Bir paleontologun yaptığı kazıda ulaştığı katmanlar ve fosiller yandaki görselde verilmiştir.
Görseli inceleyelim ve aşağıda verilen ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazalım.
Box Fosiller sadece kayaç tabakaları arasında oluşur.
- Fosiller incelenerek milyonlarca yıl önce yaşamış1… hakkında bilgi edinilebilir.
Box M katmanındaki fosiller, L katmanındakilerden daha önce oluşmuştur.
Box Fosiller sayesinde geçmişte yaşayıp günümüzde yaşamayan bazı canlılarla ilgili bilgi edinebiliriz.
Aşağıda verilen cümlelerdeki noktalı yerleri uygun ifadelerle tamamlayalım.
- Fosiller; kayaçlarda,1................................................... ve1… içinde bulunabilir.
- Fosilleri inceleyen bilim dalına fosil bilimi veya1… denir.
- Fosiller ile ilgili çalışma yapan uzman kişilere fosil bilimci veya1… denir.
4. Sınıf Fen Bilimleri: Fosiller ve Katmanlar Etkinlik Çözümü
1. Bölüm: Doğru (D) / Yanlış (Y) Etkinliği
Görselde yer altı katmanları en üstten alta doğru K katmanı, L katmanı ve en derinde M katmanı olarak sıralanmıştır. Katmanlar aşağı doğru indikçe yaşlanır (daha eski dönemlere aittir).
-
[ Y ] Fosiller sadece kayaç tabakaları arasında oluşur.
- Açıklama: Yanlıştır. Fosiller kayaçların yanı sıra buz kütleleri, ağaç reçinesi (kehribar) ve katran içinde de oluşabilir.
-
[ D ] Fosiller geçmişte yaşayan hayvanlar hakkında bilgi verir.
- Açıklama: Doğrudur. Fosiller geçmişte yaşamış hayvanların ve bitkilerin vücut yapıları, beslenme şekilleri ve yaşam alanları hakkında önemli bilgiler sağlar.
-
[ D ] M katmanındaki fosiller, L katmanındakilerden daha önce oluşmuştur.
- Açıklama: Doğrudur. Yer kabuğunda en altta (derinde) bulunan katman en eski katmandır. M katmanı en dipte olduğu için buradaki fosiller, üstündeki L katmanından daha önce (daha eski zamanda) oluşmuştur.
-
[ D ] Fosiller sayesinde geçmişte yaşayıp günümüzde yaşamayan bazı canlılarla ilgili bilgi edinebiliriz.
- Açıklama: Doğrudur. Örneğin nesli tükenmiş olan dinozorlar veya mamutlar hakkındaki bilgileri fosilleri sayesinde öğreniriz.
2. Bölüm: Boşluk Doldurma Etkinliği
Cümlelerdeki noktalı yerlere gelmesi gereken uygun kavramlar:
- Fosiller incelenerek milyonlarca yıl önce yaşamış canlılar hakkında bilgi edinilebilir.
- Fosiller; kayaçlarda, buzullarda (buz kütlelerinde) ve ağaç reçinesinde (kehribar) içinde bulunabilir.
- Fosiller, dünyanın geçirdiği değişimler hakkında bilgi verebilir.
- Fosilleri inceleyen bilim dalına fosil bilimi veya paleontoloji denir.
- Fosiller ile ilgili çalışma yapan uzman kişilere fosil bilimci veya paleontolog denir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
HIZLI KONTROL LİSTESİ:
- 1. Etkinlik (D/Y): Sırasıyla Y - D - D - D
- 2. Etkinlik (Kelimeler):
- canlılar
- buzullarda / ağaç reçinesinde (kehribar)
- değişimler
- paleontoloji
- paleontolog
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL BİLGİ NOTU:
- Katman-Yaş İlişkisi: Bir kazı alanında en alttaki katman en yaşlı (en eski), en üstteki katman ise en genç (en yeni) katmandır.
- Fosilleşme Şartı: Bir canlının fosilleşebilmesi için havayla temasının aniden kesilmesi ve üzerinin tortul tabakalarla örtülmesi gerekir.
Fosil oluşumu veya yer kabuğunun katmanları ile ilgili aklına takılan başka bir soru var mı? Benzer bir örnek soru daha çözmek ister misin?