- Türk Edebiyatı Tarihi adlı eser, sırasıyla edebiyat tarihinin tanımı, diğer tarih şubeleriyle bağlantısı gibi genel bilgilerin devamında, şu bölümlerden oluşmuştur (1
- Bölüm (1 İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatına Bir Bakış
- Bölüm (1 Millî Türk Destanı
Bu parçada boş bırakılan yerlere hangi noktalama işareti getirilmelidir?
A) İki nokta
B) Noktalı virgül
C) Virgül
D) Kısa çizgi
E) Eğik çizgi - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizginin kullanımı yanlıştır?
A) İstanbul-doğduğum bu eşsiz şehir- birçok sanatsal faaliyete ev sahipliği yapıyor.
B) 28-01-2011’de Eyüp semtinde dünyaya gelmiş.
C) “Kır-” fiiline “-ıcı” eki getirilerek yeni bir sözcük türetilmiştir.
D) Bu kitabı 1050-1054 yılları arasında kaleme almış.
E) “Başladı” sözcüğü “baş-la-dı” şeklinde kök ve eklerine ayrılabilir. - Tırnak işareti — kullanılabilir.
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
A) ara cümlelerin başında ve sonunda
B) bir sözcüğün eş anlamlısının başında ve sonunda
C) ayraç içine alınan bir ifadeyi tekrar ayraç içine almak amacıyla
D) cümlede önemi vurgulanmak istenen sözcüğü belirtmek için
E) cümleye alay, kinaye anlamı katmak için kullanılan ünlemin başında ve sonunda - (I) Süspansiyon yalnız otomobillere mahsus bir düzen olmayıp, sarsıntının iç organlara ulaşmaması istenilen her mekanik düzenin ayrılmaz parçasıdır. (II) İş yerlerinde tezgâhların yerleştirildiği yerler, lokomotifler, vagonların tekerlekleri de süspansiyon düzenleriyle donatılmıştır. (III) Süspansiyon düzeni olmayan bir çamaşır makinesinin çalışması hem gürültülü olur, hem de makine kısa zamanda bağlantı yerlerinden koparak kırılır. (IV) En mükemmel süspansiyon sistemleri, insan vücudunda yer almaktadır. (V) Yüksekten atlayan insanın iç organlarının bulundukları yerlerde kopmadan kalabilmesi, sahip olunan mükemmel süspansiyon düzenleri sayesindedir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde virgül yanlış kullanılmıştır?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) II ve IV
E) III ve V - Eski devirlerde Haldilerin yaşadığı sahada bulunan Bayburt; daha sonra sırasıyla Urartu, İskit, Med, Pers, Makedonya ve Pontus Krallıklarının egemenliği altında kaldı. MÖ 1’inci asırda bir müddet Roma İmparatorluğu’nun hâkimiyetine girdi ise de bu imparatorluğun 395’te ikiye ayrılması üzerine Doğu Roma (Bizans) toprakları içinde kaldı. 1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra Anadolu içlerine yerleşmeye başlayan Türkler, 1072’de Bayburt’u fethettiler. Bayburt 1202’ye kadar bazen Erzurum’da hüküm süren Saltukların, bazen de Danişmentlerin elinde kaldı. 1202’de Anadolu Selçuklularının hâkimiyeti altına girdi.
Bu parçadaki altı çizili bölümlerin hangisinde kesme işaretinin kullanımı yanlıştır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
Noktalama İşaretleri ve Yazım Kuralları Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumu (TDK) noktalama kurallarına göre; kendisinden sonra açıklama veya sıralama yapılacak ifadelerin sonuna iki nokta (
, tarihler arasına sadece nokta (.) veya eğik çizgi (/), özneleri belirtmek ve eş görevli sözleri ayırmak için virgül (,) konur. Metin içinde zarf-fiil eki almış tekil sözcüklerden ve tekrarlı bağlaçlardan sonra virgül konmaz; özel isimlere gelen çokluk (-lar/-ler) ve sonrasındaki ekler ise kesme işaretiyle ayrılmaz.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
7. Soru Çözümü
Parçada “şu bölümlerden oluşmuştur” ifadesinden sonra eserin bölümleri tek tek sıralanıp örneklendirilmektedir. Ayrıca alt başlıklarda her bir bölüm numarasından sonra da açıklayıcı başlığa geçilmektedir. TDK kurallarına göre kendisinden sonra açıklama verilecek veya maddeler sıralanacak yerlerde iki nokta ( kullanılmalıdır.
- Doğru Seçenek: A) İki nokta
8. Soru Çözümü
- A) Ara sözlerin başında ve sonunda kısa çizgi kullanılması doğrudur.
- B) Belirli bir tarih bildirilirken gün, ay ve yıl arasına yalnızca nokta (.) veya eğik çizgi (/) konabilir; kısa çizgi (-) kullanılamaz (Doğrusu:
28.01.2011'deveya28/01/2011'de). - C) Fiil kök/gövdelerini ve ekleri göstermek için kısa çizgi kullanılması doğrudur.
- D) İki sayının arasında “-den… -e” veya “arasında” anlamı katmak için kısa çizgi kullanımı kurala uygundur.
- E) Kelimeleri hecelerine ya da ek/köklerine ayırmada kısa çizgi kullanımı doğrudur.
- Doğru Seçenek: B
9. Soru Çözümü
- A) Ara cümlelerin başında ve sonunda virgül ya da kısa çizgi kullanılır.
- B) Eş anlamlı sözcükler yay ayraç (parantez) içine alınır.
- C) Yay ayraç içinde tekrar ayraç açılacaksa köşeli ayraç
[ ]kullanılır. - D) Cümle içerisinde özel olarak belirtilmek, dikkat çekilmek veya vurgulanmak istenen sözler tırnak işareti (" ") içine alınır.
- E) Alay ve kinaye anlamı katan ünlem işareti yay ayraç
(!)içine alınır. - Doğru Seçenek: D
10. Soru Çözümü
- I. Cümle: “…mahsus bir düzen olmayıp, sarsıntının…” ifadesinde
-ıpzarf-fiil eki yer alır. Metinde art arda sıralanmış birden fazla zarf-fiil eki yoksa, tek bir zarf-fiilden sonra virgül kullanılamaz. - II. Cümle: Eş görevli söz grupları arasına virgül doğru konmuştur.
- III. Cümle: “…hem gürültülü olur, hem de…” cümlesinde
hem ... hem ...tekrarlı bağlacı kullanılmıştır. Tekrarlı bağlaçlardan önce veya sonra virgül konmaz. - IV ve V. Cümleler: Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül doğru kullanılmıştır.
- Doğru Seçenek: B) I ve III
11. Soru Çözümü
- I, II, III ve IV: Sayılara, tarihlere ve tarihî olay adlarına (
Malazgirt Zaferi'nden) gelen çekim ekleri kesmeyle doğru ayrılmıştır. - V: TDK kuralına göre özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki (-lar / -ler) ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz (Selçukluların, Türklerin vb.). Dolayısıyla altı çizili V numaralı sözcükte kesme işareti kullanımı yanlıştır.
- Doğru Seçenek: E) V
CEVAP:
- 7. Soru: A) İki nokta
- 8. Soru: B) 28-01-2011’de…
- 9. Soru: D) cümlede önemi vurgulanmak istenen sözcüğü belirtmek için
- 10. Soru: B) I ve III
- 11. Soru: E) V
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM ve MEB sınavlarında en çok sorulan iki tuzak; tekil zarf-fiilden sonra virgül gelmemesi ve kurum/kuruluş adları ile -lar/-ler çokluk eki almış özel adlara (Türklerin, Selçukluların) gelen eklerin kesinlikle kesme işaretiyle ayrılmamasıdır.