Birinde 2 beyaz 4 mavi, diğerinde 3 beyaz 1 mavi top bulunan iki torbadan her birinden birer top çekildiğinde, topların farklı renklerde olma olasılığı kaçtır?
A) \frac{7}{12}
B) \frac{2}{3}
C) \frac{3}{4}
D) \frac{5}{6}
E) \frac{11}{12}
İki Torbadan Farklı Renkte Top Çekilme Olasılığı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bağımsız iki olay için birleşim olasılığı veya tümleyen olay kuralı:
P(\text{Farklı Renk}) = P(B_1 \cap M_2) + P(M_1 \cap B_2) \quad \text{veya} \quad P(\text{Farklı Renk}) = 1 - P(\text{Aynı Renk})
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Torbalardaki Top Sayılarını Belirleme
- 1. Torba: 2 beyaz, 4 mavi \rightarrow Toplam 2 + 4 = 6 top
- 2. Torba: 3 beyaz, 1 mavi \rightarrow Toplam 3 + 1 = 4 top
Adım 2 — Farklı Renk Gelme Durumlarının Hesaplanması
Topların farklı renkte olması iki ayrı durumda gerçekleşir:
- Durum: 1. torbadan Beyaz, 2. torbadan Mavi çekilmesi:
P(B_1 \cap M_2) = \frac{2}{6} \times \frac{1}{4} = \frac{2}{24}
- Durum: 1. torbadan Mavi, 2. torbadan Beyaz çekilmesi:
P(M_1 \cap B_2) = \frac{4}{6} \times \frac{3}{4} = \frac{12}{24}
Adım 3 — Toplam Olasılığı Bulma ve Sadeleştirme
İki ayrık durumun olasılıkları toplanır:
P(\text{Farklı}) = \frac{2}{24} + \frac{12}{24} = \frac{14}{24}
Kesir 2 ile sadeleştirildiğinde:
P(\text{Farklı}) = \frac{7}{12}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) \frac{7}{12}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bağımsız Olaylar: Bir torbadan top çekilmesi diğer torbadaki çekilişin sonucunu etkilemez. Bu nedenle olasılıklar birbiriyle çarpılır.
- Ayrık Durumlar: Topların (B, M) veya (M, B) gelmesi aynı anda gerçekleşemeyecek iki ayrı durumdur, bu nedenle durumların olasılıkları toplanır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Yalnızca bir durumu (B_1 ve M_2) hesaplayıp \frac{2}{24} = \frac{1}{12} bularak işlemi sonlandırmak.
Doğru Yaklaşım: Sıralamanın önemli olduğunu unutmamak; 1. torbadan mavi, 2. torbadan beyaz çekilme ihtimalini de mutlaka hesaba katmak.
Bu soruyu tümleyen olay mantığıyla (1 - P(\text{Aynı Renk})) çözerek pekiştirmek ister misin?
