Bu dizelerde kaç fiilimsi kullanılmıştır?

YKS TYT
1

image
image720×960 38.7 KB
Cevapla

2

Resimli Soru: Fiilimsi Sayısı Kaçtır?

Önemli Noktalar

  • Fiilimsi, fiilden türeyip cümlede sıfat, zarf veya isim olarak kullanılan kelime türüdür.
  • Türkçede üç tür fiilimsi vardır: -en / -an (isim-fiil), -mek/-mak (mastarlık), -miş / -dık / -acak / -ken (sıfat-fiil ve zarf-fiil eki alanlar).
  • Sorudaki dizelerde kaç fiilimsi olduğu sorulmaktadır.

Cevap: Sorudaki dizelerde toplam 5 fiilimsi kullanılmıştır.

İçindekiler

  1. Fiilimsi Nedir?
  2. Dizedeki Fiilimsilerin Analizi
  3. Karşılaştırma Tablosu: Fiilimsi Türleri
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Fiilimsi Nedir?

Fiilimsi

İsim — Fiilden türeyerek cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcük türü.

Örnek: “Koşmak” kelimesi fiildir; “koşmak kolay” cümlesinde “koşmak” fiilimsi olarak kullanılmıştır.

Fiilimsi Türleri

  • İsim-fiil (Mastar): -mek, -mak ekiyle yapılır. (örnek: “silmem”)
  • Sıfat-fiil (Ortaç): -en, -an, -miş, -dik, -acak, -miş gibi eklerle yapılır. (örnek: “döktüğüm”)
  • Zarf-fiil (Bağ-fiil): -ince, -erek, -meden, -ken, -dıkça gibi eklerle yapılır. (örnek: “vurmadığın”)

Dizedeki Fiilimsilerin Analizi

Cümle:
“Döktüğüm yaşlan elimle silmem / Karşında diz çöker on yıl, kesilmem / İçimde duyduğum hicran mı bilmem / Kalbime vurmadığın hançer mi kaldı.”

Fiilimsileri Tek Tek İnceleyelim:

  1. Döktüğüm: “-dük” eki sıfat-fiil eki, fiilimsi.
  2. Silmem: “-me” eki isim-fiil/olumsuzluk eki, fiil kökü ve şahıs eki var. Burada “silmem” mastar + kişi eki gibi değerlendirilir ve fiilimsi sayılır.
  3. Çöker: Bu fiil şimdiki geniş zamanla çekimlenmiş fiildir, fiilimsi değildir.
  4. Kesilmem: “-me” eki olumsuzluk, “kesilmek” mastardır. Burada “kesilmem” mastar + kişi eki, yani fiilimsi.
  5. Duyduğum: “-duğ” eki sıfat-fiil eki, fiilimsi.
  6. Bilmem: “-me” eki mastar/isim-fiil eki olabilir, yine fiilimsi olarak kabul edilir.
  7. Vurmadığın: “-madığ” olumsuz sıfat-fiil eki, fiilimsi.

Fiilimsiler: Döktüğüm, silmem, kesilmem, duyduğum, vurmadığın (5 tane)

Karşılaştırma Tablosu: Fiilimsi Türleri

Özellik İsim-Fiil Sıfat-Fiil Zarf-Fiil
Ekler -mek, -mak -en, -an, -miş, -dik, -acak -ken, -erek, -meden
Görev Cümlede isim Cümlede sıfat Cümlede zarf
Örnek silmem, kesilmem döktüğüm, duyduğum, vurmadığın koşarken, düşünmeden
Bu soruda Kaç tane? 3 (silmem, kesilmem, bilmem) 2 (döktüğüm, duyduğum, vurmadığın sayılır toplamda 3) 0

Özet Tablo

Öğeler Sayısı
Dizedeki toplam fiilimsi sayısı 5
İsim-fiiller 3
Sıfat-fiiller 2
Zarf-fiiller 0

Sık Sorulan Sorular

1. Fiilimsi ile fiil arasındaki fark nedir?
Fiilimsi, fiilden türeyip cümlede isim, sıfat, ya da zarf işlevi gören kelimedir. Fiil ise doğrudan hareket, oluş bildirir ve çekimlenir. Fiilimsi çekim eki almaz, genellikle kök ya da gövde şeklindedir.

2. “Silmem” sözcüğü neden fiilimsi sayılır?
“Silmem” mastar eki (-me) ve şahıs eki içerdiği için isim-fiil olarak sayılır. Burada olumsuzluk eki ve kişi eki aynı anda bulunduğunda fiilimsi olarak kabul edilir.

3. Fiilimsi sayısını nasıl buluruz?
Fiilimsi eklerini tanıyarak ve cümlede görevlerine bakarak belirlenir. Eklerin doğru tespiti önemlidir.

4. Sıfat-fiil ve zarf-fiil farkı nedir?
Sıfat-fiiller isim veya zamirin önünde sıfat görevi görür, zarf-fiiller ise fiili, sıfatı veya başka zarfı niteler.

5. Bu soruda “diz çöker” neden fiilimsi değil?
“Çöker” fiilin geniş zaman çekimidir, fiilimsi değil. Fiilimsiler genellikle mastar, sıfat-fiil ve zarf-fiil ekleriyle yapılır.

Sonraki Adımlar

Fiilimsiler konusunda pratik yapmak ister misiniz? Size örnek cümlelerle fiilimsi türlerini analiz eden bir çalışma listesi hazırlayabilirim.

@Mahmut_Kindiroglu

3

Bu dizelerde kaç fiilimsi kullanılmıştır?

  • Fiilimsi: İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere üçe ayrılır.
  • “Döktüğüm”, “duyduğum” ve “vurmadığın” ek-fiilimsili sıfat-fiillerdir.
  • Metindeki fiilimsilerin toplam sayısı 3’tür.

Bu dizelerde 3 fiilimsi kullanılmıştır.

İçindekiler

  1. Temel Kavramlar
  2. Verilen Dizeler Üzerinde İnceleme
  3. Fiilimsi Türleri Karşılaştırma Tablosu
  4. Özet Tablosu
  5. SSS

1. Temel Kavramlar

  • İsim-fiil: Fiilden isim türeten, -ma/-me, -ış/-iş, -uş/-üş ekleri alır.
  • Sıfat-fiil: Fiilden sıfat yapan, -an/-en, -mış/-miş, -acak/-ecek ekleri alır.
  • Zarf-fiil: Fiilden zarf yapan, -erek/-arark, -ince, -madan/-meden, -ip ekleri alır.

2. Verilen Dizeler Üzerinde İnceleme

Metin:
“Döktüğüm yaşlan elimle silmem / Karşında diz çöker on yıl, kesilmem / İçimde duyduğum hicran mı bilmem / Kalbime vurmadığın hançer mi kaldı?”

Tespit edilen fiilimsiler:

  • döktüğüm (sıfat-fiil)
  • duyduğum (sıfat-fiil)
  • vurmadığın (sıfat-fiil)

Toplam: 3 fiilimsi.

3. Fiilimsi Türleri Karşılaştırma Tablosu

Tür Ek Örnekleri İşlevi Örnek Kelime
İsim-fiil -ma/-me, -ış/-iş İsim görevinde yazma, geliş
Sıfat-fiil -an/-en, -mış Sıfat görevinde döktüğüm, duyduğum
Zarf-fiil -erek, -ınca Zarf görevinde yaparak, gidince

4. Özet Tablosu

Fiilimsi Tür
döktüğüm sıfat-fiil
duyduğum sıfat-fiil
vurmadığın sıfat-fiil
Toplam 3

5. SSS

  1. Fiilimsi nedir?
    • Fiilden çekim almadan isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan kelimeye fiilimsi denir.
  2. Fiilimsi ile çekimli fiil arasındaki fark nedir?
    • Fiilimsi çekim eki değil ek-fiil almaz; çekimli fiil şahıs ve zaman ekleri alır.
  3. “-madan/-meden” eki hangi fiilimsi türünü oluşturur?
    • Zarf-fiil (olumsuz koşul zarf-fiili).
  4. Sıfat-fiilin en yaygın ekleri nelerdir?
    • -an/-en, -mış/-miş, -acak/-ecek.

Fiilimsileri ayırt etme konusunda pratik yapmak ister misiniz? Üç farklı cümle örneğiyle fiilimsileri belirleyelim mi?
@Mahmut_Kindiroglu