- Dikdörtgen biçimindeki bir kâğıt, kenar uzunlukları birim cinsinden birer doğal sayı olacak şekilde karesel bölgelere ayrılmış ve sayı doğrusu üzerine görseldeki gibi yerleştirilmiştir.
Bu karesel bölgelerin sayı doğrusu üzerindeki köşelerine karşılık gelen tam sayıların bazıları (-25), (-11) ve triangle sayılarıdır.
Buna göre, triangle kaçtır?
A) -3
B) -1
C) 1
D) 3
Sayı Doğrusu Üzerindeki Karesel Bölgeler ve \blacktriangle Değerinin Bulunması
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Karenin Kenar Özelliği: Bir karenin tüm kenar uzunlukları birbirine eşittir.
- Sayı Doğrusunda Uzunluk ve Konum: Sayı doğrusu üzerinde iki nokta arasındaki uzaklık b - a formülü ile bulunur. Sağa doğru ilerledikçe kenar uzunlukları toplanarak yeni köşe noktası elde edilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sarı (En Büyük) Karenin Kenar Uzunluğunu Bulma
- Sayı doğrusunda sarı karenin taban köşeleri -25 ve -11 noktalarındadır.
- Kenar uzunluğu:|-11 - (-25)| = -11 + 25 = 14\text{ birim}
- Dolayısıyla büyük dikdörtgenin sol kenar yüksekliği $14\text{ birim}$dir.
Adım 2 — Ortadaki ve Sağdaki Karelerin Kenar İlişkilerini Kurma
- Sarı karenin sağına yerleştirilen mor karenin bir kenarına a, altındaki mavi karenin bir kenarına b diyelim.
- Bu iki kare sarı karenin sağ kenarını tamamen kapladığı için:a + b = 14
- Sağ üstte üst üste duran 2 adet eş yeşil karenin bir kenarına c diyelim. Mor karenin yüksekliği bu 2 yeşil karenin toplam yüksekliğine eşit olduğundan:a = 2c
- Sağ alttaki karenin kenar uzunluğu d olsun. Dikdörtgenin sağ kenar yüksekliği 14 olduğundan ve alt kenar uzunlukları eşitliği sağlandığından:b = d
- Dikdörtgenin üst ve alt kenar uzunluklarının eşitliğinden:a + c = b + d2c + c = b + b \implies 3c = 2b \implies b = \frac{3c}{2}
Adım 3 — Kenar Uzunluklarını Hesaplama
- a + b = 14 eşitliğinde a ve b değerlerini c cinsinden yazalım:2c + \frac{3c}{2} = 14\frac{7c}{2} = 147c = 28 \implies c = 4\text{ birim}
- Bulunan c değerini yerine yazarak diğer karelerin kenarlarını bulalım:
- a = 2 \times 4 = 8\text{ birim} (Mor kare)
- b = 14 - 8 = 6\text{ birim} (Alt-orta mavi kare)
- d = 6\text{ birim} (Sağ-alt kare)
Adım 4 — \blacktriangle Noktasının Değerini Bulma
- Sayı doğrusu üzerinde -11 noktasından başlayarak sağa doğru tabandaki karelerin kenar uzunluklarını ekleyelim:
- -11 + b = -11 + 6 = -5 (Mavi karenin sağ alt köşesi)
- -5 + d = -5 + 6 = 1 (\blacktriangle noktası)
\blacktriangle = 1
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 1
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tam Sayılarda Uzunluk ve Toplama
- Tanım: Sayı doğrusunda sağa doğru gidildikçe pozitif yönde ekleme yapılır.
- Bu problemde: -11 noktasından başlayıp tabana oturan iki karenin kenar uzunlukları (6 + 6 = 12\text{ birim}) sağa doğru eklenerek \blacktriangle = 1 değerine ulaşılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Negatif Sayılarda Sağa İlerlerken Çıkarma Yapmak
- Yanlış: -11 - 6 = -17
- Doğru: -11 + 6 = -5
- Neden Yanlış: Sayı doğrusunda sağa doğru gidildikçe değerler büyür; bu nedenle uzunluk negatif tam sayıya eklenmelidir (toplama işlemi yapılır).
Benzer mantıkta bir tam sayı veya geometri sorusu çözmemi ister misin?
