- Eski mahalle kültürünün sıcaklığını hâlâ koruyan bu sokak, güler yüzlü esnafı ve komşuluk bağlarını yaşatan sakinleriyle zamana âdeta meydan okuyor.
Bu cümlede aşağıdaki ögelerden hangisi bulunmamaktadır?
A) Özne
B) Zarf tümleci
C) Yer tamlayıcısı
D) Belirtili nesne
E) Yüklem - İstasyondan kalkıp vilayet merkezine giden kamyon, iki saat kadar sarstıktan sonra beni gideceğim köye ayrılan yolun başında bıraktı. Çantamı yanıma koyarak kenarlarından otlar fırlayan bir taşın üstüne oturdum. İçi tozla karışık ter kokan kamyon dünyanın bu en bozuk yolunda bizi birbirimize vura vura sersem etmişti.
Bu parçada numaralanmış sözcüklerin türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A) Edat - isim - sıfat - zamir
B) Zarf - sıfat - zarf - isim
C) Bağlaç - isim - sıfat - zamir
D) Zarf - isim - sıfat - isim
E) Edat - zarf - sıfat - zamir - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bursa’da Zaman şiirinin şairi “Şiir hangi şekilde olursa olsun dilin çiçeğidir.” diyor.
B) Türk futbolunun efsanelerinden Baba Gündüz, vefatının yıl dönümünde anıldı.
C) 1472 yılında yaptırılan Çinili Köşk, İstanbul’daki en eski sivil mimari örneklerindendir.
D) Şehrin en önemli noktalarından biri olan Cumhuriyet Meydanı yeniden düzenlendi.
E) Bozburun, Bakanlar kurulu kararı ile birinci derece doğal sit alanı ilan edilmiştir. - Eğitiminin bir kısmını ABD’de tamamlayan yazar, bir halkın dilini öğrenmenin o halkın düşünüş ve hissediş biçimlerini de anlamak olduğunu söylüyor. Bunun yanı sıra araştırdığı ülkelerin insanlarıyla kurulacak ilişkilerin çok değerli olduğunu savunuyor. Bu dönemde Ortadoğu üzerine çalışan birçok akademisyenin aksine herhangi bir ülkenin çıkarlarına hizmet etmekten bilinçli bir biçimde uzak duruyor.
Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
TYT Türkçe Deneme Soruları Çözümü
Aşağıda görselde yer alan 9, 10, 11 ve 12. soruların ayrıntılı çözümleri yer almaktadır.
9. Soru: Cümlenin Ögeleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Cümlenin ögeleri bulunurken önce temel ögeler (yüklem ve özne), ardından yardımcı ögeler (nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcısı) tespit edilir. Tamlamalar, deyimler ve fiilimsi öbekleri parçalanamaz.
- Cümle: “Eski mahalle kültürünün sıcaklığını hâlâ koruyan bu sokak, güler yüzlü esnafı ve komşuluk bağlarını yaşatan sakinleriyle zamana âdeta meydan okuyor.”
- Yüklem:
meydan okuyor(Deyimleşmiş birleşik fiildir, bölünemez.) - Özne:
Eski mahalle kültürünün sıcaklığını hâlâ koruyan bu sokak(Meydan okuyan ne?) - Zarf Tümleçleri:
güler yüzlü esnafı ve komşuluk bağlarını yaşatan sakinleriyle(Nasıl / ne ile? — Vasıta ve durum bildiren zarf tümleci)âdeta(Durum bildiren zarf tümleci)
- Yer Tamlayıcısı (Dolaylı Tümleç):
zamana(Neye meydan okuyor?)
Cümlede “neyi, kimi?” sorularına cevap veren bağımsız bir belirtili nesne ögesi yer almamaktadır (özne grubunun içindeki nesne, cümlenin değil, sıfat-fiilin yan ögesidir).
CEVAP: D) Belirtili nesne
10. Soru: Sözcük Türleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Sözcüklerin metin içindeki anlamsal ve yapısal görevlerine göre tür tespiti yapılır: İsim, sıfat (ön ad), zamir (adıl), zarf (belirteç), edat (ilgeç), bağlaç ve ünlem.
- I. “kadar”: “iki saat kadar” ifadesinde zaman kavramına yaklaşık anlamı katan bir **edat (ilgeç)**tır.
- II. “üstüne”: “taşın üstü” belirtili isim tamlamasında iyelik ve yönelme hâl eki almış bir isimdir.
- III. “bu”: “bu en bozuk yol” tamlamasında “yol” ismini işaret yoluyla belirten bir işaret sıfatıdır.
- IV. “birbirimize”: Şahısların yerini karşılıklı olarak tutan bir belgisiz/dönüşlü zamirdir.
Sıralama: Edat – İsim – Sıfat – Zamir
CEVAP: A) Edat - isim - sıfat - zamir
11. Soru: Büyük Harflerin Kullanımı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre; kurum, kuruluş ve kurul adlarının her sözcüğü büyük harfle başlar (TBMM, Bakanlar Kurulu, Türk Dil Kurumu vb.).
- A) Bursa’da Zaman (eser adı) ve alıntı cümle doğru yazılmıştır.
- B) Baba Gündüz unvan/lakap olduğu için büyük yazımı doğrudur.
- C) Çinili Köşk yapı adı olduğundan büyük yazımı doğrudur.
- D) Cumhuriyet Meydanı meydan adı olduğundan büyük yazımı doğrudur.
- E) “Bakanlar kurulu” bir kurul adı olduğu için her iki sözcüğü de büyük harfle başlamalıdır: Bakanlar Kurulu.
CEVAP: E) Bozburun, Bakanlar kurulu kararı ile birinci derece doğal sit alanı ilan edilmiştir.
12. Soru: Yazım Kuralları
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Tarihî ve coğrafi bölge adları ayrı yazılır; ikilemeler ve “yanı sıra”, “içinde” gibi kalıplaşmış söz öbekleri ayrı yazılır.
- I. ABD’de: Kısaltmalara gelen ekler kısaltmanın okunuşuna göre gelir, yazımı doğrudur.
- II. hissediş: İsim-fiil türetimi ve ses türemesi kurallarına uygundur, bitişik yazımı doğrudur.
- III. yanı sıra: “Sıra” sözüyle kurulan birleşik kelimeler ve söz öbekleri ayrı yazılır, doğrudur.
- IV. Ortadoğu: TDK güncel yazım kılavuzuna göre coğrafi bir bölge adı olan ifade Orta Doğu biçiminde ayrı yazılmalıdır.
- V. herhangi bir: “Herhangi” bitişik, ardından gelen “bir” ayrı yazılır, doğrudur.
CEVAP: D) IV (Ortadoğu \rightarrow Orta Doğu)