Bu araç 80km hızla giden yol gider?
Bir araç 80 km hızla 9 saatte gittiği yolu 60 km hızla kaç saatte gider?
KULLANILAN FORMÜL:
Bu tür problemlerde yolun uzunluğu sabit olduğu için Yol = Hız \times Zaman formülü kullanılır. Ayrıca hız ile zaman arasında ters orantı vardır; yani hız azaldıkça varış süresi artar.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yolun Toplam Uzunluğunu Bulma
Aracın ilk durumdaki hızı ve süresini kullanarak toplam yol mesafesini hesaplarız.
- Hız: 80 \text{ km/h}
- Zaman: 9 \text{ saat}
- Yol = 80 \times 9 = 720 \text{ km}
Adım 2 — Yeni Hız ile Süreyi Hesaplama
Yolun tamamı 720 \text{ km} olduğuna göre, bu yolu 60 \text{ km} hızla kaç saatte gideceğini bölme işlemi yaparak buluruz.
- Yeni Hız: 60 \text{ km/h}
- Zaman = \frac{\text{Yol}}{\text{Hız}}
- Zaman = \frac{720}{60}
- Zaman = 12 \text{ saat}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Bu araç aynı yolu 60 km hızla 12 saatte gider.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Ters Orantı
- Tanım: İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa buna ters orantı denir.
- Bu problemde: Hız 80’den 60’a düştüğü için sürenin 9 saatten daha fazla çıkması gerekir. Bulduğumuz 12 sonucu bu mantığa uygundur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Doğru Orantı Kurmak
- Yanlış: 80 \text{ km} ile 9 saat ise 60 \text{ km} ile x saattir diyerek çapraz çarpım yapmak (80x = 540).
- Doğru: Hız problemleri (yol sabitse) her zaman ters orantıdır. Karşılıklı çarpım yapılmalıdır: 80 \times 9 = 60 \times x.
- Neden Yanlış: Hız azaldığında varış süresi kısalmaz, uzar. Doğru orantı kurarsanız süreyi daha kısa bulursunuz ki bu fiziksel olarak imkansızdır.
Bu sorudaki mantığı pekiştirmek için hızın 40 km/h olması durumunda sürenin kaç saat olacağını hesaplamamı ister misin?
