Biri mənsubiyyətə görə natamam dəyişir:

Question Answer
1
  1. Biri mənsubiyyətə görə natamam dəyişir:
    A) öz
    B) hamı
    C) siz
    D) bu
    E) onlar
  2. Cümlələrdən birində “o” əvəzliyindən sonra vergül işarəsi işlənə də, işlənməyə də bilər:
    A) O kitabını istəmirdim.
    B) O kəndin yeni sakinidir.
    C) Anar o meşələrdə çox gəzib.
    D) O məni hələ də tanımırdı.
    E) O kitabları bura gətirin.
  3. Hansı cümlədə vergül işlənməməlidir?
    A) O, bizlik məsələ deyil.
    B) O, yeni kitaba sabah başlayacaq.
    C) O, uzun müddətdir ki, çöllərdədir.
    D) O, bağçanın güllərini dərmişdi.
    E) O, elə bil səni tanımırdı.

Biri mənsubiyyətə görə natamam dəyişir: 39.
Biri mənsubiyyətə görə natamam dəyişir: 39.1024×768 179 KB

2

Azərbaycan Dili: Əvəzlik və Durğu İşarələri Qaydaları

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:

  1. Əvəzliklərdə mənsubiyyət: Bəzi qeyri-müəyyən əvəzliklər (hamı, hərə) I və II şəxsin təkində mənsubiyyət şəkilçisi qəbul etmədiyinə görə mənsubiyyətə görə natamam dəyişən əvəzliklər sayılır.
  2. “O, bu” əvəzliklərindən sonra vergül: Mübtəda vəzifəsində çıxış edən “o, bu” əvəzliklərindən sonra isim, sifət, say, zərf və feli sifət gəldikdə vergül qoyulur; fel (feli sifət istisna), əvəzlik və köməkçi nitq hissələri gəldikdə isə vergül qoyulmur. Sanki, elə bil, guya modal sözləri vergüllə ayrılmayan istisna sözlər olduğundan, onlardan əvvəl də vergül qoyulmur.

:brain: ÇÖZÜM VƏ SEÇƏNƏK ANALİZİ

Sual 38: Mənsubiyyətə görə natamam dəyişən əvəzlik

  • A) öz: Bütün şəxslər üzrə tam dəyişir (özüm, özün, özü, özümüz, özünüz, özləri).
  • B) hamı: Yalnız cəm şəxslərdə və III şəxsin təkində dəyişir (hamımız, hamınız, hamısı). I və II şəxsin təkində (hamım, hamın) işlənmədiyi üçün mənsubiyyətə görə natamam dəyişir.
  • C) siz / E) onlar: Şəxs əvəzlikləri mənsubiyyət şəkilçisi qəbul etmir.
  • D) bu: İşarə əvəzliyi mənsubiyyətə görə dəyişmir.

:white_check_mark: 38-ci sualın cavabı: B) hamı

Sual 39: Vergül işarəsinin işlənə də, işlənməyə də biləcəyi cümlə

  • A) Xəbər I şəxsdə olduğu üçün (istəmirdim) “o” yalnız işarə əvəzliyidir (təyindir), vergül qoyula bilməz.
  • B) İki cür düşünülə bilər:
    1. Şəxs əvəzliyi (mübtəda) olduqda: O, kəndin yeni sakinidir. (Kim? — O; özündən sonra isim gəldiyi üçün vergül qoyulur).
    2. İşarə əvəzliyi (təyin) olduqda: O kəndin yeni sakinidir. (Hansı kəndin? — O kəndin; təyin olduğu üçün vergül qoyulmur).
  • C) “Meşələrdə” sözünün təyini olduğu üçün vergül qoyulmur.
  • D) Özündən sonra şəxs əvəzliyi (məni) gəldiyi üçün vergül qoyulmur.
  • E) İşarə əvəzliyi (təyin) olduğu üçün vergül qoyulmur.

:white_check_mark: 39-cu sualın cavabı: B) O kəndin yeni sakinidir.

Sual 40: Vergül işlənməməli olan cümlə

  • A) “Bizlik” leksik şəkilçi ilə düzəlmiş sifətdir (necə məsələ?), mübtədadan sonra sifət gəldiyi üçün vergül düzgündür.
  • B) “Yeni” sifətdir, vergül düzgündür.
  • C) “Uzun” sifətdir, vergül düzgündür.
  • D) “Bağçanın” isimdir, vergül düzgündür.
  • E) “Elə bil” bənzətmə bildirən modal sözdür. Qaydaya əsasən elə bil, sanki, guya sözləri cümlədə vergüllə ayrılmır. Köməkçi nitq hissəsi gəldiyinə görə “o” əvəzliyindən sonra vergül işlənməməlidir.

:white_check_mark: 40-cı sualın cavabı: E) O, elə bil səni tanımırdı.

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Modal sözlər adətən hər iki tərəfdən vergüllə ayrıldığı üçün “o/bu” mübtədasından sonra gəldikdə də vergül qoyulur (məsələn: O, əlbəttə, gələcək). Lakin sanki, elə bil, guya istisnadır; bu sözlərin heç bir tərəfində vergül qoyulmur.