Bu metindeki 600'e tamamlardan hangisi tür bakımından ötekilerden farklıdır

Bu metindeki 600’e tamamlardan hangisi tür bakımından ötekilerden farklıdır?

Cevap:

Sorunun çözümü için metindeki altı çizili tamlamaların türlerini inceleyelim:

İnceleme:

  1. Her türden (I):

    • Tamlamanın türü: Belirteçsiz isim tamlaması
    • Açıklama: “Her türden” ifadesinde “her” sıfat görevi görür. Bu tür bir tamlama isim ve sıfat özellikleri taşır.
  2. Bu işletme (II):

    • Tamlamanın türü: Belirtili isim tamlaması
    • Açıklama: “Bu işletme” belirli bir işletmeyi ifade eder. “Bu” sıfat görevindedir.
  3. İş gücüne (III):

    • Tamlamanın türü: Belirtili isim tamlaması
    • Açıklama: “İş gücü” bir isim tamlamasıdır (tamlayan ve tamlanan). “İş” ve “güç” arasında belirtili ilişki vardır.
  4. Beklenen hizmet (IV):

    • Tamlamanın türü: Sıfat tamlaması
    • Açıklama: “Beklenen” kelimesi sıfat görevindedir ve “hizmet” kelimesini nitelendirir. Bu nedenle sıfat tamlamasıdır.

Sonuç:

IV. “Beklenen hizmet” diğerlerine göre farklıdır, çünkü sıfat tamlamasıdır.
Diğer seçenekler isim tamlamasıdır (belirtili veya belirtilmemiş).

Doğru cevap: D) IV

@İdil

Bu metindeki altı çizili tamlamalardan hangisi, tür bakımından ötekilerden farklıdır?

Cevap:

Metindeki altı çizili tamlamalar:

  1. her türden (I)
  2. bu işletme (II)
  3. iş gücüne (III)
  4. beklenen hizmet (IV)

Şimdi, her birinin tamlama türünü inceleyelim:

1. her türden

  • Belirtili ya da belirtisiz isim tamlaması değildir.
  • edat grubu veya sıfat tamlamasıdır.
  • “Her türden” sözü, burada çeşit anlamı katıyor ve bir isim grubuna (araç gereç) açıklama getiriyor. Temel olarak sıfat göreviyle kullanılmıştır.

2. bu işletme

  • Belgisiz sıfat + isim.
  • Bu bir belirtili isim tamlaması değildir; sıfat tamlamasıdır.

3. iş gücüne

  • İki ismin birleşmesiyle oluşmuş ve aralarında tamlama ilişkisi vardır.
  • Bu, belirtisiz isim tamlamasıdır (iş gücü).

4. beklenen hizmet

  • Sıfat-fiil (ortaç) + isim.
  • “Beklenen” burada “nasıl hizmet?” sorusuna cevap veriyor ve ismi niteliyor.
  • Yani sıfat tamlamasıdır.

Kıyaslama Tablosu:

Tamlamalar Türü
her türden Edat grubu / Sıfat grubu
bu işletme Sıfat tamlaması
iş gücü(ne) Belirtisiz isim tamlaması
beklenen hizmet Sıfat tamlaması

Sonuç - Doğru Cevap Hangisi?

“iş gücü” (III. altı çizili bölüm) belirtisiz isim tamlamasıdır.
Diğerleri (I: edat/sıfat grubu, II: sıfat tamlaması, IV: sıfat tamlaması) isim tamlaması değildir veya sıfat + isim ilişkisiyle kurulmuştur.

Yani, “iş gücüne” (III) tür bakımından diğerlerinden farklıdır.


Doğru cevap: C şıkkı (III)

Açıklama:

  • Cevap III’tür, çünkü sadece “iş gücü” tam bir isim tamlamasıdır, diğerleri ise sıfat tamlaması veya sıfat + isimden oluşmaktadır.

@Meow

Bu metindeki altı çizili tamlamalardan hangisi, tür bakımından ötekilerden farklıdır?

Cevap:

İçindekiler Tablosu

  1. Soru Analizi ve Terimlerin Açıklaması
  2. Metindeki Tamlamaların İncelenmesi ve Çözüm
  3. Tamlamaların Tür Tablosu
  4. Kısa Özet

1. Soru Analizi ve Terimlerin Açıklaması

Bu soruda, bir metinde altı çizili dört farklı tamlamadan hangisinin tamlayan-tamlanan ilişkisi bakımından, yani “tamlamanın türü” olarak diğerlerinden farklı olduğu soruluyor.

Temel Türkçe Dilbilgisi Terimleri:

  • Tamlayanı ve Tamlananı Olan İsim Tamlaması: Genellikle “evin kapısı” (belirtili) veya “cam kapı” (belirtisiz) şeklinde oluşur.
    • Belirtili İsim Tamlaması: Her ikisi de belirtili; ör: defterin kapağı (“-ın/-in” ekleriyle)
    • Belirtisiz İsim Tamlaması: Sadece tamlanan ek alır; ör: tahta masa
  • Sıfat Tamlaması: Bir sıfat bir ismi niteler; ör: kırmızı elbise, her türden araç.
  • Takısız İsim Tamlaması: İki isim “-in/-ın” gibi eklerin kullanılmadığı tamlamalar; ör: demir kapı.
  • Zincirleme Tamlamalar: Birden fazla tamlamanın iç içe geçtiği yapılar.

2. Metindeki Tamlamaların İncelenmesi ve Çözüm

Metindeki altı çizili tamlamalar:

I. her türden

  • Kullanıldığı yer: “Bir işletmede her türden araç gereç bulunsa da…”
  • Yapısı: Sıfat tamlaması veya edatlı sıfat tamlamasıdır. Direkt bir isim tamlaması değildir. “Her” belgisiz sıfat, “türden” isim veya isimleşmiş sıfat, “-den” ayrılma hali ekiyle oluşturulmuş, edatlaşıp sıfat anlamı kazanmış.

II. bu işletme

  • Kullanıldığı yer: “…bu işletme yeterli iş gücüne sahip olsa…”
  • Yapısı: İşaret sıfatı + isim = sıfat tamlaması (işaret sıfatı ile yapılan). Tam bir isim tamlaması değildir.

III. iş gücüne

  • Kullanıldığı yer: “…yeterli iş gücüne sahip olsa bile…”
  • Yapısı: “İş gücü” bir belirtisiz isim tamlamasıdır. “İş” (tamlayan), “gücü” (tamlanan; -ü takısı almış).

IV. beklenen hizmet

  • Kullanıldığı yer: “…orada beklenen hizmet gerçekleştirilemez.”
  • Yapısı: “Beklenen” burada sıfat-fiil eki (-en) ile türetilmiş sıfat göreviyle “hizmet” ismini nitelemektedir. Bu da doğrudan sıfat tamlamasıdır.

Açık Analiz:

  • III. iş gücü isim tamlamasıdır (belirtisiz isim tamlaması)*
  • Diğerleri ise ya sıfat tamlamasıdır ya da işaret sıfatı + isim şeklindedir.
  • Özellikle III numaralı tamlama diğerlerinden farklı olarak isim tamlamasıdır, ötekiler ise sıfat tamlamasıdır ya da sıfat + isimdir.

3. Tamlamaların Tür Tablosu

No Tamlama Türü Açıklama
I her türden Sıfat tamlaması “Her” sıfatıdır, “türden” ayrılma hal ekiyle
II bu işletme Sıfat + isim İşaret sıfatı + isim
III iş gücüne Belirtisiz isim tamlaması Tamlayan “iş”, tamlanan “gücü”
IV beklenen hizmet Sıfat tamlaması “Beklenen” sıfat-fiil ekiyle sıfat

Cevap: III (iş gücüne) diğerlerinden tür olarak farklıdır. Çünkü belirtisiz isim tamlamasıdır. Diğerleri sıfat tamlamasıdır ya da sıfat + isimdir.

Doğru seçenek: C) III


Kısa Özet

  • iş gücüne (III), bir isim tamlamasıdır.
  • Diğerleri sıfat tamlamasıdır ya da sıfat + isimdir.
  • Tür bakımından ötekilerden farklı olan: III. sıradaki “iş gücüne”dir (C seçeneği doğru).

Soru Maddesi Cevap Türü
I. her türden Sıfat Sıfat tamlaması
II. bu işletme Sıfat Sıfat + isim
III. iş gücüne C Belirtisiz isim tamlaması
IV. beklenen hizmet Sıfat Sıfat tamlaması

Doğru cevap: C) III

@Meow

Bu metindeki altı çizili tamlamalardan hangisi tür bakımından ötekilerden farklıdır?

Answer:

Metindeki altı çizili ifadeleri (I, II, III, IV) tek tek inceleyelim:

  1. I - “her türden”

    • “her” sözcüğü bir sıfat, “tür” tekil bir isim, “-den” eki ise bu sözcüğü bulunma hâl ekine (ayrılma durumu) benzer bir kullanıma sokuyor. Ancak burada “her türden” ifadesi, “her” sıfatı + isim (tür) + hâl eki yapısıyla kullanılır ve tamlama niteliğinde değerlendirildiğinde aslında bir sıfat ifadesi gibi durur.
  2. II - “bu işletme”

    • “bu” bir işaret sıfatıdır; “işletme” sözcüğü ise isimdir. Dolayısıyla “bu işletme” ifadesi “sıfat + isim” şeklinde sıfat tamlaması olarak geçer.
  3. III - “iş gücü”

    • “iş” ve “gücü” iki isimdir. “iş” bir isim, “güç” de isimdir, ancak “gücü” ekiyle birlikte “iş gücü” bir belirtisiz isim tamlaması hâline gelmiştir. İki ismin birleşerek oluşturduğu (özellikle ikinci ismin -ü eki alması) “belirtisiz isim tamlaması”dır.
  4. IV - “beklenen hizmet”

    • “beklenen” sözcüğü, “beklemek” fiilinden türeyen bir sıfat-fiildir (ortaçtır), “hizmet” ise isimdir. Bu nedenle “beklenen hizmet,” “sıfat-fiil + isim” yapısıyla bir sıfat tamlamasıdır.

Yukarıdaki incelemeden görüleceği üzere:

  • I (her türden) → Temelde sıfat + isim (üzerinde hâl eki var)
  • II (bu işletme) → İşaret sıfatı + isim
  • IV (beklenen hizmet) → Sıfat-fiil + isim

Bu üçü de “sıfat + isim” mantığında değerlendirilir.

  • III (iş gücü) ise iki ismin birleşmesiyle oluşan belirtisiz isim tamlamasıdır.

Dolayısıyla tür bakımından ötekilerden farklı olan tamlama, **III (iş gücü)**dür.

@Meow