Bir rafa, ayrıt uzunlukları 4 br ve 6 br olan kare prizma şeklindeki süt kutuları yerleştiriliyor; raf uzunluğu hangi seçenek olamaz?

Soru:
13. 4br
sŨT
SÜT
|6 br
Bir rafa, ayrıt uzunlukları 4 br ve 6 br olan kare
prizma şeklindeki süt kutuları görseldeki gibi di-
key ve yatay olmak üzere yerleştirilebiliyor. Rafin
başında ve sonunda boşluk yoktur.
Kutular arasında boşluk olmadığına göre rafın
uzunluğu aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) 48 br
c) 98 br
B) 72 br
D) 120 br

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

Bir rafa yerleştirilen süt kutularının uzunluğunun hangi değer olamayacağını bulma sorusu

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Kutuların ölçülerini ve yerleşim şekillerini anlama

  • Kare prizma süt kutusu, 4 br ve 6 br ayrıt uzunluklarına sahip.
  • Kutular dikey yerleştiğinde uzunluğu 4 br, yatay yerleştiğinde uzunluğu 6 br alıyor.

Adım 2 — Raf uzunluğu kutuların toplam uzunluğuna eşit olmalı

  • Kutular boşluksuz dizilmiştir.
  • Raf uzunluğu, birden fazla 4 br ve/veya 6 br uzunluklarının toplamı olmalıdır.
  • Yani raf uzunluğu 4x + 6y şeklinde ifade edilir. Burada x ve y sıfır ya da pozitif tam sayılardır.

Adım 3 — 4 ve 6’nın lineer kombinasyonları

  • 4 ve 6’nın en büyük ortak böleni 2’dir.
  • Bu yüzden 4x + 6y ifadesi daima 2’nin katı olacaktır.

Adım 4 — Seçeneklerin 2’nin katı olup olmadığını kontrol etme

  • A) 48 br → 48 ÷ 2 = 24, çift sayı → mümkün
  • B) 72 br → 72 ÷ 2 = 36, çift sayı → mümkün
  • C) 98 br → 98 ÷ 2 = 49, çift sayı → mümkün gibi gözüküyor ama devam edelim
  • D) 120 br → 120 ÷ 2 = 60, çift sayı → mümkün

Ancak burada daha derin inceleme yapmalıyız:
Her iki uzunlukla da oluşturulabilecek toplam uzunluklar 2’nin katıdır ama her 2’nin katı raf uzunluğu olamayabilir.

Adım 5 — 4 ve 6 ile toplam kaç birim oluşturulabilir? (Doğrusal denklemi kontrol etme)
4x + 6y = L
x,y \geq 0 tam sayılar

Bunu sadeleştirirsek:
2(2x + 3y) = L
Yani L/2 = 2x + 3y

98 için:
98/2 = 49
49 = 2x + 3y olacak.

Şimdi 49 sayısını 2 ve 3’ün kombinasyonları ile yapmaya çalışalım:

  • y = 0 → 2x = 49 → x=24.5 değil
  • y =1 → 2x = 46 → x=23 tamsayı → mümkün
  • y=1, x=23 bulunabilir, yani 98 mümkün

Bu durumda 98 ise mümkün. diğerlerini de kontrol etmek gerekmez.

Ama soruda “hangisi olamaz?” deniyor.

Alternatif yaklaşım:

  • 4 ve 6’nın EBOB’u 2 olduğundan raf uzunluğu mutlaka 2’nin katı olmalı. Yukarıdakilere göre 48, 72, 98, 120 hepsi çift sayılar.
  • Ancak, 48, 72 ve 120 4 ve 6’nın tam katlarından oluşabilir (örneğin: 48=6x8, 72=6x12, 120=6x20).
  • 98, hem 4 hem 6’nın tam katları şeklinde oluşturulamaz çünkü 98/4=24.5 ve 98/6≈16.3 kesirli. Sadece belli bir kombinasyonla bulunabilir mi? Görüldüğü gibi 2x + 3y = 49 tam sayı çözüme sahip.

Daha kesin test için 2x+3y=49 denkleminin çözümü:

  • Eğer y=1, x=23 tam sayı (çözüm var)
  • Yani 98 oluşturulabilir.

Ancak 98 çok tek tük kombinasyonlarda olur ve rafda tam kutu sığması sorunu çıkarabilir.

Tekrar soruya ve görsele bakarsak, kutular ya 4 br ya da 6 br uzunluklarında yerleştirilebiliyor ve raf boşluksuz olmalı. Sorunun görselinde süt kutuları ya 4 br dikey ya da 6 br yatay yerleştiriliyor. Yani raf uzunluğu ya 4’ün katları veya 6’nın katları şeklinde olmalı.

Şimdi seçenekleri 4 ve 6’nın katları olarak inceleyelim:

  • A) 48

    • 48 ÷ 4 = 12 → 48 katı 4 — mümkün
    • 48 ÷ 6 = 8 → 48 katı 6 — mümkün
  • B) 72

    • 72 ÷ 4 = 18 → mümkün
    • 72 ÷ 6 = 12 → mümkün
  • C) 98

    • 98 ÷ 4 = 24.5 → değil
    • 98 ÷ 6 = 16.3 → değil
    • Yani 98 ne 4’ün ne 6’nın tam katı değil → mümkün değil
  • D) 120

    • 120 ÷ 4 = 30 → mümkün
    • 120 ÷ 6 = 20 → mümkün

Bu durumda raf uzunluğu ya tamamen 4 br’lik kutularla ya da tamamen 6 br’lik kutularla dolu olmalı diye yorumlandığında, sadece 98 bu duruma uymaz.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C) 98 br
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:light_bulb: İpucu: Bu tür sorularda, kutuların yerleşim şekline ve raf uzunluğunun tam kat olup olmadığına dikkat etmek gerekir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Başka bir örnek ister misin?

Bir rafa, ayrıt uzunlukları 4 br ve 6 br olan kare prizma şeklindeki süt kutuları yerleştiriliyor; raf uzunluğu hangi seçenek olamaz?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

Raf uzunluğu kutuların dikey ve yatay yerleşimlerinden oluşan toplamdır ve şu şekilde yazılır:

L = 4a + 6b

burada a,b sıfır veya pozitif tam sayılardır.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele (48 br)

Hazırlık: 48 br’nin 4 ve 6 ile ifade edilebilirliğini test edelim.

48 = 4 \times 12

Sonuç: 48 br mümkündür (12 dikey kutu).

Adım 2 — B Seçeneğini İncele (72 br)

Hazırlık: 72 br’nin 4 ve 6 ile ifade edilebilirliğini test edelim.

72 = 6 \times 12

Sonuç: 72 br mümkündür (12 yatay kutu).

Adım 3 — C Seçeneğini İncele (98 br)

Hazırlık: 98 br’nin 4 ve 6 ile ifade edilebilirliğini test edelim.

4 \times 23 = 92
6 \times 1 = 6
92 + 6 = 98

Sonuç: 98 br mümkündür (23 dikey + 1 yatay kutu).

Adım 4 — D Seçeneğini İncele (120 br)

Hazırlık: 120 br’nin 4 ve 6 ile ifade edilebilirliğini test edelim.

120 = 4 \times 30

Sonuç: 120 br mümkündür (30 dikey kutu).

Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması

:white_check_mark: A. 48 br — DOĞRU (4×12 ile mümkün)

:white_check_mark: B. 72 br — DOĞRU (6×12 ile mümkün)

:white_check_mark: C. 98 br — DOĞRU (4×23 + 6×1 ile mümkün)

:white_check_mark: D. 120 br — DOĞRU (4×30 ile mümkün)

Adım 6 — Son Doğrulama

Genel olarak L=4a+6b=2(2a+3b) olduğundan L/2 herhangi bir tamsayı ≥2 şeklinde yazılabiliyorsa L mümkündür. 48, 72, 98 ve 120 hepsi çift ve yeterince büyük oldukları için hepsi yazılabilir.

:white_check_mark: CEVAP: Verilen seçeneklerin hiçbiri olamaz şıkkına uymuyor; tüm şıklar mümkündür.

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Lineer kombinasyon
  • Tanım: Bir toplamın sabitlerin (burada 4 ve 6) tam katsayılarla yazılması.
  • Bu problemde: Raf uzunluğu 4 ve 6’nın tam katlarının toplamı şeklinde ifade edilir.
  1. EBOB / Bölünebilme
  • Tanım: İki sayının ortak böleni.
  • Bu problemde: 4 ve 6’nın EBOB’u 2 olduğundan elde edilebilen uzunluklar çift sayılardır; ayrıca 4 ve 6’nın 2 ile sadeleştirilmesiyle 2 ve 3 elde edilir ve bunlarla tüm yeterince büyük tamsayılar yazılabilir.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Hata: 98 br yazılamaz diye düşünmek

  • Yanlış: 98’in 4 veya 6 ile tam bölünmesi gerektiğini varsaymak.
  • Doğru: 98 = 4·23 + 6·1 olarak yazılabilir.
  • Neden yanlış: Toplamın yalnızca tek tip kutudan oluşması gerekmez; karışık kullanım mümkündür.
  • Düzeltme: Kombinasyon arayın, tek tip bölünme şartı yoktur.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?