- Bir zamanlar sohbet meclislerinde bir araya gelmek, demli bir çay eşliğinde saatlerce sözün inceliklerini paylaşmak bir gelenekti. Gençliğimin geçtiği o ahşap konakların salonlarında ve küçük kıraathanelerde, insanların birbirini pürdikkat dinlediği, lafın söze, sözün gönle dokunduğu derin sohbetler eksik olmazdı. Büyük bir saygıyla andığımız üstatlarımız da dostlarımızı da dinlemeyi bir edep, konuşmayı ise bir ikram sayan zarif insanlardı. O meclisler, entelektüel birikimin ve gönül bağının olmazsa olmaz, ortak bir irfan diliydi. Bizler dinlemenin erdem sayıldığı, sözün kıymet gördüğü insanların gölgesinde yetiştik. Samimi paylaşımların yerini alan sığ diyalogların gölgesinde giderek kendi kabuğumuza çekiliyor, sözün inceliğini yitirdiğimiz modern hayatta iletişimsizliğin sıkıntılarını yaşıyoruz.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Entelektüel birikimin edinilmesi, sohbet kültürünün sürekliliğine bağlıdır.
B) İletişimsizlik sorunu, edebî sohbet ortamlarının işlevsizleşmesiyle ilişkilidir.
C) İçtenliğin olmadığı iletişim biçimleri bireyleri yalnızlığa sürüklemektedir.
D) Kişinin sohbet meclislerindeki saygınlığı, sahip olduğu birikimle ilişkilidir.
E) Sohbetin içeriğinin belirlenmesinde günün toplumsal meseleleri etkili olur. - Dokuz Tip Mizaç Modeli’nde ortaya konan mizaç tiplerinden birinin özellikleri şunlardır:
• Esnek olmayan, eleştiriye kapalı bir yapıya sahiptirler, hata yapmamaya özen gösterirler.
• Yaptıkları işleri akışına bırakmaz, kontrolü daima ellerinde tutarlar.
• Sorumsuz insanlara tahammülleri azdır, kişilerin hatalarını gördüklerinde söyleme eğilimi taşırlar.
• Stres durumunda daha melankolik, karamsar, çabuk öfkelenen bir yapıya sahiptirler.
• Güven durumunda daha neşeli, dışa dönük, harekete geçiren, coşkulu özellikler gösterirler.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada söz edilen mizaç modeline sahip bireyin davranışına örnek gösterilemez?
A) Bir mimarın restorasyon projesinde tarihî dokunun aslına uygunluğunu korumak adına milimetrik sapmaları kabul etmeyip teknik çizimleri revize etmesi
B) Bir akademisyenin, yürüttüğü araştırmanın yöntemine dair meslektaşlarından gelen uyarıları dikkate alarak araştırma yöntemini gözden geçirmesi
C) Takım kaptanının sahada beklentileri karşılamayan takım arkadaşlarına maçtaki eksikliklerini teknik analizler üzerinden anlatması
D) Bir proje yöneticisinin, ekibinin zamanında ve özenli bir iş çıkardığını gördüğünde liderlik tarzını yumuşatarak ekip arkadaşları için kutlama düzenlemesi
E) Lise eğitimine başlayan öğrencilerin kavram eksikliklerini fark eden bir öğretmenin bunu kişisel sorumluluğu kabul ederek öğrenme eksikliklerini gidermeye çalışması
Paragrafta Anlam ve Mizaç Tipleri Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paragrafta anlam sorularında parçanın son cümlesindeki sebep-sonuç ilişkileri ana fikre ulaştırır. Karakter/mizaç analizi sorularında ise öncüllerde verilen ayırt edici kişilik özelliklerinin (esneklik, eleştiriye açıklık/kapalılık vb.) seçeneklerdeki tutumlarla birebir örtüşmesi aranır.
19. SORUNUN ÇÖZÜMÜ VE SEÇENEK ANALİZİ
Metnin son cümlesinde yer alan “Samimi paylaşımların yerini alan sığ diyalogların gölgesinde giderek kendi kabuğumuza çekiliyor, sözün inceliğini yitirdiğimiz modern hayatta iletişimsizliğin sıkıntılarını yaşıyoruz.” ifadesi doğrudan doğruya içtenlikten uzak iletişimin insanı yalnızlaştırdığını ortaya koymaktadır.
- A) Parçada entelektüel birikimin tek kaynağının sohbet kültürü olduğu yönünde bir zorunluluk belirtilmemiştir.
- B) Parçada genel olarak samimi sohbetlerin ve irfan dilinin kaybı ele alınmış, durum yalnızca “edebî sohbet ortamlarının işlevsizleşmesi” ile sınırlandırılmamıştır.
- C) Parçadaki “samimi paylaşımların yerini alan sığ diyaloglar” (içtenliğin olmaması) ve “kendi kabuğumuza çekilme” (yalnızlaşma) ifadeleriyle birebir örtüşmektedir.
- D) Kişinin saygınlığının sahip olduğu birikimden kaynaklandığına dair bir yargı metinde geçmemektedir.
- E) Sohbet meclislerinde günün toplumsal olaylarının tartışıldığına dair bir ayrıntı yoktur.
CEVAP (19. Soru): C — İçtenliğin olmadığı iletişim biçimleri bireyleri yalnızlığa sürüklemektedir.
20. SORUNUN ÇÖZÜMÜ VE SEÇENEK ANALİZİ
Parçada özellikleri verilen mizaç tipi Dokuz Tip Mizaç Modeli’ndeki 1. Tip (Mükemmeliyetçi / Kusursuzluk Arayan) mizaçtır. Bu mizacın en temel özelliklerinden biri **“esnek olmayan ve eleştiriye kapalı bir yapıya sahip olması”**dır.
- A) Milimetrik sapmaları dahi kabul etmemek, “hata yapmamaya özen gösterme ve kontrolü elinde tutma” özelliğiyle uyuşur.
- B) Meslektaşlarından gelen eleştiri ve uyarıları dikkate alıp yöntemini değiştirmek esnek ve eleştiriye açık bir tutumdur. Bu durum parçadaki “esnek olmayan, eleştiriye kapalı” tanımlamasıyla çelişir; dolayısıyla bu mizaç tipine örnek gösterilemez.
- C) Arkadaşlarının eksikliklerini ve hatalarını yüzlerine söylemek, “kişilerin hatalarını gördüklerinde söyleme eğilimi” ile uyuşur.
- D) İşlerin eksiksiz yürüdüğü güven ortamında kutlama yapmak, “güven durumunda neşeli, dışa dönük ve coşkulu olma” özelliğiyle örtüşür.
- E) Eksiklikleri fark edip düzeltmeye çalışmak, “sorumluluk bilinci ve hata düzeltme eğilimi” ile doğrudan uyuşur.
CEVAP (20. Soru): B — Bir akademisyenin, yürüttüğü araştırmanın yöntemine dair meslektaşlarından gelen uyarıları dikkate alarak araştırma yöntemini gözden geçirmesi
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Mizaç ve karakter sorularında olumsuz köklü soruya yaklaşırken öncüllerdeki kesin zıtlıkları aramak en hızlı yoldur. Öncülde “eleştiriye kapalı” denmişken B seçeneğinde “uyarıları dikkate alıp tutum değiştiren” bir profil sunulması doğrudan çelişkiyi yakalamanızı sağlar.