Aşagidaki haritada bazı alanlar numaralandırılarak
gösterilmiştir.
Bu alanların hangilerinde bitki topluluklarinın geniş
yapraklı ağaçlardan oluşması beklenir?
A) I ve I|
B) I ve lI
C) Il ve IV
D) IIl ve V
E) IV ve V
Bu alanların hangilerinde geniş yapraklı ağaçlardan oluşan bitki toplulukları beklenir?
Geniş yapraklı ağaçlar, genellikle ılıman ve nemli bölgelerde görülür. Bu nedenle haritada yağışın yeterli olduğu, ormanların gelişebildiği alanlar seçilmelidir.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Haritadaki bölgeleri değerlendirelim
I: Kuzey Amerika’nın iç kesimlerine yakın, daha çok karasal etki alanı.
II: Güney Amerika’nın kuzeydoğusu, nemli ekvatoral/tropikal kuşağa yakın.
III: Kuzey Afrika, kurak bölge.
IV: Hindistan çevresi, muson etkili ve nemli bölge.
V: Avustralya’nın güneybatısı, daha çok kurak ya da Akdeniz etkili alan.
Adım 2 — Geniş yapraklı ormanların görüleceği yerleri seçelim
Geniş yapraklı ağaçlar:
bol yağış
ılıman ya da sıcak-nemli iklim
isteyen alanlarda yaygındır.
Bu şartları en iyi karşılayan bölgeler:
II
IV
Adım 3 — Şıkları kontrol edelim
A) I ve II → I uygun değil
B) I ve III → ikisi de uygun değil
C) II ve IV → doğru
D) III ve V → uygun değil
E) IV ve V → V uygun değil
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: C) II ve IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Geniş yapraklı ağaçlar
Tanım: Ilıman ve nemli iklimlerde yetişen, yaprak döken ya da yıl boyu yeşil kalabilen orman ağaçlarıdır.
Bu soruda:II ve IV numaralı alanlar bu koşullara daha uygundur.
2. İklim etkisi
Tanım: Bir bölgedeki sıcaklık ve yağış miktarı bitki örtüsünü belirler.
Bu soruda: Nemli bölgelerde orman, kurak bölgelerde bozkır/çöl beklenir.
Sık Yapılan Hatalar:
Kurak bölgeleri orman sanmak
Yanlış: Çöl ve yarı kurak alanlarda geniş yapraklı orman beklemek
Doğru: Bu alanlarda orman değil, seyrek bitki örtüsü beklenir
Neden yanlış: Geniş yapraklı ağaçlar suya ihtiyaç duyar
İstersen bu haritadaki her numaralı bölgenin hangi iklim ve bitki örtüsüne sahip olduğunu da tek tek açıklayabilirim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu alanların hangilerinde bitki topluluklarının geniş yapraklı ağaçlardan oluşması beklenir?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Geniş yapraklı ağaçların yetiştiği iklimi belirleme
Geniş yapraklı ağaçlar genellikle ılıman ve tropikal iklimlerde yetişir. Bu ağaçlar sıcaklık ve yağışın yeterli olduğu bölgelerde bulunur.
Adım 2 — Haritadaki alanların iklim tiplerini tahmin etme
I. Alan: Kuzey Amerika’nın kuzeydoğusu. Soğuk iklim, iğne yapraklı ormanlar yaygındır.
II. Alan: Güney Amerika’nın kuzeydoğusu, Amazon civarı. Tropikal yağmur ormanları, geniş yapraklı ağaçlar bulunur.
III. Alan: Afrika’nın batısı, genellikle savan ve çalılık. Geniş yapraklı orman azdır.
IV. Alan: Hindistan ve çevresi, tropikal iklim. Geniş yapraklı ağaçların olduğu alanlar.
V. Alan: Avustralya’nın güneydoğusu, çoğunlukla açık alanlar ve ormanlar, iğne yapraklı ağaçlar daha yaygın.
Adım 3 — Doğru şıkları belirleme
Geniş yapraklı ağaçların olduğu yerler özellikle II (Amazon) ve IV (Hindistan çevresi) bölgeleridir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: C) II ve IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
Geniş yapraklı ağaçlar: Sıcaklık ve yağışın fazla olduğu tropikal ve ılıman bölgelerde yetişir.
Tropikal yağmur ormanları: Genellikle geniş yapraklı ağaçlardan oluşur ve Amazon havzası gibi yerlerde bulunur.
İğne yapraklı ormanlar: Soğuk ve daha az yağış alan yerlerde yaygın, genellikle diğer alanlarda geniş yapraklı ormanlar bulunur.
Sık Yapılan Hata:
Yanlış: Geniş yapraklı ağaçların soğuk bölgelerde de yaygın olduğunu düşünmek.
Doğru: Soğuk ve kurak bölgelerde geniş yapraklı ağaçlar bulunmaz, buralarda iğne yapraklı ormanlar daha yaygındır.