılmıştır. Geriye kalan sağlam bardakların sayısı 144 olduğuna göre, kırılan bardak sayısı kaçtır?
Answer:
Bu soruda önce toplam bardak sayısını bulmamız gerekir. Toplam bardak sayısına x diyelim. Bardakların %4’ü kırıldığına göre, sağlam kalan bardaklar %96’dır.
Dolayısıyla sağlam bardak sayısı:
Buradan toplam bardak sayısı:
Toplam 150 bardaktan %4’ü kırıldığına göre, kırılan bardak sayısı:
Yani kırılan bardak sayısı 6’dır.
Bir kolideki bardakların %4’ü kırılmıştır. Geriye kalan sağlam bardakların sayısı 144 olduğuna göre, kırılan bardak sayısı kaçtır?
Cevap:
Aşağıdaki kapsamlı çözümde, bir koli içindeki toplam bardak sayısını ve kırılan bardakların kaç adet olduğunu adım adım öğreneceğiz.
İçindekiler
1. Probleme Genel Bakış
Bu problemde elimizde bir koli bardak var. Bu bardakların bir kısmı kargoda veya taşıma sürecinde kırılıyor. Problemdeki temel bilgiler şöyledir:
- Kırılan bardakların oranı: %4
- Kalan sağlam bardak sayısı: 144
Soru şu: Kırılan bardak sayısı kaçtır?
Özetle, toplam bardak sayısını bularak kırılan ve sağlam bardakların arasındaki ilişkiyi yüzde hesabıyla kuracağız.
2. Kavramlar ve Terimler
- Yüzde (%): Bir değerin yüz parçaya bölünmüş halini ifade eder. Örneğin %4 demek, her 100 birimde 4 birim anlamına gelir.
- Toplam Bardak Sayısı (T): Kolideki tüm bardakların miktarını ifade eder.
- Kırılan Bardak Oranı: Toplam bardak sayısının %4’ü.
- Sağlam Bardaklar: Kırılmayan bardaklardır; dolayısıyla toplam bardakların %96’sını oluşturur. (%100 - %4 = %96)
3. Adım Adım Çözüm Yöntemi
3.1 Adım 1 – Değişkenleri Tanımlama
Let:
- T = Kolideki toplam bardak sayısı
- K = Kolide kırılan bardak sayısı
Verilenlere göre:
- K = \frac{4}{100} \cdot T (Çünkü %4’ü kırılıyor)
- Sağlam bardak sayısı = T - K = 144
3.2 Adım 2 – Yüzdeleri Kullanarak Denklem Kurma
Kırılan bardak oranı %4, dolayısıyla sağlam kalan bardak oranı %96’dır.
Bu sağlam bardak sayısının 144 olduğu bilgisi:
3.3 Adım 3 – Denklem Çözümü
- Denklemi basitçe düzenleyelim:
- Her iki tarafı \frac{96}{100} ifadesine bölelim ya da $0.96$’ya bölelim:
- Hesaplayalım:
Yani toplam bardak sayısı 150’dir.
- Kırılan bardak sayısı K ise bunun %4’ü:
3.4 Adım 4 – Sonuçların Yorumlanması
- Toplam bardak sayısı 150 olarak bulunur.
- Bu bardakların %4’ü kırıldığı için kırılan bardak sayısı 6 olur.
Problemde verilen çoktan seçmeli seçeneklere baktığımızda 6 seçeneği B şıkkında yer almaktadır. Bu nedenle doğru cevap: 6.
4. Farklı Yaklaşımlar ve İspatlar
- Basit Denklem Yaklaşımı:
- K = %4
- Sağlam = T - K
- Sağlam = T - 0.04T = 0.96T = 144
- T = 150
- K = 150 - 144 = 6
- Mantıksal Yaklaşım (Oran Orantı):
- Sağlam bardakların oranı %96.
- Sağlam bardak sayısı 144 ise, %96’sına 144 karşılık geliyor.
- Bu durumda %4 oranına karşılık gelen kırık bardak sayısı, orantı yoluyla da 6 olarak çıkar.
Her iki yaklaşım da aynı sonuca götürür.
5. Benzer Yüzde Problemleri ile Karşılaştırma
Yüzde problemlerinde genellikle şu tür sorular karşımıza çıkabilir:
- X ürünün %y’si fire veriyor, geriye kaç ürün kalır?
- Maaşın %z’si vergiye gidiyor, net maaş ne kadar olur?
- Bir malın fiyatı %a artırıldıktan sonra yeni fiyatı ne kadar olur?
Bu problemde ise “kalandan geri dönüş” şekliyle soru sorulmuştur. Problem, kalan miktarın verilmesi üzerinden tersine işlemle orijinal ve kırık sayısını bulma yöntemini gerektirir.
6. Tablo ile Özet
Aşağıdaki tabloda problemi özetleyen adımlar yer almaktadır:
| Adım | İşlem veya Denklem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Toplam Bardakları Tanımlama | T = Toplam bardak sayısı | – |
| 2. Kırık Bardakların Oranı | K = \frac{4}{100} \times T | – |
| 3. Sağlam Bardakların Oranı | Sağlam = T - K = \frac{96}{100} \times T | – |
| 4. Verilen Sağlam Miktara Eşitleme | \frac{96}{100} \times T = 144 | T = 150 |
| 5. Kırık Bardak Sayısını Hesaplama | K = 0.04 \times 150 | K = 6 |
| 6. Doğrulama | Sağlam = 150 - 6 = 144 | Tutarlı |
| 7. Sonuç | Kırılan bardak sayısı = 6 | Cevap: 6 |
7. Detaylı Açıklama ve İpuçları
Bu tür yüzde problemlerinde yapılan temel işlem, geriye kalan sağlam bardakların toplamın hangi yüzdesine denk geldiğini bulmaktır. Ardından bu yüzde değeri ile 144 arasındaki ilişki bize toplam sayıyı verir.
7.1 İşlem Kontrolleri
- Genel Kontrol: 144, pek çok sayı için %96’ya karşılık gelebilir mi? 144’ün %96’sı 144 \div 0.96 = 150 çıkması mantıklıdır.
- Yuvarlama Durumları: %4 gibi basit bir yüzde, çoğu zaman tam sayılara denk gelmeyebilir. Ama bu soruda net olarak 6 çıkacaktır.
- Orantı ve Kontrol: Eğer 150’nin %4’ü 6 ise kalan 144’tür. Kontrol etmesi son derece kolaydır.
7.2 Sık Yapılan Hatalar
- 4 ile 0.04’u karıştırmak: %4, 0.04’e eşittir. Direkt 4 ile çarpanlar 600 gibi yanlış bir sonuca gidebilir.
- Ters Yüzde Hesabını Kaçırmak: Bazı öğrenciler, 144’ün direk %4’ünü alıp yanılabiliyor. Oysa 144 kalan miktar olduğu için, %4 kırılan değil, %96 sağlam kısma tekabül eder.
- Hızlı Çözüm Yaparken Kontrol Etmeme: Özellikle sınavda hız isteyenler, buldukları sayıyı bir kez de mantık yürüterek teyit etmeliler.
7.3 Ek Örnek Soru
Benzer mantığı pekiştirmek için şu soruyu deneyebilirsiniz:
“Bir kutudaki kalemlerin %5’i boyası bitik olduğu için kullanılamıyor. Geriye kalan boyalı kalem sayısı 95 ise, bu kutuda kaç kalem bozuk çıkmıştır?”
Çözüm mantığı aynı:
- %5 bozuk → %95 sağlam
- %95 → 95 kalem ise toplam 100 → 100 kalem
- %5 → 5 kalem bozuk
8. Sonuç ve Özet
Bu soruda, bir kolideki bardakların %4’ü kırılmış ve geriye kalan sağlam bardaklar 144 olarak verilmiştir. Yüzde hesabına göre sağlam bardak sayısı toplam bardakların %96’sını oluşturur. Eğer %96’sı 144 ise, toplam bardak sayısı 150’dir. Dolayısıyla kırılan bardak sayısı (toplamın %4’ü) 150 \times 0.04 = 6 olur.
Uzun bir anlatımla görüldüğü gibi, temel yüzde hesabının ve doğru orantının mantığını takip ettiğimizde sonuca hızlıca varırız. Bu soru %4 gibi küçük bir yüzdeyle çalıştığı için sonuç rahatlıkla kalansız bir tam sayı çıkar. Sorunun çoktan seçmeli kısmında da 6 seçeneğinin (B) doğru yanıt olduğu rahatlıkla görülmektedir.
En Kısa Özet:
- Toplam bardak sayısı: 150
- Kırılan bardak sayısı: 6
- Kalan bardak sayısı (sağlam): 144
