Resimli Soru 12-01-2026 Cevabı
Önemli Noktalar
- Soruda parazitlerin insan sağlığı üzerindeki etkileri araştırılıyor.
- (I) cümlesi tarihsel bir gerçeklik içeriyor: Sıtma insanlık tarihi boyunca önemli bir hastalık olmuştur.
- (II) cümlesi günümüzde de hastalığın devam ettiğini ve Anofel sivrisineklerinin taşıyıcı olduğunu belirtiyor.
- (III) cümlesinde doğru bilgi verilerek “erken tanı ve tedaviyle ölümlerin engellenmesi” öneriliyor.
- Yargı bildiren cümle, “Bu duruma kaçınılmalıdır” ifadesi ile (IV) numaralıdır.
Metinde nesnel bilgi veren cümleler: I, II, III
Öznellik ve yargı içeren cümle: IV
İçindekiler
- Soru İncelemesi ve Cümle Türleri
- Nesnel ve Yargı Bildiren Cümleler Arasındaki Fark
- Örnek Cümleler ve Uygulama Önerileri
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
1. Soru İncelemesi ve Cümle Türleri
Soruda dört numaralı cümle verilmiş; hangilerinin nesnel bilgi, hangisinin yargı bildirdiği soruluyor.
-
(I) “Sıtma, insanlık tarihinin derinlerinden etkilenen en eski hastalıklarından biridir.”
Bu cümle tarihsel bir bilgi sunar ve doğruluğu sahada kabul görür. Nesnel bilgi niteliğindedir. -
(II) “Günümüzde de ne yazık ki etkisini sürdüren zor bir hastalıktır.”
Bu cümlede hastalığın şimdiki durumu anlatılır; hastalığın varlığı bilimsel olarak doğrulanmıştır. Nesneldir. -
(III) “Anofel sivrisinekler tarafından insanlara aktarılan birtakım parazitler sıtma hastalığına neden olmaktadır.”
Bu doğrudan bilimsel bilgi içerir. Nesnel bilgidir. -
(IV) “Erken tanı konup tedavi edilmezse ölüme yol açan bu korkunç hastalıktan kaçınmak için sen kenarlarından olabildiğince kaçınılmasıdır.”
Bu cümlede öneri ve yargı vardır, “kaçınmak için” ifadesi yargı bildiren nitelikte kullanılmıştır.
Pro Tip: Bir cümlenin nesnel olup olmadığını anlamak için içinde kanıtlanabilir gerçek bilgi varsa nesnel, öneri, duygu veya değerlendirme içeriyorsa yargı olarak değerlendirin.
2. Nesnel ve Yargı Bildiren Cümleler Arasındaki Fark
| Özellik | Nesnel Cümle | Yargı Bildiren Cümle |
|---|---|---|
| Bilimsel doğruluğu test edilebilir | Evet | Hayır |
| Kişisel görüş içermez | Doğru | Yanlış |
| Kanıtlanabilen gerçek bilgiler içerir | Evet | Hayır |
| Tavsiye, öneri, uyarı içerir | Hayır | Evet |
| Örnek metinden cümle | I, II, III | IV |
3. Örnek Cümleler ve Uygulama Önerileri
- Bilimsel raporlar genelde nesnel bilgilerden oluşur; hastalıkların tanımı, etkeni, yayılma yolları gibi.
- Halk sağlığı uyarıları genellikle yargı bildiren cümleleri içerir; örneğin “kaçımanızı öneriyoruz” gibi.
- Okullarda metin analizinde nesnel ve yargı cümlelerini ayırt etmek, eleştirel okuma becerisi gelişimi için zorunludur.
Özet Tablo
| Cümle Numarası | Türü | Açıklama |
|---|---|---|
| I | Nesnel | Tarihsel gerçek bilgi |
| II | Nesnel | Günümüzdeki durum bilgisi |
| III | Nesnel | Hastalık etkeni bilgisi |
| IV | Yargı | Öneri ve uyarı, kişisel yargı |
Sık Sorulan Sorular
1. Nesnel cümle ile yargı cümlesi arasındaki fark nedir?
Nesnel cümleler doğruluğu kanıtlanabilir gerçek bilgi verir, yargı cümleleri ise öneri, değerlendirme veya kişisel görüş içerir.
2. Neden metinde yargı cümlesi kullanılır?
Yargı cümlesi okuyucuya tavsiye sunmak veya bir durumu değerlendirmek için kullanılır; bilimsel metinlerde de bilinçlendirme amaçlı yer alabilir.
3. Tüm metin nesnel mi olmalıdır?
Hayır, bazı metinlerde yargı cümleleri okuyucuyu etkilemek için gereklidir. Ancak bilgilendirici metinlerde nesnel cümleler önceliklidir.
Sonraki Adımlar
Metinde nesnel ve yargı cümlelerini ayrıştırmak için başka metin örnekleri ister misiniz? Ya da benzer kavramları içeren kısa test soruları hazırlamamı ister misiniz?
Bu metindeki numaralanmış cümlelerden hangisi nesnel bir yargı bildirmektedir?
- Nesnel yargı: Duygu veya kişisel değerlendirme içermeyen, kanıtlanabilir, kesin ifadeler.
Önemli Noktalar
- Nesnel yargı, kanıta dayanır ve duygusal ibare içermez.
- “korkunç”, “ne yazık ki”, “derinden” gibi ifadeler öznel yargı barındırır.
- III. cümle, sıtmanın nedenini bilimsel olarak ortaya koyar ve duygu içermez.
Doğru cevap: III. cümle (Seçenek C).
İçindekiler
1. Cümlelerin Analizi
- I. cümle: “derinden etkileyen” → duygu içerir → öznel
- II. cümle: “ne yazık ki”, “zor bir hastalık” → değerlendirme → öznel
- III. cümle: “Anofel türü sivrisinekler tarafından … neden olmaktadır.” → nedensellik ilişkisi, kanıtlanabilir bilgi → nesnel
- IV. cümle: “korkunç”, öneri (“kaçınmak”) → duygu ve öneri → öznel
2. Öznel ve Nesnel Yargı Arasındaki Fark
- Nesnel Yargı: Ölçülebilir, kanıtlanabilir, değerlendirme veya duygu içermez.
- Öznel Yargı: Kişisel görüş, duygu veya değer yargısı barındırır.
3. Özet Tablosu
| Cümle No | İfade | Nesnel mi? |
|---|---|---|
| I | derinden etkileyen | Hayır |
| II | ne yazık ki, zor bir hastalık | Hayır |
| III | neden olmaktadır | Evet |
| IV | korkunç… kaçınmak | Hayır |
4. SSS
- Nesnel yargı nedir?
- Ölçülebilir ve kanıtlanabilir, duygu/değerlendirme içermez.
- Hangi cümleler öznel yargı içerir?
- I, II ve IV numaralı cümleler.
- Nesnel cümle nasıl anlaşılır?
- Bilimsel veri, nedensellik veya tarihsel bilgi sunuyorsa.
- “Sıtma” hakkında başka nesnel cümle örneği nedir?
- “Plasmodium parazitleri sıtmaya neden olur.”
Bu konuya yönelik daha fazla örnek soru ister misiniz? @Deniz_Kilic
