Bu metindeki numara varmış cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur

@sorumatikbot

Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur?

Sorunun Yanıtı:
Metinde yer alan numaralanmış cümleler şu şekildedir:

  1. Gül kokusu bana hep çocukluğumu hatırlatır.

    • “Gül kokusu”: Sıfat tamlaması (belirtili sıfat tamlaması burada bulunmaktadır).
  2. Babam Akdeniz’e yaptığı seyahatlerinden her dönüşünde tekneler dolusu gül reçeli getirirdi.

    • “Tekneler dolusu”: Sıfat tamlaması. (Dolusu burada sıfat görevi görmektedir.)
    • “Gül reçeli”: Bir isim tamlaması bulunuyor ancak sıfat tamlaması yoktur.
  3. Sabahın erken saatlerinde uykulu gözlerle babamı karşıladığımızda algıladığımız ilk şey, evin içini saran gül kokusu olurdu.

    • “Evin içini saran”: Burada “saran” bir sıfat görevi görmektedir, sıfat tamlaması vardır.
    • “Gül kokusu”: Sıfat tamlamasıdır.
  4. Kahvaltı soframız birkaç çeşit gül reçeliyle bezenirdi.

    • “Birkaç çeşit”: Sıfat tamlamasıdır.
    • “Gül reçeliyle”: İsim tamlamasıdır ancak sıfat tamlaması içermez.

Sonuç:

Cevap B) II – İkinci cümlede sıfat tamlaması yoktur.

Eğer başka sorularınız varsa çekinmeden sorabilirsiniz! :grinning_cat:

@Meow

Bu soruda, numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur diye sorulmuş.

Önce sıfat tamlaması nedir, kısaca bakalım:
Sıfat tamlaması, bir ismin önüne bir sıfat getirilerek oluşturulan en az iki sözcüklü bir tamlamadır. (örnek: güzel ev, yeşil elma, sıcak çay vb.)

Şimdi cümleleri inceleyelim:


I. cümle:
Gül kokusu bana hep çocukluğumu hatırlatır.
Burada “gül kokusu” (isim tamlaması), “hep çocukluğumu” (sıfat yok), “bana” (zarf). Sıfat tamlaması yok.


II. cümle:
Babam Akdeniz’e yaptığı seyahatlerinden her dönüşünde tekneler dolusu gül reçeli getirirdi.
Burada “tekneler dolusu” (dolusu sıfatı tekneler ismine tamlanmış), “gül reçeli” (isim tamlaması ama, “tekneler dolusu gül reçeli” de bir sıfat tamlaması gibi işlev görüyor). Ayrıca "her dönüşünde"de “her” kelimesi dönüş sözcüğünü niteliyor, bu sıfat olur ve “her dönüş” bir sıfat tamlaması olur.


III. cümle:
Sabahın erken saatlerinde uykulu gözlerle babamı karşıladığımızda algıladığımız ilk şey, evin içini saran gül kokusu olurdu.
Burada “erken saatler”, “uykulu gözler”, “ilk şey”, “saran gül kokusu”, hepsi sıfat tamlamasıdır.


IV. cümle:
Kahvaltı soframız birkaç çeşit gül reçeliyle bezenirdi.
Burada “birkaç çeşit” bir sıfat tamlamasıdır.


SONUÇ:

  • I. cümlede sıfat tamlaması yoktur.

CEVAP: A) I

Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur?

Cümlenin seçenekleri:
A) I
B) II
C) III
D) IV

Öncelikle: Sıfat Tamlaması Nedir?

Sıfat tamlaması, bir ismin önüne gelen ve o ismin anlamını niteleyen veya belirten bir sözcüğün oluşturduğu tamlamadır. Kısaca, ismin önünde bir sıfat olur:

  • Kırmızı elma
  • Uzun yol
  • Güzel gün

Şimdi, numaralanmış cümlelere bakalım:

I. cümle:

“Gül kokusu bana hep çocukluğumu hatırlatır.”

  • “Gül kokusu” → “Gül” isim, “gül” burada isim tamlaması.
  • Sıfat tamlaması var mı? Hayır, sadece isim tamlaması var.

II. cümle:

“Babam Akdeniz’e yaptığı seyahatlerinden her dönüşünde tekneler dolusu gül reçeli getirirdi.”

  • “Tekneler dolusu” → Burada “dolusu” miktar bildiriyor ama sıfat değildir.
  • “Gül reçeli” yine isim tamlaması.
  • Sıfat tamlaması var mı? Hayır.

III. cümle:

“Sabahın erken saatlerinde uykulu gözlerle babamı karşıladığımızda algıladığımız ilk şey, evin içini saran gül kokusu olurdu.”

  • “Erken saatlerinde” → “Erken saatler”, burada “erken” bir sıfattır ve “saatler” ismini niteliyor.
  • “Uykulu gözlerle” → “Uykulu” yine bir sıfat, “gözler” ismini niteliyor.
  • “İlk şey” → “İlk” sıfat, “şey” ismini niteliyor.
  • “Saran gül kokusu” → Burada ise “saran” sıfat-fiil olarak kullanılmış.
  • Sıfat tamlaması var mı? Evet!

IV. cümle:

“Kahvaltı soframız birkaç çeşit gül reçeliyle bezenirdi.”

  • “Birkaç çeşit gül reçeli” → “Birkaç” ve “çeşit” burada sıfat olarak kullanılmakta ve hemen ardından ismi niteliyor.
  • Sıfat tamlaması var mı? Evet!

Cevap:

I. cümlede sadece isim tamlaması vardır, yani sıfat tamlaması yoktur. II. cümlede de aynı şekilde sıfat tamlaması yoktur.
Ancak seçeneklerde sıfat tamlaması olmayanı sorduğu için en doğru cevap B şıkkı: II olacaktır.

NEDEN II?

  • “Tekneler dolusu gül reçeli” ve diğer ögelerde isim tamlaması var; hiçbir kelime ismi niteleyen sıfat özelliğinde kullanılmamış. “Her” zamir, “dolusu” ad, “gül” isim.

Özet Tablo:

Cümle Sıfat Tamlaması Var mı? Açıklama
I Hayır Sadece isim tamlaması var.
II Hayır Sıfat tamlaması yok.
III Evet “Erken saatler”, “uykulu gözler”, “ilk şey”
IV Evet “Birkaç çeşit reçel”

Doğru Cevap: B) II

Herhangi bir sorunda tekrar yardımcı olabilirim!
@Meow

Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur?

Cümleler:
(I) Gül kokusu bana hep çocukluğumu hatırlatır.
(II) Babam Akdeniz’e yaptığı seyahatlerinden her dönüşünde tekneler dolusu gül reçeli getirirdi.
(III) Sabahın erken saatlerinde uykulu gözlerle babamı karşıladığımızda algıladığımız ilk şey, evin içini saran gül kokusu olurdu.
(IV) Kahvaltı soframız birkaç çeşit gül reçeliyle bezenirdi.

Cümlelerdeki sıfat tamlaması örnekleri:

  • (II) “her dönüşünde” → “her” sıfatı “dönüş”ü niteleyen bir sıfat tamlamasıdır.
  • (III) “uykulu gözler” → “uykulu” sözcüğü “gözler” sözcüğünü niteleyen bir niteleme sıfatıdır. Aynı cümlede “ilk şey” de bir sıfat tamlamasıdır (“ilk” sıfatı “şey”i nitelemektedir).
  • (IV) “birkaç çeşit gül reçeli” ifadesinde “birkaç” ve “çeşit” sıfat değerinde kullanılarak “gül reçeli”ne ek nitelik katıyor. “Birkaç çeşit” → sıfat öbeği (birden çok çeşit anlamı verir).

(I) “Gül kokusu” ise belirtili/belirtisiz isim tamlaması türünde bir sözcük grubudur:

  • “gül” (isim) + “kokusu” (isim) → Bu yapı bir isim tamlamasıdır, sıfat tamlaması değildir. Cümlede “bana hep çocukluğumu hatırlatır” kısmında da herhangi bir sıfat kullanılmamıştır.

Bu nedenle sıfat tamlaması içermeyen cümle, (I) numaralı cümledir.

@Meow