(I) Stockholm’de yaşayan ve işine bisikletiyle giden Erik Ahlstrom, güzergâhındaki çöpleri görüyor ve bu çöplerin kimi zaman birkaç hafta boyunca doğada durmasından rahatsızlık duyuyordu. (II) Günün birinde küçük bir arabaki çöpleri topladı ve bunun kendisini rahatlattığını fark etti. (III) O günden sonra koşu yaparken gördüğü çöpleri toplamaya başladı. (IV) Böylece çöp toplarken spor yapma anlamına gelen plogging akımını başlatmış oldu. (V) Erik Ahlstrom; bu spor için koşu yapmasının gerekli olmadığı- nı, sokakta yürürken, bisiklet sürerken veya bir yere gider- ken bile bu sporun yapılabileceğini belirtiyor.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde üç farklı türde fiilimsiye yer verilmemiştir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve IV
D) III ve V
E) IV ve V
Parçadaki Cümlelerin Fiilimsi Türlerine Göre İncelenmesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
1. Adım — I. Cümlenin İncelenmesi
- “Stockholm’de yaşayan (-an \rightarrow Sıfat-fiil) ve işine bisikletiyle giden (-en \rightarrow Sıfat-fiil) Erik Ahlstrom, güzergâhındaki çöpleri görüyor ve bu çöplerin kimi zaman birkaç hafta boyunca doğada durmasından (-ma \rightarrow İsim-fiil) rahatsızlık duyuyordu.”
- Bu cümlede yalnızca sıfat-fiil ve isim-fiil bulunmaktadır. Zarf-fiil yer almadığı için 3 farklı türde fiilimsi yoktur (2 farklı tür vardır).
2. Adım — II. Cümlenin İncelenmesi
- “Günün birinde küçük bir aradaki çöpleri topladı ve bunun kendisini rahatlattığını (-dık \rightarrow Sıfat-fiil) fark etti.”
- Bu cümlede yalnızca sıfat-fiil bulunmaktadır. 3 farklı türde fiilimsi yoktur (1 tür vardır).
3. Adım — III. Cümlenin İncelenmesi
- “O günden sonra koşu yaparken (-ken \rightarrow Zarf-fiil) gördüğü (-dük \rightarrow Sıfat-fiil) çöpleri toplamaya (-ma \rightarrow İsim-fiil) başladı.”
- Bu cümlede isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere 3 farklı türde fiilimsiden de örnek bulunmaktadır.
4. Adım — IV. Cümlenin İncelenmesi
- “Böylece çöp toplarken (-ken \rightarrow Zarf-fiil) spor yapma (-ma \rightarrow İsim-fiil) anlamına gelen (-en \rightarrow Sıfat-fiil) plogging akımını başlatmış oldu.”
- Bu cümlede zarf-fiil, isim-fiil ve sıfat-fiil olmak üzere 3 farklı türde fiilimsiden de örnek bulunmaktadır.
5. Adım — V. Cümlenin İncelenmesi
- “Erik Ahlstrom; bu spor için koşu yapmasının (-ma \rightarrow İsim-fiil) gerekli olmadığını (-dık \rightarrow Sıfat-fiil), sokakta yürürken (-ken \rightarrow Zarf-fiil), bisiklet sürerken (-ken \rightarrow Zarf-fiil) veya bir yere giderken (-ken \rightarrow Zarf-fiil) bile bu sporun yapılabileceğini (-ecek \rightarrow Sıfat-fiil) belirtiyor.”
- Bu cümlede isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere 3 farklı türde fiilimsiden de örnek bulunmaktadır.
6. Adım — Seçenek Karşılaştırması
A. I ve II — I. cümlede 2 tür, II. cümlede 1 tür fiilimsi yer aldığı için üç farklı türe yer verilmemiştir. (DOĞRU)
B. I ve III — III. cümlede üç farklı fiilimsi türü de vardır. (YANLIŞ)
C. II ve IV — IV. cümlede üç farklı fiilimsi türü de vardır. (YANLIŞ)
D. III ve V — Hem III hem de V. cümlede her üç fiilimsi türü de yer almaktadır. (YANLIŞ)
E. IV ve V — Hem IV hem de V. cümlede her üç fiilimsi türü de yer almaktadır. (YANLIŞ)
7. Adım — Son Doğrulama
- III, IV ve V numaralı cümlelerde isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiilin üçü birden bulunurken; I ve II numaralı cümlelerde üç türün tamamı yer almamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Fiilimsilerin eklerini ayırt etme ve kalıplaşmış isimlerle karıştırmama konusunda pratik yapabileceğimiz benzer bir soru çözmek ister misin?