- (I) Kimya dendiğinde birçoğumuzun gözünde laboratuvarda deney yapan beyaz önlüklü bilim insanları canlanır. (II) Odülü bir iletişimcinin yazdığı bu yeni kitap, kimyanın aslında her daim hayatın içinde olduğunu anlamamızı sağlıyor. (III) Yazar, tipik bir günü anlatarak gündelik hayata kimyanın merceğinden bakmanın aslında ne kadar aydınlatıcı olduğunu ortaya koyuyor. (IV) Bize temel bir kimya bilgisi verdikten sonra bilimin işleyişine de ayna tutuyor. (V) Eleştirel düşünme becerimizi geliştirerek herkesi bilimin rehberliğinde dünyaya meraklı gözlerle bakmaya çağırıyor.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil bulunmaktadir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
Numaralanmış Cümlelerdeki Fiilimsi Türlerinin Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Cümlenin Analizi (A Seçeneği)
- dendiğinde: Zarf-fiil (-dığında / -diğinde)
- yapan: Sıfat-fiil (-an / -en)
- Bu cümlede isim-fiil bulunmamaktadır.
Adım 2 — II. Cümlenin Analizi (B Seçeneği)
- yazdığı: Sıfat-fiil (-dık / -dik)
- olduğunu: Sıfat-fiil (-duk / -dük)
- anlamamızı: İsim-fiil (-ma / -me)
- Bu cümlede zarf-fiil bulunmamaktadır.
Adım 3 — III. Cümlenin Analizi (C Seçeneği)
- anlatarak: Zarf-fiil (-arak / -erek)
- bakmanın: İsim-fiil (-ma / -me)
- olduğunu: Sıfat-fiil (-duk / -dük)
- Bu cümlede üç fiilimsi türü (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) bir arada bulunmaktadır.
Adım 4 — IV. Cümlenin Analizi (D Seçeneği)
- verdikten (sonra): Zarf-fiil (-dikten / -dıktan)
- işleyişine: İsim-fiil (-ış / -iş)
- Bu cümlede sıfat-fiil bulunmamaktadır.
Adım 5 — V. Cümlenin Analizi (E Seçeneği)
- düşünme: İsim-fiil (-me / -ma)
- geliştirerek: Zarf-fiil (-erek / -arak)
- bakmaya: İsim-fiil (-ma / -me)
- Bu cümlede sıfat-fiil bulunmamaktadır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I — Yalnızca sıfat-fiil ve zarf-fiil var.
B. II — Yalnızca sıfat-fiil ve isim-fiil var.
C. III — İsim-fiil (bakmanın), sıfat-fiil (olduğunu) ve zarf-fiil (anlatarak) bir arada yer almaktadır.
D. IV — Yalnızca zarf-fiil ve isim-fiil var.
E. V — Yalnızca isim-fiil ve zarf-fiil var.
Adım 7 — Son Doğrulama
III numaralı cümlede yer alan “anlatarak” eylemi durum bildiren bir zarf-fiil, “bakmanın” eylemi eylem adı bildiren bir isim-fiil, “olduğunu” sözcüğü ise nesne görevinde kullanılan bir sıfat-fiildir. Dolayısıyla aranan tüm fiilimsi türleri eksiksiz mevcuttur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Fiilimsilerin eklerini ve ayırt edici özelliklerini pekiştirmek için benzer bir karma dil bilgisi sorusu daha çözmemi ister misin?