- Görevleri ve yapıları farklı üç organelle ilgili aşağıdaki şema verilmiştir.
Bu organellerle ilgili ifadelerden hangisi yan-
lıştır?
A) Bazıları tek bazıları ise çift zarlı organeldir.
B) X ve Z organellerinin yapısında DNA, RNA ve ribozom
bulunur.
C) Bazıları bölünme özelliğine sahiptir.
D) Bir hücrede Y’nin bulunması bitki hücresi olmadığına ka-
nıttır.
E) Bu organellerin üçü birden aynı hücrede bulunabilir. - Bir hücrenin bölünme-
leşen aşağıdaki olaylar-
bir süreçle ilgili olama-
A) DNA molekülünün
çıkarması
B) Kromozomların ekv
zilmesi
C) Süreç tamamlandığı
yısına sahip diploit
D) Kromozomal DNA
eşlenmesi
E) Kardeş kromatitler
Sınav Kodu (T1226)
Hücre Organellerinin Görev ve Özelliklerinin Analizi
Şemada verilen organellerin gerçekleştirdiği olaylar ve kimlikleri şu şekildedir:
- X Organeli: Karbondioksit (CO_2) açığa çıkaran organel \rightarrow Mitokondri (Oksijenli solunum yapar, çift zarlıdır).
- Y Organeli: Oksijen (O_2) tüketen organel \rightarrow Peroksizom (Zehirli maddeleri ve yağ asitlerini oksitleyerek parçalar, tek zarlıdır).
- Z Organeli: Işık ve karbondioksit (CO_2) kullanan organel \rightarrow Kloroplast (Fotosentez yapar, çift zarlıdır).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
- Mitokondri (X) ve Kloroplast (Z) çift zarlı organellerdir.
- Peroksizom (Y) ise tek katlı zarla çevrilidir.
- Bu nedenle “Bazıları tek bazıları ise çift zarlı organeldir” ifadesi doğrudur.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
- Mitokondri (X) ve Kloroplast (Z) organelleri kendilerine ait halkasal DNA, RNA çeşitleri ve ribozom taşırlar. Kendi enzim ve proteinlerini sentezleyebilirler.
- Bu nedenle “X ve Z organellerinin yapısında DNA, RNA ve ribozom bulunur” ifadesi doğrudur.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
- Mitokondri ve kloroplast, hücre çekirdeğinin kontrolünde bölünerek sayılarını artırabilir.
- Bu nedenle “Bazıları bölünebilme özelliğine sahiptir” ifadesi doğrudur.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
- Peroksizom (Y) hem bitki hem de hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunan bir organeldir (örneğin bitki tohumlarında ve yaprak hücrelerinde aktif olarak görev alır).
- Bir hücrede peroksizom bulunması, o hücrenin bitki hücresi olmadığına kesinlikle kanıt oluşturmaz.
- Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
- Yeşil bir bitkinin fotosentez yapan yaprak hücresinde (örneğin mezofil dokusunda) oksijenli solunum için Mitokondri (X), metabolik reaksiyonlar için Peroksizom (Y) ve fotosentez için Kloroplast (Z) aynı anda bir arada bulunur.
- Bu nedenle “Bu organellerin üçü birden aynı hücrede bulunabilir” ifadesi doğrudur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Bazıları tek bazıları ise çift zarlı organeldir. — Doğru bir ifadedir.- B. X ve Z organellerinin yapısında DNA, RNA ve ribozom bulunur. — Doğru bir ifadedir.
- C. Bazıları bölünebilme özelliğine sahiptir. — Doğru bir ifadedir.
D. Bir hücrede Y’nin bulunması bitki hücresi olmadığına kanıttır. — Yanlış bir ifadedir (Peroksizom bitkilerde de bulunur).- E. Bu organellerin üçü birden aynı hücrede bulunabilir. — Doğru bir ifadedir.
Adım 7 — Son Doğrulama
Peroksizom organeli tüm ökaryot hücre tiplerinde (bitki, hayvan, mantar) yaygın olarak yer aldığından varlığı tek başına bir hücrenin hayvan veya bitki olduğunu kanıtlamaz. Bu yüzden D şıkkı aranan hatalı önermedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Bir hücrede Y’nin bulunması bitki hücresi olmadığına kanıttır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Yandaki 18. soru olan hücre bölünmesi sorusunu da adım adım birlikte çözmemi ister misin?