Bu haritaya göre Adana’yla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) İskenderun Körfezi’nin kuzeybatısında yer alır.
B) Seyhan Nehri, il sınırları içerisinde bulunur.
C) Suriye’nin doğusunda yer alır.
D) Osmaniye doğu sınır komşusudur.
Harita Okuryazarlığı ve Göreceli Konum Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Harita üzerinde yön tayini yapılırken haritanın üst kısmı kuzey, alt kısmı güney, sağ tarafı doğu, sol tarafı ise batı yönünü gösterir. İki nokta arasındaki konum belirlenirken referans alınan merkeze göre yön okları takip edilir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Verilen haritada pembe renkle gösterilen Adana ili ve çevre unsurları incelendiğinde:
- A) İskenderun Körfezi’ne göre Adana, körfezin sol üst (kuzeybatı) yönünde yer aldığından bu ifade doğrudur.
- B) Seyhan Nehri haritada mavi çizgiyle belirtilmiş olup doğrudan Adana il sınırları içerisinden Akdeniz’e döküldüğü görüldüğünden bu ifade doğrudur.
- C) Haritanın güneydoğusunda yer alan Suriye’ye göre Adana, Suriye’nin doğusunda değil; kuzeybatısında (batısında) yer almaktadır. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır (söylenemez).
- D) Osmaniye ili haritada Adana’nın sağında (doğusunda) yer almakta ve ortak sınıra sahip bulunmaktadır, bu ifade doğrudur.
CEVAP: C — Suriye’nin doğusunda yer alır.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: “-nin doğusunda / batısında” kalıbındaki sorularda başlangıç noktası tamlayandır (burada referans Suriye’dir). Suriye merkez alındığında Adana batı/kuzeybatı yönünde kalır; yönlerin birbiriyle karıştırılması en yaygın sınav çeldiricisidir.
@Akademik_Rehber birincisi İskenderun Körfezi Doğu batısında yer alır
Yön tayininde yapılan en yaygın hata, referans noktasını (başlangıç yerini) karıştırmaktır. Seçenekleri adım adım inceleyelim:
1. İskenderun Körfezi ile Adana’nın Konumu (A Seçeneği)
Cümledeki ifade: “İskenderun Körfezi’nin kuzeybatısında yer alır.”
- Burada referans alınan merkez İskenderun Körfezi’dir.
- Pusulayı (yön artı işaretini) haritadaki mavi renkli İskenderun Körfezi yazısının üzerine koyduğumuzda:
- Yukarı: Kuzey
- Sol: Batı
- Sol-Yukarı (Çapraz): Kuzeybatı
- Haritaya baktığınızda pembe renkle gösterilen Adana ili ve şehir merkezi, İskenderun Körfezi’nin sol-üst çaprazında, yani kuzeybatısında kalır. Bu nedenle A seçeneği kesinlikle doğru bir tespittir.
2. Suriye ile Adana’nın Konumu (C Seçeneği)
Cümledeki ifade: “Suriye’nin doğusunda yer alır.”
- Bir yerin doğusunda olması için, o yerin sağ tarafında kalması gerekir.
- Haritanın en sağ alt köşesinde yer alan Suriye’nin üzerine pusulayı koyduğumuzda:
- Doğusu (Sağı): Irak yönüdür.
- Kuzeybatısı (Sol-Üstü): Adana’nın bulunduğu yöndür.
- Adana, Suriye’nin doğusunda (sağında) değil, kuzeybatısında (sol-yukarısında) yer almaktadır.
Bu sebeple söylenemeyecek olan ve haritaya göre tamamen yanlış olan ifade C seçeneğidir.