- Bir girişimci Sweekar adlı yapay zekâ destekli bir “cep evcil hayvanı” geliştirdi. Avuç içine sığan bu cihaz, boyutsal değişime uğrayarak bir yumurta aşamasından bebek, genç ve yetişkin formlarına geçiş yapıyor. Dokunma, konuşma ve oyun oynama gibi kullanıcıyla kurduğu her etkileşimde karakteri gelişiyor ve kendine özgü bir mizaç kazanıyor. Önceki yıllarda geliştirilen Tamagotchi’den en büyük farkı ise Sweekar’ın siz yokken de kendi deneyimlerini biriktirmesi ve döndüğünüzde bunları sizinle paylaşması. Cihaz vücut sıcaklığını simüle ettiği için elinizde tuttuğunuzda soğuk ve cansız bir nesne hissi vermiyor. Yaşlılar ve çocuklar için duygusal destek sağlayan bu cihaz ilgi görüyor ama uzmanlar, insanlar arası ilişkilerin gelişmesini engelleyeceği gerekçesiyle cihazın kullanılmaması gerektiğini düşünüyor.
Bu parçadan sözü edilen cihazla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Sosyal yaşamı olumsuz etkileyeceği düşüncesiyle sakıncalı görüldüğüne
B) Maliyeti ve kullanım alanındaki çeşitliliğiyle geçmişteki cihazlara göre avantajlı olduğuna
C) İnsanlara gerçek bir canlı izlenimi verdiğine
D) Kullanan kişilerin davranışlarına göre öğrenmeye devam ettiğine
E) Zamanla fiziksel değişimler geçirdiğine - Rönesans Dönemi’nde sanat ve bilim iç içe geçmiş, düşünsel üretim çok yönlü bir anlayışla şekillenmiştir. Leonardo da Vinci’nin anatomik çizimleri yalnızca sanatsal nitelik taşımakla kalmamış, insan bedeninin yapısına ilişkin önemli gözlemler de içermiştir. Benzer şekilde matematiksel oranlar mimaride estetik ve işlevselliğin bir arada sağlanmasında kullanılmıştır. Bu dönemde bir sanatçının aynı zamanda mühendis, matematikçi ya da astronom olması şaşırtıcı değildi. Perspektif ve ışık üzerine yapılan çalışmaların hem bilimsel araştırmalarda hem de resim sanatında karşılık bulması, dönemin üretimlerinde gözlem, hesaplama ve estetik arayışın çoğu zaman birlikte ilerlediğini ortaya koymaktadır.
Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Rönesans’ta bilimsel çalışmaların temel amacı sanatın gelişmesini sağlamaktır.
B) Sanatsal üretimde bilimsel bilgiden yararlanılması sanatçıların özgünlüğünü azaltmıştır.
C) Rönesans’ta farklı disiplinler birbirini besleyen bütüncül bir anlayış içinde gelişmiştir.
D) Matematiksel yöntemler, Rönesans sanatının belirleyici unsuru olmuştur.
E) Rönesans’ta bilimsel çalışmalar daha çok, sanatçılar tarafından yürütülmüştür.
Paragrafta Anlam: Yardımcı Düşünceler ve Ana Düşünce Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paragrafta yardımcı düşünce sorularında metinde doğrudan veya dolaylı olarak değinilmeyen (özellikle metinde geçmeyen “maliyet”, “ekonomik durum” gibi unsurlar) seçenek elenir. En kapsamlı yargı (ana düşünce) sorularında ise parçanın bütününde savunulan genel ileti tespit edilir.
30. SORUNUN ÇÖZÜMÜ VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) Ulaşılır: “Uzmanlar, insanlar arası ilişkilerin gelişmesini engelleyeceği gerekçesiyle…” ifadesi sosyal yaşamı olumsuz etkileyip sakıncalı bulunduğunu gösterir.
- B) Ulaşılamaz: Parçada Tamagotchi ile kıyaslama yapılmış ancak fark sadece “deneyim biriktirme ve paylaşma” yönüyle açıklanmıştır; cihazın maliyeti (fiyatı) veya kullanım alanındaki çeşitliliği hakkında metinde hiçbir bilgi yoktur.
- C) Ulaşılır: “Vücut sıcaklığını simüle ettiği için elinizde tuttuğunuzda soğuk ve cansız bir nesne hissi vermiyor…” cümlesi canlı izlenimi verdiğini kanıtlar.
- D) Ulaşılır: “Kullanıcıyla kurduğu her etkileşimde karakteri gelişiyor…” ifadesi kullanıcının davranışlarına göre öğrenmeyi sürdürdüğünü belirtir.
- E) Ulaşılır: “Boyutsal değişime uğrayarak bir yumurta aşamasından bebek, genç ve yetişkin formlarına geçiş yapıyor…” bilgisi fiziksel değişim geçirdiğini gösterir.
CEVAP (30. Soru): B) Maliyeti ve kullanım alanındaki çeşitliliğiyle geçmişteki cihazlara göre avantajlı olduğuna
31. SORUNUN ÇÖZÜMÜ VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) Yanlış: Bilimin temel amacının yalnızca “sanatı geliştirmek” olduğu söylenemez; parçada iki alanın karşılıklı ilişkisi vurgulanmıştır.
- B) Yanlış: Parçada özgünlüğün azaldığına dair hiçbir olumsuz eleştiri yer almaz.
- C) Doğru: Girişteki “sanat ve bilim iç içe geçmiş, düşünsel üretim çok yönlü bir anlayışla şekillenmiştir” tespiti ile sonuçtaki “gözlem, hesaplama ve estetik arayışın birlikte ilerlemesi” yargısı, farklı disiplinlerin bütüncül bir anlayışla birbirini beslediğini açıkça ortaya koyar.
- D) Yanlış: Yalnızca mimari ve matematiğe odaklandığı için parçanın genelini karşılamayan dar kapsamlı bir yargıdır.
- E) Yanlış: Bilimsel çalışmaların “daha çok” sanatçılarca yapıldığına dair bir kıyaslama metinde bulunmamaktadır.
CEVAP (31. Soru): C) Rönesans’ta farklı disiplinler birbirini besleyen bütüncül bir anlayış içinde gelişmiştir.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: “En kapsamlı yargı” sorularında seçeneklerdeki yargı doğru bir bilgi veya metinden bir ayrıntı olsa bile, metnin yalnızca bir örneğine (örneğin sadece matematik veya sadece Leonardo da Vinci) odaklanan seçenekler çeldiricidir; tüm parçayı şemsiye gibi örten genel ilke seçilmelidir.