- (I) Geniş hayal gücüyle hayatın dışında kalıp da okuyucuyu derinden etkileyen şairler vardır. (II) Hayatın esere bilinçli olarak yansıması sanatçının kendi yaşamına ait öğeleri bilerek, isteyerek şiirinde dile getirmesiyle gerçekleşebilir. (III) Eserinde yer verdiği her ayrıntı veya öge bilinçle seçilmiş, yapıta belli bir amaç doğrultusunda katılmıştır. (IV) Sanatçı her bir dizeyi hangi gerekçeyle, ne zaman ve hangi koşullarda yazdığının farkındadır. (V) Şair bir bakıma eserini kendi yaşamının bir tutanağına, kayıt belgesine dönüştürmüştür.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
Paragrafta Anlatımın Akışını Bozan Cümleyi Bulma
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Bir paragrafta anlatımın akışını bozan cümle; parçanın genelinde işlenen ana konudan, bakış açısından veya kavramsal bütünlükten uzaklaşan cümledir. Parçadaki cümleler konu bağlamında incelendiğinde:
- A Seçeneği (I. Cümle): Bu cümlede şairlerin “hayatın dışında kalarak” hayal güçleriyle okuru etkilemesinden bahsedilmiştir. Ancak sonraki cümlelerin tamamında şairin kendi yaşamını bilinçli olarak eserine aktarması ve şiirini hayatının bir belgesi kılması anlatılmaktadır. Konunun odağından sapan ve akışı bozan cümle I numaralı cümledir.
- B Seçeneği (II. Cümle): Paragrafın asıl konusunu başlatır; hayatın esere sanatçının kendi yaşam öğeleri yoluyla bilinçli bir biçimde aktarılmasını ele alır.
- C Seçeneği (III. Cümle): II. cümlede geçen “bilinçli olarak yansıma” fikrini “ayrıntıların bilinçle seçilmesi” ifadesiyle doğrudan sürdürür.
- D Seçeneği (IV. Cümle): Şairin dizeleri hangi koşullarda yazdığının farkında olduğunu belirterek III. cümledeki bilinç ve amaç fikrini detaylandırır.
- E Seçeneği (V. Cümle): Sanatçının eserini kendi yaşamının bir “tutanağına/belgesine” dönüştürdüğünü söyleyerek II. cümleden itibaren örülen ana fikri özetleyip sonuca bağlar.
Sonuç ve Doğrulama:
II, III, IV ve V numaralı cümleler “şairin kendi hayatını bilerek ve isteyerek eserine yansıtması” düşüncesi etrafında anlamca sıkı bir bağ oluştururken, I. cümle "hayatın dışında kalmak"tan söz ederek bu anlam bütünlüğünün dışında kalmıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A — I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Paragrafta akışı bozan cümle sorularında ilk cümlenin akışı bozduğu diğer soru tipleri ve ayırt etme taktikleri üzerine pratik yapmak ister misin?