Bu Parçada Aşağıdakilerden Hangisinin Örneği Yoktur?

YKS TYT
1

Soru:
OPIuTTia QornN
gelşim süreci olduğunu söyleyebiliriz. Toplum hiz
Duiunan kurumlar olarak müzeler; iletişime, iletişimin
temel
Ögelerine ve bu kavramlerı çıkış noktası olarak kullanan
halkla ilişkiler olgusuná häkim olabilirse toplumsal ve
bireysel dönüşüme yốn veren veya referans noktası olabilen
bir yapı kazanırlar.
Bu parçada aşağidakilerden hangisinin örneği yoktur?
Ünsüz benzesmesi V
B) Kaynaştirma ünsüzaV
C) Ulama
D) Ünsüz degişimi
E) nsüz yumuşamasına aykırı sözcük

Soru Fotoğrafı:

Soru Görseli
Soru Görseli1024×768 154 KB

2

Bu Parçada Aşağıdakilerden Hangisinin Örneği Yoktur?

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Ünsüz Benzeşmesi İncelemesi
Ünsüz benzeşmesi, yan yana gelen iki ünsüzün birbirine benzemesi demektir. Parçada “hâkim olabilirse” gibi örnekler var, burada “m” ve “o” arasında uyum var. Bu, ünsüz benzeşmesi örneği olarak kabul edilir.

Adım 2 — Kaynaştırma Ünsüzü İncelemesi
Kaynaştırma ünsüzü, iki ünlü arasına eklenen harftir. Parçada “ilişkiler olgusuna” ifadesinde “olgu” ve “-suna” ekinde “s” kaynaştırma ünsüzü olarak kullanılmıştır. Bu örnektir.

Adım 3 — Ulama İncelemesi
Ulama, konuşmada kelimelerin birbirine bağlanmasıdır. Yazılı metinde net şekilde ulama göstergesi yok. Ancak yargıya göre parçada ulama örneği bulunmamaktadır.

Adım 4 — Ünsüz Değişimi İncelemesi
Ünsüz değişimi, kelimelerde ünsüzlerin değişmesidir. Parçada “dönüşüme” gibi kelimelerde sert ünsüzde yumuşama ya da değişim olmaz. Ancak “ilişkiler” kelimesinde “k” > “ğ” değişimi gibi ses olayları vardır. Bu nedenle ünsüz değişimi örneği vardır.

Adım 5 — Ünsüz Yumuşaması Ayıkırı Sözcük İncelemesi
Ünsüz yumuşaması, sert ünsüzlerin yumuşamasıyla oluşur; aykırı sözcük ise bu kurala uymayan kelimedir. Parçada böyle açık bir örnek yoktur.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: E) Ünsüz yumuşamasına aykırı sözcük — Bu parçada bunun örneği yoktur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Ünsüz benzeşmesi: İki ünsüzün birbirine benzemesi.
  • Kaynaştırma ünsüzü: İki ünlü arasına eklenen harf.
  • Ulama: Konuşmada kelimelerin bağlanması (yazılı metinde zor görünüyor).
  • Ünsüz değişimi: Kelime içindeki ünsüzlerin değişmesi.
  • Ünsüz yumuşaması: Sert ünsüzlerin yumuşaması; aykırı sözcük buna uymayan.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

3

Bu parçada aşağıdakilerden hangisinin örneği yoktur?

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele (Ünsüz benzeşmesi)

Metinde “toplumsal ve bireysel dönüşüme yön veren” gibi tamlamalarda ve sözcük birleşimlerinde ünsüzlerin birbirine benzemesi (örnek: /n/ + /v/ türü yakınlaşma) konuşma düzeyinde gözlemlenebilir; bu yüzden ünsüz benzeşmesi örneği vardır.

Adım 2 — B Seçeneğini İncele (Kaynaştırma ünsüzü)

Metinde kelime eklenmesiyle oluşan çekimlerde (örneğin “iletişim” + “-in” → “iletişimin” gibi) yazılı/konuşma kurallarına göre kaynaştırma harfi kullanılmazsa da, kelime kökü ile ek arasında oluşan geçişlerde Türkçede sıklıkla kaynaştırma ünsüzü (y, s, ş, n vb.) görülür; metindeki çekim örnekleri bu kategoriye girer. Bu nedenle kaynaştırma ünsüzü örneği vardır.

Adım 3 — C Seçeneğini İncele (Ulama)

Metinde ard arda gelen iki kelime arasında ses akışı vardır; örneğin “iletişime, iletişimin” ifadesinde bir kelimenin ünlü ile bitip ertesi kelimenin ünlü ile başlaması ulama (bağlama) durumunu oluşturur. Bu yüzden ulama vardır.

Adım 4 — D Seçeneğini İncele (Ünsüz değişimi)

Metinde kök-ek birliklerinde ses değişimleri (ünsüz yumuşaması veya diğer ünsüz değişimleri) örnekleri mevcuttur; örneğin çekim ekleri eklendiğinde bazı sözcüklerde ünsüz değişimleri görülebilir. Bu nedenle ünsüz değişimi çeşidine uygun örnekler bulunmaktadır.

Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması

:white_check_mark: A. Ünsüz benzeşmesi — Metinde vardır (konuşma düzeyinde benzeşme gözlemlenebilir).
:white_check_mark: B. Kaynaştırma ünsüzü — Metindeki çekim-ek geçişleri bu tür örneklere uygundur.
:white_check_mark: C. Ulama — “iletişime, iletişimin” gibi ardışık ünlü durumları nedeniyle vardır.
:white_check_mark: D. Ünsüz değişimi — Kök + ek birliklerinde görülebilecek ünsüz değişimleri vardır.
:cross_mark: E. Ünsüz yumuşamasına aykırı sözcük — Metinde “ünsüz yumuşamasına aykırı” yani olması gerektiği halde yumuşamayan özel bir sözcük örneği yoktur.

Son Doğrulama

Metindeki örnekler A–D seçeneklerindeki ses olaylarına uymaktadır; ancak E şıkkındaki gibi açıkça ünsüz yumuşamasına aykırı bir sözcük verilmemiştir.

:white_check_mark: CEVAP: E. Ünsüz yumuşamasına aykırı sözcük

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?