(I) Uzun zaman sonra aklıyla, kalbiyle, ruhuyla bizim gibi olan bir arkadaş bulmuştuk. (II) Tanışalı çok zaman geçmemesine rağmen beraber eğlendik, gezdik, dolaştık, şehrin altını üstüne getirdik. (III) Yaz tatili bitip de ayrılık zamanı gelince bir çay bahçesinde oturup, gözlerimizin içine bakarak sözleştik. (IV) Bu söz, otuz yıllık sağlam bir arkadaşlığın temelinin atıldığı bir antlaşma oldu âdeta.
Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanım amacı sıralı cümleleri birbirinden ayırmaktır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
Noktalama İşaretleri: Virgülün Sıralı Cümleleri Ayırma Görevi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumu (TDK) noktalama kurallarına göre virgül (,); birden fazla yüklemi bulunan, art arda sıralanan bağımsız veya birbiriyle anlam ilişkisi olan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metinde yer alan numaralanmış cümlelerdeki virgüllerin işlevleri incelendiğinde:
- A) I. Cümle: “aklıyla, kalbiyle, ruhuyla” ifadeleri arasında yer alan virgüller, birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcük gruplarını ayırmak amacıyla kullanılmıştır.
- B) II. Cümle: “eğlendik”, “gezdik”, “dolaştık” ve “şehrin altını üstüne getirdik” sözleri ayrı birer yüklem bildirir; bu yüklemler virgülle birbirine bağlanarak sıralı cümleleri ayırma kuralını yerine getirmiştir.
- C) III. Cümle: “oturup,” sözcüğünden sonra gelen virgül, art arda gelen metin içindeki zarf-fiil gruplarını ayırmak için kullanılmıştır.
- D) IV. Cümle: “Bu söz,” ifadesinden sonraki virgül, yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konulmuştur.
CEVAP: B) II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir cümlede birden fazla yüklem (yargı) varsa ve bunlar birbirine virgülle bağlanmışsa orada sıralı cümle vardır. Tek bir yükleme bağlı olan kelimelerin arasına konan virgüller ise yalnızca “eş görevli sözcükleri” ayırır.