Bir R termometresi ile S termometresinde okunan değerler, şekildeki grafiğe dönüştürülmüştür.
Buna göre, S termometresinin 100^\circ S olarak ölçtüğü bir sıcaklığı R termometresi kaç ^\circ R olarak ölçer?
A) 36
B) 38
C) 42
D) 48
E) 60
Termometre Dönüşümleri ve Doğrusal Grafik Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki farklı termometre arasındaki ilişki doğrusal bir fonksiyon (y = mx + n) belirtir. Grafikteki iki nokta bilindiğinde eğim (m = \frac{\Delta R}{\Delta S}) yardımıyla dönüşüm denklemi yazılarak istenen sıcaklık değeri hesaplanır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Grafikten Bilinen Noktaları Belirleme ve Eğimi Bulma
Grafik incelendiğinde doğrunun eksenleri kestiği noktalar (S_1, R_1) = (0, -12) ve (S_2, R_2) = (20, 0) olarak verilmektir. Doğrunun eğimi (m):
Adım 2 — Termometreler Arasındaki Bağıntıyı Kurma
R eksenini -12 noktasında kestiği için R ile S arasındaki doğrusal denklem:
Adım 3 — S = 100^\circ\text{S} Değerini Denklemde Yerine Yazma
S yerine 100 yazılarak R termometresinin göstereceği değer bulunur:
CEVAP: D) 48 (R = 48^\circ\text{R})
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bu tür termometre grafiklerinde üçgen benzerliği de pratik bir yoldur. S değeri 20’den 100’e 80 birim arttığında; tabandaki her 20 birimlik artış düşeyde 12 birim artışa karşılık geldiğinden, 80 birimlik artışta düşey değer 4 \times 12 = 48 birim artarak 0 + 48 = 48^\circ\text{R} olur.
