BİRLIKTE ÖĞRENELİM
Agağıdaki 123 bodem görselini inceleyelim.
Bodem soularinı onluk ve biriklerine urarak çözümleyelim ve modelle
123 sysnin cözünlenmis hali:
Bilgi Kutusu-
• Yüzlük taban bloku, on tane onluk taban bloku birlestirilerek olus-
turulmustur.
100
190 sonn cae
158 sous
123 Badem Sayısının Çözümlenmesi ve Taban Bloklarıyla Modellenmesi
KULLANILAN KURAL:
Üç basamaklı doğal sayılar çözümlenirken basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazılır:
\text{Sayı} = (\text{Yüzler Basamağı} \times 100) + (\text{Onlar Basamağı} \times 10) + (\text{Birler Basamağı} \times 1)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Basamakları ve Basamak Değerlerini Belirleme
123 sayısını basamaklarına ayıralım:
- Yüzler basamağında 1 rakamı vardır: 1 \times 100 = 100 (1 yüzlük)
- Onlar basamağında 2 rakamı vardır: 2 \times 10 = 20 (2 onluk)
- Birler basamağında 3 rakamı vardır: 3 \times 1 = 3 (3 birlik)
Adım 2 — Sayıyı Çözümleme Biçiminde Yazma
Bulduğumuz değerleri basamak isimleri ve sayısal değerleri ile ifade edelim:
- Basamak adlarıyla: 1\text{ yüzlük} + 2\text{ onluk} + 3\text{ birlik}
- Sayı değerlerinin toplamı olarak: 100 + 20 + 3
Adım 3 — Taban Blokları ile Modelleme
Kitaptaki kareli alana çizilecek model:
- 1 adet yüzlük blok: 100 küçük kareden oluşan büyük kare blok çizilir.
- 2 adet onluk blok: Her biri 10 birimden oluşan 2 adet uzun çubuk çizilir.
- 3 adet birlik blok: 3 adet tekli küçük küp/kare çizilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- 123 sayısının çözümlenmiş hâli: 1\text{ yüzlük} + 2\text{ onluk} + 3\text{ birlik} = 100 + 20 + 3
- Modelleme: 1 tane yüzlük blok, 2 tane onluk blok ve 3 tane birlik blok.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Çözümleme
- Tanım: Bir sayının içindeki yüzlük, onluk ve birliklerin basamak değerleri toplamı olarak gösterilmesidir.
- Bu problemde: 123 sayısı 100 + 20 + 3 şeklinde parçalarına ayrılarak gösterilmiştir.
2. Taban Blokları
- Tanım: Sayıları somutlaştırmak için kullanılan 1’lik küpler, 10’luk çubuklar ve 100’lük düzlemlerdir.
- Bu problemde: 1 büyük kare (100), 2 çubuk (20) ve 3 küçük küp (3) kullanılarak 123 modellenmiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Basamak Değeri ile Sayı Değerini Karıştırmak
- Yanlış: 123 = 1 + 2 + 3
- Doğru: 123 = 100 + 20 + 3
- Neden yanlış: Rakamlar bulundukları basamağa göre değer kazanır. Yüzler basamağındaki 1 rakamının değeri 1 değil, 100’dür.
Sayfanın sağ tarafında görünen 142, 190 ve 158 sayılarının çözümlenmesini de birlikte adım adım yapmak ister misin?
