Bozuk bir baskül tüm kütleleri aynı oranda ha-
talı tartmaktadır.
Kütlesi 48 kg olan bir kişiyi 56 kg olarak tartmiştır.
Buna göre bu baskül kütlesi 90 kg olan bir
kişiyi kaç kilogram tartar?
A) 96
B) 98
C) 105
D) 108
Soru Fotoğrafı:
Kullanılan Oran:
Baskül aynı oranda hata yapıyorsa, doğru kütle ile tartılan kütle arasında doğru orantı vardır.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Oranı kur
48 kg, baskülde 56 kg çıkıyorsa oran:
Yani baskül, gerçek kütleyi \frac{7}{6} katı olarak tartıyor.
Adım 2 — 90 kg için hesapla
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: C) 105
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Doğru Orantı
Sık Yapılan Hatalar:
Farkı eklemek
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenek A’yı Analiz Et (96 kg)
Baskül tüm kütleleri aynı oranda hatalı tartar. Gerçek 48 kg için 56 kg gösteriyor, yani oran \frac{56}{48} = \frac{7}{6} (yaklaşık 1,1667 kat fazla). 90 kg için: 90 \times \frac{7}{6} = 105 kg olur. 96 kg bu orana uymaz, düşük kalır.
Adım 2 — Seçenek B’yi Analiz Et (98 kg)
Oran \frac{7}{6} 'dır. 90 × 1,1667 ≈ 105 kg. 98 kg oranı bozar ( \frac{98}{90} \approx 1,088 ), hatalı hesaplama (örneğin basit toplama) sonucu.
Adım 3 — Seçenek C’yi Analiz Et (105 kg)
Oran doğru hesaplanır: 56 - 48 = 8 kg fazla (48 kg başına). 90 kg için: 90 + \left(90 \times \frac{8}{48}\right) = 90 + 15 = 105 kg. Veya direkt 90 \times \frac{56}{48} = 105 . Tam uyumlu.
Adım 4 — Seçenek D’yi Analiz Et (108 kg)
108 kg oranı \frac{108}{90} = 1,2 yapar, ama gerçek oran \frac{7}{6} \approx 1,1667 . Fazla şişirilmiş, yanlış oran (örneğin 56/48’i 1,2 sanmak).
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
C. 105 — Oran \frac{56}{48} = \frac{7}{6} ile tam eşleşir: 90 \times\frac{7}{6}=105 kg.
A. 96 — Düşük, oran ihmal edilmiş.
B. 98 — Yakın ama hatalı yuvarlama.
D. 108 — Aşırı tahmin.
Adım 6 — Son Doğrulama
Baskül sabit oranla hatalı: Gösterilen = Gerçek × \frac{56}{48} . 90 kg için 105 kg kesin doğru, seçenekler arasında C uyumlu. Hesap tekrar: 48x = 56 , x = \frac{56}{48} , 90x = 105 .
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 105
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Orantılı Hata
SIK YAPILAN HATALAR:
Sabit Fark Sanmak
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin? Ya da benzer oran problemleri için pratik soru hazırlayayım mı?