Soru:
Bu örüntüye ait akış şeması aşağıda verilmiştir.
BAŞLA
OrüntUnün lik Adimindaki Daire Say1S 3
Orüntürnün Bu Adnindaki Sayıyı Yazdır
Orüntünün
Son Yazdırilan
Adimndak Saviva
3 ekle
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayıniz.
Adım Sayısı
Daire Sayısı
Hayır
Orüntünun
Adimindaki Say
30’dan Büyük mü?
Adim Sayısı ile Daire Sayısı Arasindaki lH
3vat
3kat
3at
Evet
BlTİR
2. Bu örüntünün kuralını bulunuz.
3n t0 (2n)
üntüde en son yazılacak sayı kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Aritmetik dizi: a_n = a_1 + (n-1)d (burada d ortak fark)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tabloyu doldurma
İşlem: Örüntü her adımda son yazdırılan sayıya 3 ekliyor; ilk yazdırılan sayı 3’tür.
Birinci terim:
Örüntünün ilk adımındaki daire sayısı =3
a_1 = 3
İkinci terim:
Kurulum: a_2 = a_1 + 3
a_2 = a_1 + 3
a_2 = 3 + 3
a_2 = 6
Üçüncü terim:
Kurulum: a_3 = a_2 + 3
a_3 = a_2 + 3
a_3 = 6 + 3
a_3 = 9
Dördüncü terim:
Kurulum: a_4 = a_3 + 3
a_4 = a_3 + 3
a_4 = 9 + 3
a_4 = 12
(Tablo için ilk dört satır: Adım 1 → 3, Adım 2 → 6, Adım 3 → 9, Adım 4 → 12)
Adım 2 — Adım sayısı ile daire sayısı arasındaki ilişkiyi bulma
İşlem: Ortak fark d=3, ilk terim a_1=3. Genel terim formülünü uygula.
Kurulum: a_n = a_1 + (n-1)d
a_n = 3 + (n-1)\cdot 3
a_n = 3 + 3n - 3
a_n = 3n
Adım 3 — Örüntüde en son yazılacak sayıyı bulma
İşlem: Akış şemasına göre bir sayıyı yazdıktan sonra “Bu sayı 30’dan büyük mü?” diye kontrol edilir; büyük ise işlem biter. Yani en son yazılan sayı, 30’dan büyük olan ilk terimdir.
Kurulum: 3n > 30
3n > 30
n > 10
En küçük tam n değeri n=11
Kurulum: a_{11} = 3\cdot 11
a_{11} = 3\cdot 11
a_{11} = 33
CEVAP:
Adım sayısı 1 → Daire sayısı 3
Adım sayısı 2 → Daire sayısı 6
Adım sayısı 3 → Daire sayısı 9
Adım sayısı 4 → Daire sayısı 12
Adım sayısı ile daire sayısı arasındaki ilişki:Daire sayısı = 3 × Adım sayısı (yani a_n = 3n)
Bu örüntüde en son yazılacak sayı:33
TEMEL KAVRAMLAR:
Aritmetik dizi
Tanım: Sabit farkla artan veya azalan bir sayı dizisidir.
Bu problemde: Ortak fark d=3.
Genel terim
Tanım: Dizinin n’inci terimini veren formül.
Bu problemde:a_n = 3n.
SIK YAPILAN HATALAR:
Koşulu yanlış yorumlama
Yanlış: “30’dan büyük mü?” koşulunu “30’a ulaşınca bitiyor” şeklinde yorumlamak.
Doğru: Koşul >\!30 olduğu için 30 yazıldıktan sonra döngü devam eder; ilk 30’dan büyük terim 33’tür.
Neden yanlış: Koşuldaki “büyük mü” ile “büyük veya eşit mi” farkı karıştırılır.
Tabii, işte örüntü ve akış şemasıyla ilgili konuşma sınavı için cevap metni:
Bu örüntüde, her adımda daire sayısı üçerli artıyor. Başlangıçta, yani örüntünün ilk adımında daire sayısı üç tane. Sonra her adımda ona üç ekleniyor. Yani ikinci adımda altı, üçüncü adımda dokuz, dördüncü adımda on iki daire oluyor. Bu yüzden örüntünün kuralı, daire sayısının adım sayısının üç katı şeklindedir. Başka bir deyişle, genel terim a_n = 3n şeklindedir. Akış şemasında verilen bilgiye göre, örüntüde sayı 30’dan büyük olduğu zaman işlem duruyor. Bu durumda en son yazılacak sayı 33’tür ve bu da 11. adıma karşılık gelir. Özetle, akış şeması bize örüntüyü oluşturmanın adımlarını gösterir ve hangi noktada bitmesi gerektiğini belirtir.