Bir şair, başkalarının şiirlerinde geçen sözcükleri

Question Answer
1

Bir şair, başkalarının şiirlerinde geçen sözcükleri
kullanabilir. O şiirlerin konularını, izleklerini yeniden
işleyebilir. Bu, metinler arası ilişkilerin ve sanattaki
evrensel bakışın doğal bir sonucudur. Ama bu özellik,
onu “taklitçi” yahut “değersiz” saymayı gerektirmez.
Yeter ki o, bu kullanış ve işleyişte başkalarından
ayrılsın.
Bu parçadaki altı çizili sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) I. sözcük, üçüncü çoğul kişi iyelik eki almıştır.
B) II. sözcük, belirtme durumu eki almıştır.
C) III. sözcük, tamlayan eki almıştır.
D) IV. sözcük, olumsuz geniş zaman eki almıştır.
E) V. sözcük, üçüncü tekil kişi emir eki almıştır.

Bir şair, başkalarının şiirlerinde geçen sözcükleri kullanabilir.
Bir şair, başkalarının şiirlerinde geçen sözcükleri kullanabilir.800×950 70.4 KB

2

Sözcükte Yapı ve Çekim Ekleri Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İsim çekim eklerinden çoğul eki (-lar / -ler) ile belirtme durumu eki (-ı / -i) yan yana geldiğinde, sözcük sıklıkla üçüncü çoğul kişi iyelik eki olan -ları / -leri ile karıştırılır. Sözcüğün iyelik eki alıp almadığı, başına getirilen “onların” tamlayanıyla ve cümlenin öge dizilişiyle (neyi / kimi sorularına cevap veren belirtme durumu) ayırt edilir.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Parçadaki altı çizili sözcüklerin aldıkları ekler incelendiğinde:

  • A) I. sözcük (“sözcükleri”): “Başkalarının şiirlerinde geçen sözcükler” bir sıfat tamlamasıdır. Sözcüğün kökü söz, türemiş hâli sözcük, aldığı ekler ise sözcük-ler (çoğul eki) ve -i (belirtme durumu eki / hâl eki)'dir. Sözcük bir sahiplik/aitlik bildirmediği için üçüncü çoğul kişi iyelik eki (-leri) almamıştır; bu ifade yanlıştır.
  • B) II. sözcük (“izleklerini”): Sözcüğün açılımı izlek-ler-i-n-i şeklindedir. “Şiirlerin izlekleri” tamlamasındaki ilk -i iyelik eki, n kaynaştırma harfi, sondaki -i ise belirtme durumu ekidir. Bu ifade doğrudur.
  • C) III. sözcük (“ilişkilerin”): “Metinler arası ilişkilerin (…) doğal bir sonucudur” belirtili isim tamlamasında -in eki tamlayan (ilgi) eki görevindedir. Bu ifade doğrudur.
  • D) IV. sözcük (“gerektirmez”): Gerektir-ir fiilinin olumsuz biçimi olup -mez olumsuz geniş zaman eki almıştır. Bu ifade doğrudur.
  • E) V. sözcük (“ayrılsın”): “O ayrılsın” ifadesinde fiil köküne gelen -sın eki, üçüncü tekil kişi emir kipi ekidir. Bu ifade doğrudur.

:white_check_mark: CEVAP: A) I. sözcük, üçüncü çoğul kişi iyelik eki almıştır.

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir sözcükteki “-leri / -ları” ekinin iyelik mi yoksa “çoğul + belirtme” mi olduğunu anlamak için tamlamaya bakın. “Onların sözcükleri” anlamı varsa iyelik ekidir; ancak burada “geçen sözcükleri kullanabilir” yapısında yükleme sorulan “Neyi kullanabilir?” sorusuna yanıt veren nesne görevinde olduğu için ek, belirtme durumu (hâl) ekidir.