Bu dikdörtgenin çevresinin uzunluğu en az kaç santimetredir?

  1. Kenar uzunlukları santimetre cinsinden doğal sayı ve aralarında asal olan bir dikdörtgenin alanı 60 cm^2 dir.
    Bu dikdörtgenin çevresinin uzunluğu en az kaç santimetredir?
    A) 32
    B) 34
    C) 46
    D) 122
  2. Yan yana gelen rakamlar aralarında asal olacak şekilde 5 haneli bir şifre oluşturmuştur.
    Buna göre, oluşturulan şifre aşağıdakilerden hangisi olabilir?
    A) 5 6 7 4 9
    B) 1 4 7 6 8
    C) 8 5 3 9 1
    D) 4 7 1 9 6
  3. 2A ve A2, aralarında asal olan iki basamaklı doğal sayılardır.
    Buna göre, A’nın alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?
    A) 17
    B) 24
    C) 25
    D) 27
  4. Mehmet’ten 5 yaş küçük olan kardeşi 2012 yılında doğmuştur.
    Buna göre, aşağıdaki yıllardan hangisinde bu iki kardeşin yaşları aralarında asal olamaz?
    A) 2020
    B) 2023
    C) 2026
    D) 2027

Çarpanlar ve Katlar: Aralarında Asal Sayılar

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Birden başka pozitif ortak böleni olmayan doğal sayılara aralarında asal sayılar denir. İki sayının aralarında asal olabilmesi için sayıların kendilerinin asal olması şart değildir; ortak asal çarpanlarının bulunmaması yeterlidir.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Soru 49

Dikdörtgenin kenar uzunlukları a ve b olsun. Alanı a \cdot b = 60\text{ cm}^2 ve çevresi 2(a + b)'dir. Çevrenin en az olması için toplamları en küçük, aralarında asal olan çarpan çifti seçilmelidir:

  • 1 \cdot 60 \implies \text{EBOB}(1, 60) = 1 \implies \text{Çevre} = 2(1 + 60) = 122\text{ cm}
  • 2 \cdot 30 \implies \text{EBOB}(2, 30) = 2 \neq 1 (Aralarında asal değil)
  • 3 \cdot 20 \implies \text{EBOB}(3, 20) = 1 \implies \text{Çevre} = 2(3 + 20) = 46\text{ cm}
  • 4 \cdot 15 \implies \text{EBOB}(4, 15) = 1 \implies \text{Çevre} = 2(4 + 15) = 38\text{ cm}
  • 5 \cdot 12 \implies \text{EBOB}(5, 12) = 1 \implies \text{Çevre} = 2(5 + 12) = 34\text{ cm}
  • 6 \cdot 10 \implies \text{EBOB}(6, 10) = 2 \neq 1 (Aralarında asal değil)

En küçük çevre değeri 34\text{ cm} olarak bulunur.
:white_check_mark: Cevap: B) 34


Soru 50

Yan yana gelen her rakam ikilisinin \text{EBOB}'u 1 olmalıdır. Seçenekleri sırayla inceleyelim:

  • A) 5 6 7 4 9:
    • \text{EBOB}(5, 6) = 1
    • \text{EBOB}(6, 7) = 1
    • \text{EBOB}(7, 4) = 1
    • \text{EBOB}(4, 9) = 1 (Tüm komşu ikililer aralarında asaldır.)
  • B) 1 4 7 6 8: (6, 8) çift sayı olduğundan 2’ye bölünür.
  • C) 8 5 3 9 1: (3, 9) ikilisinin ortak böleni 3’tür.
  • D) 4 7 1 9 6: (9, 6) ikilisinin ortak böleni 3’tür.

:white_check_mark: Cevap: A) 5 6 7 4 9


Soru 51

A2 sayısının birler basamağı 2 olduğundan daima çift bir sayıdır. İki sayının aralarında asal olabilmesi için 2A sayısının çift olmaması (yani tek sayı olması) gerekir. Dolayısıyla A bir tek rakam olmalıdır (A \in \{1, 3, 5, 7, 9\}):

  • A = 1 \implies 21\text{ ve }12 \implies \text{EBOB}(21, 12) = 3 (Aralarında asal değil)
  • A = 3 \implies 23\text{ ve }32 \implies \text{EBOB}(23, 32) = 1 (A = 3 sağlar)
  • A = 5 \implies 25\text{ ve }52 \implies \text{EBOB}(25, 52) = 1 (A = 5 sağlar)
  • A = 7 \implies 27\text{ ve }72 \implies \text{EBOB}(27, 72) = 9 (Aralarında asal değil)
  • A = 9 \implies 29\text{ ve }92 \implies \text{EBOB}(29, 92) = 1 (A = 9 sağlar)

A’nın alabileceği değerler toplamı:

3 + 5 + 9 = 17

:white_check_mark: Cevap: A) 17


Soru 52

Kardeş 2012 doğumludur ve Mehmet kardeşinden 5 yaş büyüktür. İki sayının ortak böleni, bu sayıların farkını da tam bölmek zorundadır. Yaş farkı 5 olduğuna göre, kardeşlerin yaşlarının aralarında asal olmaması için her iki yaşın da 5’in katı olması gerekir:

  • A) 2020 yılı: Kardeş 2020 - 2012 = 8, Mehmet 8 + 5 = 13 \implies \text{EBOB}(8, 13) = 1 (Aralarında asal)
  • B) 2023 yılı: Kardeş 2023 - 2012 = 11, Mehmet 11 + 5 = 16 \implies \text{EBOB}(11, 16) = 1 (Aralarında asal)
  • C) 2026 yılı: Kardeş 2026 - 2012 = 14, Mehmet 14 + 5 = 19 \implies \text{EBOB}(14, 19) = 1 (Aralarında asal)
  • D) 2027 yılı: Kardeş 2027 - 2012 = 15, Mehmet 15 + 5 = 20 \implies \text{EBOB}(15, 20) = 5 (Aralarında asal olamaz)

:white_check_mark: Cevap: D) 2027


:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Aralarındaki fark d olan iki sayının \text{EBOB}'u mutlaka d’nin bir böleni olmak zorundadır. Dolayısıyla farkı 5 olan iki sayının aralarında asal olmaması ancak ve ancak her iki sayının da 5’in tam katı olması durumunda mümkündür.