Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir? | 1794320894629

  1. Aşağıdaki kullanımlardan hangisi farklı bir noktalama işaretine aittir?
    A) Hitap bildiren sözlerden sonra konur.
    B) Ara cümlenin başında ve sonunda yer alır.
    C) Bibliyografik künyelerde sıralanan bilgiler arasında kullanılır.
    D) Cümlede sıralanan varlıkları tür ve takım olarak gruplandırır.
    E) Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtir.
  2. Eğitim tarihinde uzun yıllar boyunca başarı ve başarısızlık kavramları nedir (1 bunların özellikleri nelerdir ( 1 sınırları var mıdır ( 1 varsa bu sınırlar nedir ? gibi sorular hep tartışılegelmiştir. Bu bağlamda başarı ve başarısızlık kavramıyla ilgili çeşitli tanımlar yapılmıştır (1
    Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
    A) (,) (,) (,) (.)
    B) (,) (,) (:wink: (…)
    C) (:slight_smile: (,) (,) (.)
    D) (,) (:wink: (:wink: (.)
    E) (,) (,) (,) (.)
  3. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?
    A) Bu övgü dolu sözleriniz için size minnettarız (1
    B) Şimdi bir sahil kasabasında altın sarısı kumlarda dolaşmak (1
    C) Yılın bu zamanlarında tarlalar bir başka güzeldir (1
    D) Eskidir çok kıymet verdiğim o dostlarımla tanışıklığımız (1
    E) İyiden iyiye hızlandı kar yağışı ve rüzgâr (1
  4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraçla belirtilen boşluğa ünlem işareti getirilmelidir?
    A) Eyvah, ocaktaki çorba taştı taşacak (1
    B) Ne zaman bu filmi seyretsem hüzünlendiğimi hatırlıyorum (1
    C) Ona göre yazın yapıtlarının eleştirisi yüksek dozda gerektirir (1
    D) Nice kavimlerin gelip geçtiği bir diyardı orası (1
    E) Bu şehrin her caddesini, sokağını karış karış gezmişti (1
  5. (I) Kartaca’nın iktisadi üstünlüğü, Roma İmparatorluğu’nu devamlı tedirgin ediyordu. (II) Numidya Krallığı, Kartaca’ya savaş açtı. (III) Kartacalılar da hükümranlık hakkıyla Numidya’ya Roma İmparatorluğu’nun önceki antlaşmaya uymadığı bahanesiyle 149 yılında savaş ilan etti. (IV) Roma ordusu, Afrika’ya çıkartma yaparak Kartaca’ya karşı taarruza geçti. (V) Kartaca ordusu yenildi ve M.Ö. 146 yılında Kartaca şehri, Roma ordusu tarafından bütünüyle tahrip edildi.
    Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı vardır?
    A) I
    B) II
    C) III
    D) IV
    E) V
  6. Ünlü yazar (1 Beni edebiyata ısındıran kitaplar arasında (1 Çalıkuşu (1 son derece etkilidir ( 1 ($ 1 dedi.
    Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Türkçede Noktalama İşaretleri ve Kullanım Alanları

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumu (TDK) noktalama kurallarına göre; cümle ögelerini ayırmada virgül (,), tür/takım gruplamalarında noktalı virgül (:wink:, tamamlanmamış eksiltili cümlelerde üç nokta (…), duygu/heyecan bildiren cümlelerde ünlem işareti (!) kullanılır. Ayrıca büyük harflerle yapılan kısaltmalara (T.C. ve T. hariç) nokta konulmaz (MÖ, MS gibi).


:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

1. Soru Çözümü:

  • A, B, C ve E seçenekleri: Virgülün (,) görevleridir (hitaplardan sonra, ara söz/cümlelerin başında-sonunda, bibliyografik künyelerde ve yüklemden uzak kalan özneden sonra kullanılır).
  • D seçeneği: “Cümlede sıralanan varlıkları tür ve takım olarak gruplandırır.” görevi noktalı virgüle (:wink: aittir (Örn: Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul; kız çocuklara ise İnci, Çiçek adları verilir.).
  • Doğru Cevap: D

2. Soru Çözümü:

  • Metindeki soru kalıpları ardışık sıralandığı ve tek bir ana soruya bağlandığı için aralarına virgül (,) konur:
    • “…kavramları nedir ( , ) bunların özellikleri nelerdir ( , ) sınırları var mıdır ( , ) varsa bu sınırlar nedir?..”
  • Parçanın son cümlesi yüklemi bulunan, yargısı tamamlanmış bir bildirme cümlesidir; sonuna nokta (.) gelir:
    • “…çeşitli tanımlar yapılmıştır ( . )”
  • Sıralama: (,), (,), (,), (.)
  • Doğru Cevap: A

3. Soru Çözümü:

  • A, C, D ve E: Yüklemleri bulunan, yargısı tamamlanmış cümlelerdir (A: minnettarız., C: güzeldir., D: eskidir., E: hızlandı.); sonlarına nokta (.) konur.
  • B seçeneği: “Şimdi bir sahil kasabasında altın sarısı kumlarda dolaşmak…” cümlesinde yüklem bulunmamaktadır. Cümle eksiltili olduğu için sonuna üç nokta (…) getirilmelidir.
  • Doğru Cevap: B

4. Soru Çözümü:

  • A seçeneği: Cümle “Eyvah” ünlem sözcüğü ile başlamış ve bu sözcükten sonra virgül kullanılmıştır. TDK kuralına göre ünlem bildiren sözcükten sonra virgül konulursa, ünlem işareti cümlenin en sonuna taşınır: “Eyvah, ocaktaki çorba taştı taşacak (!)”
  • B, C, D ve E: Duygu patlaması veya seslenme barındırmayan normal yargı cümleleridir; sonlarına nokta konur.
  • Doğru Cevap: A

5. Soru Çözümü:

  • V. Cümle: “M.Ö. 146 yılında…” şeklinde yazılmıştır. TDK kurallarına göre büyük harflerle yapılan kısaltmalara nokta konmaz (T.C. ve T. hariç). “Milattan Önce” kısaltmasının doğru yazımı noktasız olarak MÖ şeklindedir. Araya nokta konması bir noktalama yanlışıdır.
  • Doğru Cevap: E (V. cümle)

6. Soru Çözümü:

  • Konuşma bildiren aktarma cümlesinden önce iki nokta (:slight_smile: konur.
  • Doğrudan aktarılan söz ve içinde geçen eser adı tırnak işareti içine alınır: (")
  • Tırnak içindeki tam cümlenin sonuna uygun noktalama işareti konur: (.) ardından tırnak kapatılır: (").
    • “Ünlü yazar ( : ) ( " ) Beni edebiyata ısındıran kitaplar arasında ( ’ ) Çalıkuşu ( ’ ) son derece etkilidir ( . ) ( " ) dedi.”
  • Doğru Cevap: B (veya tırnak dizilimine göre ilgili iki noktalı seçenek)

:white_check_mark: CEVAP ANAHTARI:

  1. D
  2. A
  3. B
  4. A
  5. E
  6. B

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Büyük harfle yapılan kısaltmalarda nokta kullanımı (örneğin MÖ, MS, MEB, TBMM, TDK) ÖSYM ve MEB sınavlarında en çok sorulan çeldiricilerdendir. Sadece T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarında nokta kullanılır.