- Bir poliklinikte bir doktora 50 hasta, bir hemnsi-
reye de 25 hasta düşmektedir.
Bu poliklinikteki doktor, hemşire ve hasta sayıla-
rinin toplamı 318 olduğuna göre, doktor sayısı
kaçtır?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
(2008 - ÖSS Mat 1)
Bir poliklinikte doktor, hemşire ve hasta sayısının hesaplanması
[KULLANILAN FORMÜL / MANTIK:]
Bu problemde değişkenler arasındaki oranları kullanarak tek bir bilinmeyenli denklem kuracağız. Toplam kişi sayısı denklemi:
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Değişkenlerin Belirlenmesi
Soruda verilen oranlara göre tüm sayıları “doktor sayısı” cinsinden ifade edelim. Doktor sayısına x diyelim.
- Doktor sayısı: x
- Hasta sayısı: Bir doktora 50 hasta düştüğüne göre, hasta sayısı doktor sayısının 50 katıdır. Yani; 50 \times x = 50x
- Hemşire sayısı: Bir hemşireye 25 hasta düştüğüne göre, hemşire sayısı hasta sayısının 25’e bölümüdür. Yani; \frac{50x}{25} = 2x
Adım 2 — Denklemin Kurulması
Poliklinikteki tüm kişilerin toplamı 318 olarak verilmiştir. Bulduğumuz değerleri toplayalım:
Adım 3 — Denklemin Çözümü
Denklemi basitleştirerek x değerini bulalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] Doktor sayısı 6’dır. (Doğru Seçenek: E)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Oran-Orantı
- [Tanım:] İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır.
- [Bu problemde:] Doktor ve hemşire sayıları, hasta sayısına göre belirli bir oranla (1/50 ve 1/25) belirlenmiştir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Yanlış Değişken Atama
- [Yanlış:] Hemşire sayısını hastanın 25 katı (50x \times 25) olarak almak.
- [Doğru:] “Hemşire başına düşen hasta” ifadesi, hastaların hemşirelere bölünmesi demektir.
- [Neden yanlış:] Bu durumda hemşire sayısı hastadan fazla çıkar ki bu mantığa aykırıdır.
Bu sorudaki oranları değiştirerek (örneğin 1 doktora 40 hasta gibi) yeni bir deneme sorusu hazırlamamı ister misin?
