BÖLÜM 08 Test
lç direnci önemsiz üreteç ve dirençlerle kurulu şekildeki
elektrik devresinde voltmetre 10 voltu göstermektedir.
ww
dir
V =50 volt
Buna göre, X direncinin büyüklüğü kaç ohm’dur?
A)
B) 1
C) 2
D)
E) 3
Soru Fotoğrafı:
Buna göre X direncinin büyüklüğü kaç ohm’dur?
Kullanılan Formül:
Seri devrede toplam gerilim: V_{toplam} = V_1 + V_2
Ohm yasası: V = I \cdot R
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Devredeki gerilimleri belirleyelim
Voltmeter, X direnci üzerindeki gerilimi 10 V olarak gösteriyor.
Kaynak gerilimi 50 V olduğuna göre, 4 Ω direnç üzerindeki gerilim:
50 - 10 = 40 \text{ V}
Adım 2 — Akımı bulalım
4 Ω direnç üzerinden geçen akım:
I = \frac{V}{R} = \frac{40}{4} = 10 \text{ A}
Adım 3 — X direncini bulalım
X direnci üzerindeki gerilim 10 V ve devre akımı 10 A olduğuna göre:
R_X = \frac{V}{I} = \frac{10}{10} = 1 \ \Omega
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: B) 1 Ω
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Seri devre gerilim bölünmesi
- Tanım: Seri bağlı elemanlarda toplam gerilim, elemanların üzerindeki gerilimlerin toplamıdır.
- Bu soruda: 50 V = 10 V + 40 V şeklinde kullanıldı.
2. Ohm Yasası
- Tanım: Gerilim, akım ve direnç arasında V = I \cdot R bağıntısı vardır.
- Bu soruda: Önce akım, sonra X direnci bulundu.
Sık Yapılan Hatalar:
Yanlış dirençleri paralel sanmak
- Yanlış: Voltmeterin bağlı olduğu kısmı paralel kol gibi yorumlamak.
- Doğru: X ile 4 Ω direnç seri bağlıdır, voltmetre sadece X üzerindeki gerilimi ölçer.
- Neden yanlış: Seride akım aynıdır, bu yüzden tek akım üzerinden çözülür.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Elektrik Devresinde X Direncinin Değerini Bulma
Kullanılan Temel Bilgi: Voltmetre, kendisine paralel bağlı olan dirençlerin uçları arasındaki gerilimi ölçer.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Devrede Voltmetrenin Gösterdiği Gerilimi Anlamak
Voltmetre, X direncinin paralelindeki gerilimi ölçer ve bu değer 10 V olarak verilmiştir.
Adım 2 — Paralel ve Seri Bağlantı İlişkisini Kurmak
X direnci ile voltmetrenin bağlı olduğu dalga paralel olup, o dalın gerilimi 10 V’tur. Toplam gerilim V = 50\,V ve 4 Ω’luk direnç seri bağlıdır.
Adım 3 — Toplam Akımı ve Gerilimleri Hesaplamak
-
4 Ω’luk dirençteki gerilim, toplam gerilimden paralel kola düşen gerilim çıkarılarak bulunur:
V_{4\Omega} = 50\,V - 10\,V = 40\,V -
Bu direnç üzerindeki akım:
I = \frac{V_{4\Omega}}{R} = \frac{40\,V}{4\,\Omega} = 10\,A
Adım 4 — Paralel Kol Akımını ve X Direncini Hesaplamak
-
Paralel dal kolundaki gerilim 10\,V’dur, akım bu kola gelen toplam akımdır.
-
Toplam akım 10 A olduğuna göre, paralel kola da 10 A akım akar.
-
Paralel dalda voltaj 10 V ve akım 10 A olduğuna göre eşdeğer direnç:
R_p = \frac{V}{I} = \frac{10\,V}{10\,A} = 1\,\Omega -
Paralel kol iki dirençten oluşur: X direnci ve voltmetre paralel bağlı olan bir direnç var gibi ancak voltmetre iç direnci çok büyük olduğundan dikkate alınmaz, paralel kol direnci sadece X direnci gibi davranır.
-
Dolayısıyla, X direncinin değeri 1\,\Omega’tur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 1 Ω
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Anahtar Kavramlar:
- Voltmetre Gerilimi: Voltmetre, paralel bağlı olduğu nokta arasındaki gerilimi ölçer.
- Seri ve Paralel Bağlantı: Seri dirençlerde toplam gerilim paylaşılıyor, paralelde gerilim aynıdır ama akım bölünür.
- Ohm Kanunu: V = IR denklemiyle direnç, akım ve gerilim ilişkilendirilir.
Yaygın Hata:
Doğru gerilim ve akımı kullanmamak:
- Yanlış: Voltmetrenin gösterdiği gerilimi devrenin tamamı için kullanmak.
- Doğru: Voltmetrenin bağlı olduğu bölümün gerilimi olduğunu ve seri elemanın geriliminin hesaplanması gerektiğini anlamak.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?