boyalı bölgenin çevresini ve alanını bul
Daire Parçasının Çevresi ve Alanı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Yay Uzunluğu: s = r \cdot \theta (\theta radyan cinsinden)
- Kiriş Uzunluğu (Kosinüs Teoremi): x^2 = r^2 + r^2 - 2 \cdot r \cdot r \cdot \cos(\theta) veya x = 2r \sin\left(\frac{\theta}{2}\right)
- Daire Dilimi Alanı: A_{\text{dilim}} = \frac{1}{2} r^2 \theta
- Üçgen Alanı: A_{\text{üçgen}} = \frac{1}{2} r^2 \sin(\theta)
- Daire Parçası Alanı: A_{\text{parça}} = A_{\text{dilim}} - A_{\text{üçgen}} = \frac{1}{2} r^2 (\theta - \sin\theta)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — \overparen{AB} Yayının Uzunluğunu Bulma
Merkez açısı \theta = 0{,}7\text{ rad} ve yarıçapı r = 8\text{ cm} olan yayın uzunluğu hesaplanır:
Adım 2 — AB Kirişinin Uzunluğunu (x) Hesaplama
Boyalı bölgeyi sınırlayan düz kenar olan AB kirişinin uzunluğu, ikizkenar üçgende trigonometri veya kosinüs teoremi ile bulunur:
(Kosinüs teoremi ile sağlama: x = \sqrt{8^2 + 8^2 - 2 \cdot 8 \cdot 8 \cdot \cos(0{,}7)} = \sqrt{128 - 128 \cdot 0{,}7648} \approx 5{,}49\text{ cm})
Adım 3 — Boyalı Bölgenin Çevresini Hesaplama
Boyalı bölgenin çevresi, \overparen{AB} yay uzunluğu ile AB kiriş uzunluğunun toplamıdır:
Adım 4 — Boyalı Bölgenin Alanını Hesaplama
Boyalı bölgenin alanı, OAB daire diliminin alanından OAB üçgeninin alanının çıkarılmasıyla elde edilir:
-
Daire Diliminin Alanı:
A_{\text{dilim}} = \frac{1}{2} \cdot r^2 \cdot \theta = \frac{1}{2} \cdot 8^2 \cdot 0{,}7 = 32 \cdot 0{,}7 = 22{,}4\text{ cm}^2 -
OAB Üçgeninin Alanı:
A_{\triangle OAB} = \frac{1}{2} \cdot 8^2 \cdot \sin(0{,}7\text{ rad}) = 32 \cdot 0{,}6442 \approx 20{,}61\text{ cm}^2 -
Boyalı Bölgenin Alanı:
A = A_{\text{dilim}} - A_{\triangle OAB} = 22{,}4 - 20{,}61 = 1{,}79\text{ cm}^2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- Çevre: \mathbf{\approx 11{,}09\text{ cm}} (veya yaklaşık \mathbf{11{,}1\text{ cm}})
- Alan: \mathbf{\approx 1{,}79\text{ cm}^2}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Daire Parçası (Segment): Bir çemberde bir kiriş ile bu kirişin ayırdığı yay arasında kalan bölgedir.
- Radyan Cinsinden Alan ve Yay: Açı radyan cinsinden verildiğinde dereceye çevirmeye gerek kalmadan doğrudan r\theta ve \frac{1}{2}r^2\theta bağıntıları kullanılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Hesap makinesinde \sin(0{,}7) veya \cos(0{,}7) hesaplarken makineyi Derece (DEG) modunda bırakmak.
Doğru Yaklaşım: Açı üzerinde derece işareti (^\circ) yoksa değer radyandır; bu nedenle hesap makinesi mutlaka Radyan (RAD) moduna alınmalıdır.
Benzer bir daire parçası sorusu çözerek konuyu pekiştirmek ister misin?
