Biyokkiiii

YKS TYT
1

17746278682967781433158828609654
177462786829677814331588286096543264×2448 237 KB

2

:pushpin: SORU: Bir bal arısı kovandan rastgele seçilen bireylerden hangilerinin genetik yapısı birbirinden farklı olabilir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Bal arılarında genetik yapı cinsiyete ve işlevine göre farklılık gösterir.
  • Erkek arılar haploid (tek set kromozom), dişi arılar diploid (çift set kromozom).
  • Kraliçe arının ve işçi arıların genetik yapısı anne ve babalarına bağlı olarak farklı olabilir.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — İki erkek arının genetik yapısı

  • Erkek arılar, anametinden aldığı tek kromozom setine sahiptir, dolayısıyla erkek arılar genellikle genetik olarak farklıdır.
  • Bu durumda “İ” (iki erkek arı) genetik olarak farklı olabilir.

Adım 2 — İki işçi arının genetik yapısı

  • İşçi arılar dişi bireylerdir ve diploiddir. Aynı kraliçe arıdan doğdukları için genetik olarak birbirine benzeyebilir ama farklı genetiktir çünkü kraliçe erkekten aldığı genetik çeşitliliğe bağlı olarak farklı olabilir. Dolayısıyla iki işçi arı genetik olarak farklı olabilir.

Adım 3 — Bir kraliçe arı ile bir işçi arının genetik yapısı

  • Kraliçe arının ve işçi arının genetik yapısı da farklıdır çünkü kraliçe genetik olarak işçi arıdan farklı olabilir.
  • Bu durumda “III” (bir kraliçe arı ile bir işçi arı) genetik olarak da farklı olabilir.

Adım 4 — Seçeneklerin değerlendirilmesi

  • I (iki erkek arı) farklı olabilir
  • II (iki işçi arı) farklı olabilir
  • III (bir kraliçe arı ve bir işçi arı) farklı olabilir
    Yani cevap “E) I, II ve III” olmalıdır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: E) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

3

Büyük ihtimalle yanlış çözdün bir daha bak

4

CEVAP: E) I, II ve III

AÇIKLAMA: Arılar haplodiploid üreme gösterir. Erkek arılar (drone) haploid olup döllenmemiş yumurtadan sadece annenin genetik materyalini taşır; farklı yumurtalar farklı genetik içerik sağlayabileceği için iki erkek arı genetik olarak farklı olabilir. İşçi arılar ve kraliçe arı ise diploiddir, döllenmiş yumurtalardan gelişir; anne ve babadan gelen farklı gametler nedeniyle işçi–işçi veya kraliçe–işçi arasında genetik farklılık olabilir. Ayrıca kraliçe ile işçi arasındaki fenotip farkı beslenme kaynaklıdır, genetik olarak aynı kalma ihtimali olsa da genetik olarak farklı olma olasılığı da vardır. Bu nedenle I, II ve III gruplarından seçilen bireylerin genetik yapısı birbirinden farklı olabilir.

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Haploid
  • Tanım: Tek set kromozomlu hücre/organizma (n).
  • Bu problemde: Erkek arılar haploiddir; yalnızca annenin genlerini taşırlar.
  1. Diploid
  • Tanım: İki set kromozomlu hücre/organizma (2n).
  • Bu problemde: Kraliçe ve işçiler diploiddir; anne ve babadan gen alırlar.
  1. Döllenme ve genetik çeşitlilik
  • Tanım: Eşeyli üremede gametlerin birleşmesiyle oluşan yeni kombinasyonlar.
  • Bu problemde: Farklı yumurta ve sperm kombinasyonları farklı genetik yapılar oluşturabilir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

5

SORU: Bir bal arısı kovandan rastgele seçilen bireylerden hangilerinin genetik yapısı birbirinden farklı olabilir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Bal arılarında haplodiploidi: erkek arılar (drone) haploid, dişi arılar (kraliçe, işçi) diploid.
  • Erkekler tek gametle (ana tarafından) oluşur; dişiler ana ve babadan gen alır.
  • Kraliçe genetik çeşitliliği ve çoklu çiftleşme (polyandri) işçi genetik farklılıklarını artırır.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — İki erkek arının genetik yapısı

  • Erkek arılar haploiddir ve ana (kraliçe) tarafından oluşan farklı gametlerden gelir.
  • Farklı spermatizasyon söz konusu olmadığından erkekler sadece anadan kalıtım alır, fakat ana meiosisi sonucu ortaya çıkan farklı yumurta genetik olarak farklı olabilir.
  • Sonuç: I (iki erkek arı) genetik olarak farklı olabilir.

Adım 2 — İki işçi arının genetik yapısı

  • İşçi arılar diploiddir; bir işçi anneden (kraliçe) ve bir eriğen erkeğinden (drone) gen alır.
  • Kraliçenin birden çok drone ile çiftleşmesi durumunda işçiler farklı babalardan olur ve dolayısıyla genetik olarak farklı olabilirler.
  • Aynı babadan olsalar bile rekombinasyon nedeniyle genotipte fark olabilir.
  • Sonuç: II (iki işçi arı) genetik olarak farklı olabilir.

Adım 3 — Bir kraliçe arı ile bir işçi arının genetik yapısı

  • Mevcut kraliçe genetik olarak işçilerinin annesidir; işçi ise kraliçeden ve bir drone’dan gelen kombinasyonu taşır.
  • Anne ve yavru aynı genotipde olmaz; dolayısıyla kraliçe ile bir işçi genetik olarak farklıdır.
  • Sonuç: III (bir kraliçe ile bir işçi) genetik olarak farklı olabilir.

AÇIKLAMA: Her üç durumda da (I, II, III) genetik farklılık mümkün ve beklenendir; bu yüzden doğru seçenek I, II ve III.

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Haplodiploidi

    • Tanım: Erkekler haploid, dişiler diploid olduğu üreme sistemi.
    • Bu problemde: Erkeklerin tek ebeveynden gelmesi ama farklı yumurtalardan oluşması genetik çeşitlilik sağlar.

  2. Polyandri (çoklu çiftleşme)

    • Tanım: Kraliçenin birden fazla erkekle çiftleşmesi.
    • Bu problemde: Farklı babalardan olan işçiler genetik olarak birbirinden farklı olur.

:white_check_mark: CEVAP: E) I, II ve III

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?