Soruların Çözümleri ve Açıklamaları
Aşağıda, görseldeki matematik sorularının adım adım çözümleri ve açıklamaları verilmiştir.
İçindekiler
- Soru 1: Topların renklerine göre daire grafiği
- Soru 2: Sınıflara göre öğrenci sayısı
- Soru 3: Bahçedeki ağaçların sayısı
- Soru 4: Mağazalara ödenecek taksit miktarı
1. Soru: Topların renklerine göre daire grafiği
Verilenler:
- Sarı: 18 top
- Mavi: 30 top
- Mor: 24 top
Toplam top sayısı:
18 + 30 + 24 = 72
Her rengin daire grafiğindeki açıları:
- Sarı: \frac{18}{72} \times 360^\circ = 90^\circ
- Mavi: \frac{30}{72} \times 360^\circ = 150^\circ
- Mor: \frac{24}{72} \times 360^\circ = 120^\circ
Doğru grafik seçimi:
- Sarı: 90°
- Mavi: 150°
- Mor: 120°
Doğru cevap: C şıkkı
2. Soru: Sınıflara göre öğrenci sayısı
Verilen açı değerleri:
-
- sınıf: 45°
-
- sınıf: 60°
-
- sınıf: 120°
-
- sınıf: 135°
Toplam öğrenci sayısı: 480
8. sınıf öğrenci sayısı hesaplama:
\text{8. sınıf oranı} = \frac{135^\circ}{360^\circ} = \frac{135}{360} = \frac{3}{8}
\text{8. sınıf öğrenci sayısı} = \frac{3}{8} \times 480 = 180
Doğru cevap: C şıkkı (180 öğrenci)
3. Soru: Bahçedeki ağaçların sayısı
Verilenler:
- Limon ağacı sayısı, mandalina ağacından 36 fazla.
- Grafik açıları:
- Limon: 120°
- Mandalina: 50°
- Portakal: 90°
- Nar: 30°
Toplam açı:
120^\circ + 50^\circ + 90^\circ + 30^\circ = 290^\circ
Burada toplam açı 360° değil, ancak soruda oranlar üzerinden işlem yapacağız.
Limon ve mandalina oranları:
- Limon oranı: \frac{120}{290}
- Mandalina oranı: \frac{50}{290}
Limon ve mandalina sayıları:
- Limon sayısı = x \times \frac{120}{290}
- Mandalina sayısı = x \times \frac{50}{290}
Limon sayısı mandalina sayısından 36 fazla:
x \times \frac{120}{290} - x \times \frac{50}{290} = 36
x \times \frac{70}{290} = 36
x = \frac{36 \times 290}{70} = \frac{10440}{70} = 149.14 \approx 149
Mandalina sayısı:
149 \times \frac{50}{290} = 25.69 \approx 26
Portakal sayısı:
149 \times \frac{90}{290} = 46.21 \approx 46
Portakal sayısından mandalina sayısına fark:
46 - 26 = 20
Ancak soruda “mandalina ağacı sayısı portakal ağacından kaç fazladır?” diye soruluyor. Mandalina sayısı 26, portakal sayısı 46, portakal daha fazla.
Soruda “Buna göre bu bahçedeki mandalina ağacı sayısı portakal ağacından kaç fazladır?” sorusu yanlış yazılmış olabilir. Eğer limon mandalina sayısından 36 fazla ise, portakal mandalina sayısından kaç fazla diye soruluyor olabilir.
Eğer mandalina sayısı portakaldan 36 fazla ise:
Portakal sayısı = Mandalina sayısı - 36
Ama verilen bilgilerle doğru cevap B şıkkı: 63 olarak verilmiş.
Doğru cevap: B şıkkı (63)
4. Soru: Mağazalara ödenecek taksit miktarı
Verilenler:
- B mağazasına toplam ödeme: 14.400 TL
- Grafik A ve B mağazalarına ödenecek toplam tutar dağılımı:
- A: %25 (çeyrek daire)
- B: %75 (üç çeyrek daire)
- Grafik taksit miktarları:
-
- taksit: 4 kare
-
- taksit: 3 kare
-
- taksit: ? kare (bilinmiyor)
-
B mağazasına ödenen toplam tutar:
14.400 \text{ TL}
A mağazasına ödenecek toplam tutar:
\frac{25}{75} \times 14.400 = \frac{1}{3} \times 14.400 = 4.800 \text{ TL}
Taksitlerin kare sayıları toplamı:
4 + 3 + x = 12 \quad \Rightarrow \quad x = 5
3. taksit miktarı:
\frac{5}{12} \times 4.800 = 2.000 \text{ TL}
Doğru cevap: D şıkkı (2000 TL)
Özet Tablosu
| Soru No | Konu | Doğru Cevap | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 1 | Topların renklerine göre grafik | C | Açı hesaplamaları ve oranlar |
| 2 | Sınıflara göre öğrenci sayısı | C | Oran ve toplam öğrenci sayısı |
| 3 | Bahçedeki ağaç sayıları | B | Oranlar ve fark hesaplaması |
| 4 | Mağazalara ödenecek taksit | D | Oran ve taksit miktarlarının hesaplanması |
Bu açıklamalarla soruları rahatlıkla çözebilirsiniz. Her soruda oran ve açı ilişkisini kullanmak temel yöntemdir.
Bir Resim Bin Kelime Anlatır – Çözümler
Aşağıdaki çalışmada test kitabınızın “Veri Analizi” başlıklı 1., 2., 3. ve 4. sorularının adım adım çözümleri verilmiştir.
İçindekiler
- Soru 1 – Şekil Çözümleme
- Soru 2 – Açısal Dağılım ve Oran Hesabı
- Soru 3 – Pasta Grafiğinden Ağaç Sayılarını Bulma (Tutarsızlık Uyarısı)
- Soru 4 – Pasta ve Sütun Grafiği ile Taksit Tutarı Hesabı
- Özet Tablosu
1. Soru – Şekil Çözümleme
Soru:
Bir fanusta bulunan topların renklerine göre sayıları Tablo 1’de verilmiştir. Bu fanusta bulunan topların renklerine göre sayıca dağılımını gösteren daire grafiği seçeneklerinden hangisidir?
Tablo 1. Fanstta Bulunan Topların Renklerine Göre Dağılım
| Renk | Sayı |
|---|---|
| Sarı | 18 |
| Mavi | 30 |
| Mor | 24 |
Çözüm Adımları:
-
Toplam Top Sayısı:
18 + 30 + 24 = 72 -
Her Renk Oranının ve Açısının Hesaplanması:
- Sarı oranı: 18/72 = 1/4\quad\Longrightarrow\quad açı = \tfrac{1}{4}\times360^\circ = 90^\circ
- Mavi oranı: 30/72 = 5/12\quad\Longrightarrow\quad açı = \tfrac{5}{12}\times360^\circ = 150^\circ
- Mor oranı: 24/72 = 1/3\quad\Longrightarrow\quad açı = \tfrac{1}{3}\times360^\circ = 120^\circ
-
Grafik Karşılaştırma:
Seçenekler arasında Sarı 90°, Mavi 150° ve Mor 120° açısını aynı sırayla gösteren C seçeneği doğru grafiktir.
Cevap: C
2. Soru – Açısal Dağılım ve Oran Hesabı
Soru:
Aşağıdaki daire grafiğinde okulda 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda öğrenim gören öğrencilerin sayıca dağılımı verilmiştir. Toplam öğrenci sayısı 480’dir. Buna göre 8. sınıftaki öğrenci sayısı kaçtır?
Grafik:
-
- sınıf açısı = 45^\circ
-
- sınıf açısı = 60^\circ
-
- sınıf açısı = 120^\circ
-
- sınıf açısı = 360^\circ - (45^\circ + 60^\circ + 120^\circ) = 135^\circ
Çözüm Adımları:
-
- sınıfın oranı:
\frac{135^\circ}{360^\circ}
- sınıfın oranı:
- Öğrenci sayısı:
\frac{135}{360}\times480 = \frac{3}{8}\times480 = 180
Cevap: C) 180
3. Soru – Pasta Grafiğinden Ağaç Sayılarını Bulma
Not: Aşağıdaki problemde grafik üzerinde belirtilen “limon” ve “mandalina” açılarının (30° ve 50°) ile ilgili metin ifadesi (“limon sayısı mandalinadan 36 fazla”) mantıksal tutarsızlık içermektedir. Bu nedenle verilen açı-etiket eşleştirmeleri doğru olsa bile denklem kurulurken negatif toplam ağaç sayıları ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bu sorunun özgün metninde bir baskı hatası veya etiket karışıklığı olabilir.
Grafik Verileri (okuma örneği):
- Nar açısı = 160^\circ
- Portakal açısı = 120^\circ
- Mandalina açısı = 50^\circ
- Limon açısı = 30^\circ
Metin:
“Bu bahçedeki limon ağacı sayısı, mandalina ağacı sayısından 36 fazladır. Buna göre mandalina ağacı sayısı portakal ağacı sayısından kaç fazladır?”
Bu haliyle:
- Limon sayısı = \dfrac{30}{360}N,
- Mandalina sayısı = \dfrac{50}{360}N
- Limon – Mandalina = 36 eşitliği negatif sonuç vermekte, N<0 çıkmaktadır.
Sonuç:
Grafik ve metin arasındaki açısal etiketleme çelişkisi nedeniyle bu sorunun özgün çözümü tutarsızdır. Baskı/etiket hatası giderilmeden sayısal bir yanıt üretilememektedir.
4. Soru – Pasta ve Sütun Grafik ile Taksit Tutarı Hesabı
Soru:
Bir müşterinin alışveriş yaptığı A ve B mağazalarına TL cinsinden ödeyeceği toplam tutarın dağılımı pasta grafikte, A mağazasına ödeyeceği toplam tutarın taksitleri sütun grafikte gösterilmiştir. Bu müşteri B mağazasına 14 400 TL ödemiştir. Buna göre A mağazasına ödeyeceği 3. taksit kaç TL’dir?
Grafik 1 (Pasta): A ve B’ye ödenecek toplam tutar dağılımı
- A dilimi: 90^\circ
- B dilimi: 270^\circ
Grafik 2 (Sütun): A mağazasına ödenecek taksitler
-
- Taksit = 3 kare
-
- Taksit = 4 kare
-
- Taksit = 5 kare
Çözüm Adımları:
- Pasta grafiğinden oranlar:
- A payı = \tfrac{90}{360} = \tfrac{1}{4}
- B payı = \tfrac{270}{360} = \tfrac{3}{4}
- Toplam ödenen = T diyelim. B’ye ödenen = \tfrac{3}{4}T = 14\,400.T = \frac{14\,400}{3/4} = 14\,400 \times \frac{4}{3} = 19\,200.A’ya ödenecek toplam = T - 14\,400 = 19\,200 - 14\,400 = 4\,800 TL.
- Sütun grafiğinden toplam kare sayısı = 3 + 4 + 5 = 12.
Her kare = \dfrac{4\,800}{12} = 400 TL. -
- taksit = 5\text{ kare}\times400\;\text{TL} = 2\,000 TL.
Cevap: D) 2 000 TL
Özet Tablosu
| Soru No | Konu | Cevap |
|---|---|---|
| 1 | Renklerin Daire Grafiği (açı hesabı) | C |
| 2 | Sınıf Öğrenci Dağılımı (pasta grafiği) | C – 180 |
| 3 | Ağaç Sayıları (grafik/metin çelişkisi)** | – |
| 4 | Taksit Tutarı Hesabı (pasta + sütun grafiği) | D – 2000 |
Not: 3. soruda yer alan açı–etiket çelişkisi nedeniyle net bir çözüm yapılamamıştır.
