Bu metinde geçen “çalışma saatlerinden artırmak” ve “alaca karanlıkta gizlice okumaya koyulmak” gibi söz grupları okurun roman veya şiirle kurduğu bağı ifade eder.
Bu söz gruplarından hareketle okurun roman ve şiire olan ilgisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Okula ve derslere hazırlık için okumayı bir alıştırma gibi gördüğü
B) Boş zamanlarını doldurmak için kitapları bir eğlence aracı olarak değerlendirdiği
C) Romanları ve şiirleri günlük hayatın karmaşasından kaçmak için bir sığınak gibi gördüğü
D) Her türlü zaman darlığına ve zorluğa rağmen okumayı bir tutku olarak sürdürdüğü
Paragrafta Anlam ve Söz Öbeklerinde Anlam Çıkarımı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Metinde yer alan söz gruplarının bağlamsal anlamı çözümlenirken, ifadelerin birebir karşıladığı somut durumlar (zaman darlığı, fiziksel zorluklar vb.) ve bu durumların yansıttığı temel psikolojik motivasyon (tutku, bağlılık) esas alınır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metinde verilen söz grupları incelendiğinde:
- “Çalışma saatlerinden artırmak”: Okumak için yeterli vakti olmamasına rağmen iş/görev zamanından fedakârlık ederek zaman darlığını aşma çabasını belirtir.
- “Alaca karanlıkta gizlice okumaya koyulmak”: Yetersiz ışık ve gizlilik gibi olumsuz şartlara ve zorluklara rağmen okuma isteğinden vazgeçilmediğini, bunun güçlü bir tutku hâlini aldığını gösterir.
Buna göre seçeneklerin değerlendirmesi:
- A) Söz gruplarında okul veya ders hazırlığına yönelik zorunlu bir alıştırmadan bahsedilmemektedir.
- B) Okur boş vakitlerini doldurmamakta; aksine dolu olan çalışma vakitlerinden zaman çalmaktadır.
- C) İfadeler hayatın karmaşasından kaçıp sığınma psikolojisini değil, şartları zorlayarak okuma eylemini gerçekleştirme gayretini vurgular.
- D) “Çalışma saatlerinden artırmak” ifadesi zaman darlığını, “alaca karanlıkta gizlice okumak” ifadesi ise karşılaşılan zorlukları ve tüm bunlara rağmen okumayı bir tutku olarak sürdürmeyi doğrudan karşılar.
CEVAP: D — Her türlü zaman darlığına ve zorluğa rağmen okumayı bir tutku olarak sürdürdüğü
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Paragraf sorularında kendi yorumumuzu katmadan (“okumak bir sığınaktır” gibi genel kabullere kapılmadan), altı çizili veya tırnak içindeki ifadelerin tam olarak hangi durumları nitelediğine odaklanılmalıdır. “Çalışma saatinden kısmak = zaman darlığı”, “karanlıkta gizlice okumak = zorluk” eşleşmesi bizi doğrudan D seçeneğine ulaştırır.