BİTKİNİN YAŞAM DÖNGÜSÜ 3. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun sözcükleri yazalım
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Cümlelerin anlam bütünlüğünü sağlayan ve verilen kelime kutusundaki kelimelerden uygun olanları yerleştirme.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1
Bitkiler kendi … üretir.
Uygun kelime: besinlerini
“Bitkiler kendi besinlerini kendileri üretir.”
Adım 2
Bitkilerde … ölü yaprakların dökülmesi sonucu oluşur.
Uygun kelime: kirlilik (Verilen kelimeler arasında “kirlilik” yok; “kirlilik” uygun değil)
Ama verilen kelimelerden en uygun olan: boşaltım değil
Cümlenin anlamı: Ölü yaprak dökülmesi sonucu oluşan şey genellikle “organik madde” ya da “humus” olur ama verilmiş kelimeler arasında yok. En mantıklısı kirlilik değil, burada cümle eksik ya da yanlış yazılmış olabilir. Ancak verilenler arasında “kirlilik” yok. Diğer seçenek “boşaltım” olabilir ama anlam uymaz.
Başka bir ifade olarak: “Bitkilerde … oluşur” yerine “Bitkilerde lifler” ya da “bitki örtüsünde” olabilir ama yok.
Bu cümleyi boş bırakmak ya da “boşaltım” koymak en uygun gibi görünüyor.
Adım 3
Bitki … uygun ortam koşullarında toprağa ekilir.
Uygun kelime: tohumu
“Bitki tohumu uygun ortam koşullarında toprağa ekilir.”
Adım 4
Doğal hayatta … hava, su ve toprak bitkilerin yaşam döngüsünü etkiler.
Uygun kelime: mineral değil, anlam uymaz. En uygun: hava, su ve toprak bitkilerin yaşam döngüsünü etkiler. Doğrudan “hava, su ve toprak” yazılmış. O yüzden burada boş bırakılmış.
Adım 5
Hava, su ve sıcaklık sayesinde bitki tohumu …
Uygun kelime: çimlenir
“Hava, su ve sıcaklık sayesinde bitki tohumu çimlenir.”
Adım 6
Bitkinin çiçek açması ile başlayan döngü yeni bir … oluşturarak ölü … müne kadar aralıksız devam etmektedir.
Buradaki boşluklar için soldaki kelimeler: yaşam döngüsü, tozlarının gibi. Ancak iki boşluğun tam yeri tam anlaşılmıyor.
Tam anlamıyla cümle şöyle olabilir:
“Bitkinin çiçek açması ile başlayan döngü yeni bir yaşam döngüsü oluşturur ve ölü tozlarının … müne kadar aralıksız devam eder.”
Ama anlam bozuk. Daha uygun olan cümle:
“Bitkinin çiçek açması ile başlayan döngü yeni bir yaşam döngüsü oluşturur ve aralıksız devam eder.”
Adım 7
Bitkiler hayvanlardan … yaşamsal faaliyetlere sahiptir.
Uygun kelime: farklı
“Bitkiler hayvanlardan farklı yaşamsal faaliyetlere sahiptir.”
Adım 8
Bir bitkinin …, bitki tohumunun çimlenmesi ile başlar.
Uygun kelime: yaşam döngüsü
“Bir bitkinin yaşam döngüsü, bitki tohumunun çimlenmesi ile başlar.”
Adım 9
Her bitkinin kendine … yaşam alanı ve hava sıcaklığı vardır.
Uygun kelime: özgü
“Her bitkinin kendine özgü yaşam alanı ve hava sıcaklığı vardır.”
Adım 10
Bitki … bir bitkiden diğerine taşınması rüzgar ve böcekler sayesinde olur.
Uygun kelime: tozlarının
“Bitki tozlarının bir bitkiden diğerine taşınması rüzgar ve böcekler sayesinde olur.”
Adım 11
Bitkiler besinlerini yapmak için topraktan su ve … hâlinde büyümeye başlar.
Uygun kelime: mineral
“Bitkiler besinlerini yapmak için topraktan su ve mineral hâlinde büyümeye başlar.”
Adım 12
Bitkinin kökü toprak ile bütünleşerek … alır.
Uygun kelime: boşaltım değil, anlam uymaz, burada en uygun kelime mineral veya su olmalı ama “su” yok.
Cümle: “Bitkinin kökü toprak ile bütünleşerek … alır.”
Burada verilen kelimelerden “mineral” uygun.
CEVAP:
- besinlerini
- boşaltım (burada anlam tam net değil, cümlede sorun var)
- tohumu
- (boş bırakılabilir ya da “hava, su ve toprak”)
- çimlenir
- yaşam döngüsü
- farklı
- yaşam döngüsü
- özgü
- tozlarının
- mineral
- mineral
TEMEL KAVRAMLAR:
- Yaşam Döngüsü
- Tanım: Bir canlının doğumundan, büyüyüp gelişmesine, üremesine ve ölümüne kadar geçen süreç
- Bu problemde: Bitkinin tohumdan başlaması ve devam eden süreç
- Tozlaşma
- Tanım: Bitkilerin üremesi için polenlerin bir bitkiden diğerine taşınması
- Bu problemde: Rüzgar ve böceklerin tozları taşıması
- Çimlenme
- Tanım: Tohumun uygun koşullarda filizlenip büyümeye başlaması
- Bu problemde: Hava, su ve sıcaklık sayesinde tohumun filizlenmesi
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?