f(x) ikinci dereceden polinom olmak üzere, limit değerleri verilmiş. Buna göre limitin değeri nedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Limitlerde polinomlarda payda ve payın sıfıra gitmesi durumunda polinomların köklerini bulup sadeleştirme yapılır.
- Derecesi 2 olan polinom için f(x) = ax^2 + bx + c olarak alabiliriz.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Polinom ve limit ifadelerinin yazılması
f(x) = ax^2 + bx + c olsun.
Verilen limitler:
Adım 2 — Paydanın sıfır olduğu sınır noktalarında limitin var olması için pay da sıfır olmalı
- x=2 için x-2=0 , o halde f(2)=0 .
- x=-2 için x+2=0 , o halde f(-2)=0 .
Adım 3 — f(2) = 0 ve f(-2) = 0 denklemlerini yaz
Adım 4 — Limit ifadelerinden yeni denklemler çıkar
Limit ifadelerinde f(x) payı (x-2)(x+2) yani (x^2 - 4) çarpanını içermelidir. Payda ile payda sıfıra gittiği için, f(x) = (x-2)(x+2)g(x) , burada g(x) birinci dereceden polinomdur.
Bu durumda:
g(2) = k ise;
Benzer şekilde,
g(-2) = m ise;
Buradan g(2) = 2 ve g(-2) = 2 bulunur.
Adım 5 — g(x) polinomunu bulalım
g(x) birinci dereceden polinom olsun:
g(2) = 2p + q = 2
g(-2) = -2p + q = 2
Bu iki denklemi çıkaralım:
p=0 ise,
2p + q = q = 2
Yani g(x) = 2 .
Adım 6 — Böylece
Adım 7 — Soruda istenen limiti hesaplayalım:
Öncelikle f(x+2) değerini bulalım:
Şimdi limit:
Pay ve paydayı sadeleştirmek için ifadeyi inceleyelim:
Payda ve payda ortak x var, x \neq 0 için sadeleştirelim:
x \to 0 için yerine koyalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) -4
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
f(x) ikinci dereceden bir polinom olmak üzere, \displaystyle \lim_{x\to2}\frac{f(x)}{x-2}=8 ve \displaystyle \lim_{x\to-2}\frac{f(x)}{x+2}=-8 veriliyor. Buna göre \displaystyle \lim_{x\to0}\frac{f(x+2)}{x^2-2x} kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Polinom f için \displaystyle \lim_{x\to a}\frac{f(x)}{x-a}=L ise Tanım: f(a)=0 ve Bu problemde: L=f'(a) (çünkü f(x)=(x-a)g(x) ve g(a)=f'(a)).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kökleri ve türev değerlerini belirle
\displaystyle \lim_{x\to2}\frac{f(x)}{x-2}=8 olduğuna göre f(2)=0 ve f'(2)=8.
\displaystyle \lim_{x\to-2}\frac{f(x)}{x+2}=-8 olduğuna göre f(-2)=0 ve f'(-2)=-8.
Adım 2 — Polinomun genel biçimini yaz
İkinci dereceden ve x=2,\,-2 kökleri olduğuna göre f(x)=k(x-2)(x+2)=k(x^2-4) for some constant k.
Adım 3 — k değerini türevten bul
f'(x)=k\cdot 2x.
f'(2)=2k\cdot 2 = 4k.
Verilen f'(2)=8 olduğuna göre 4k=8 → k=2.
Adım 4 — f(x) fonksiyonunu yaz ve istenen limiti hesapla
f(x)=2(x^2-4)=2x^2-8.
f(x+2)=2(x+2)^2-8 = 2(x^2+4x+4)-8 = 2x^2+8x+8-8 = 2x^2+8x.
Payda: x^2-2x = x(x-2).
Böylece \displaystyle \frac{f(x+2)}{x^2-2x}=\frac{2x^2+8x}{x^2-2x}=\frac{2x(x+4)}{x(x-2)}=\frac{2(x+4)}{x-2} (x ≠ 0 için sadeleştirdik).
Limit alalım: \displaystyle \lim_{x\to0}\frac{2(x+4)}{x-2}= \frac{2(0+4)}{0-2} = \frac{8}{-2} = -4.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Polinom kökü
- Tanım: Bir polinomun a noktasında değeri sıfırsa a köktür.
- Bu problemde: f(2)=0 ve f(-2)=0.
- Türev ile limit ilişkisi
- Tanım: \displaystyle \lim_{x\to a}\frac{f(x)}{x-a}=f'(a) eğer f(a)=0.
- Bu problemde: Bu ilişki f'(2)=8, f'(-2)=-8 elde etmek için kullanıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sadeleştirme Hatası
- Yanlış: x faktörünü her zaman iptal etmek (limit noktasında x=0 olabilir).
- Doğru: Önce ifadeyi cebirsel olarak sadeleştirip sonra limite gitmek; özellikle tanım noktasında pay ve paydanın aynı kökü paydanın sıfır yapmadığı durumlara dikkat etmek.
- Neden yanlış: Eğer sadeleştirme sırasında sıfır bölmeye sebep olursanız geçersiz bir işlemdir.
- Düzeltme: Sadeleştirme yapıldıktan sonra limit noktasına yaklaşarak sonucu değerlendirin.
CEVAP: (-4**
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
