(I) Uzun zaman sonra aklıyla, kalbiyle, ruhuyla bizim gibi olan bir arkadaş bulmuştuk. (II) Tanışalı çok zaman geçmemesine rağmen beraber eğlendik, gezdik, dolaştık, şehrin altını üstüne getirdik. (III) Yaz tatili bitip de ayrılık zamanı gelince bir çay bahçesinde oturup, gözlerimizin içine bakarak sözleştik. (IV) Bu söz, otuz yıllık sağlam bir arkadaşlığın temelinin atıldığı bir antlaşma oldu âdeta.
Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanım amacı sıralı cümleleri birbirinden ayırmaktır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
Noktalama İşaretleri: Virgülün Sıralı Cümleleri Ayırma Görevi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumu (TDK) noktalama kurallarına göre virgül (,); birden fazla yüklemi olan ve birbirine anlamca bağlı bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metinde yer alan numaralanmış cümlelerdeki virgüllerin işlevleri incelendiğinde:
- A) I. Cümle: “aklıyla, kalbiyle, ruhuyla” ifadeleri arasında yer alan virgüller, eş görevli sözcük ve söz öbeklerini birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.
- B) II. Cümle: “…beraber eğlendik, gezdik, dolaştık, şehrin altını üstüne getirdik.” ifadesinde birden fazla çekimli fiil (yüklem) art arda gelmiştir; virgüller sıralı cümleleri birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır.
- C) III. Cümle: “…oturup, gözlerimizin içine bakarak…” kısmında art arda gelen zarf-fiil gruplarını ayırmak için kullanılmıştır (sıralı cümle ayrımı yoktur).
- D) IV. Cümle: “Bu söz, …” ifadesinde virgül, yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek amacıyla kullanılmıştır.
CEVAP: B) II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir cümlede virgülün sıralı cümleleri ayırdığını doğrulamak için virgülden önceki ve sonraki kısımların ayrı birer yükleme (fiil ya da ek fiil almış isim) sahip olup olmadığı kontrol edilmelidir. Her yüklem ayrı bir cümledir.