bir otomobil 2 litre benzinle 10 kilometre yol gider. Aynı otomobil\1… litre benzinle\1… km yol\1…?
önce cümleleri tamamlayarak problemleri oluşturunuz sonra problemleri çözünüz
Bir Otomobilin Benzin Tüketimi ve Yol Problemi
Bu tür problemlerde benzin miktarı ile gidilen yol arasında doğru orantı vardır. Benzin miktarı arttıkça gidilen yol da aynı oranda artar. Önce eksik kısımları mantıklı sayılarla tamamlayalım, ardından adım adım çözelim.
Problemin Tamamlanması
Cümledeki boşlukları şu şekilde doldurarak anlamlı bir problem oluşturabiliriz:
“Bir otomobil 2 litre benzinle 10 kilometre yol gider. Aynı otomobil 10 litre benzinle kaç km yol gider?”
[KULLANILAN FORMÜL:] Doğru Orantı (İçler Dışlar Çarpımı) veya Birim Başına Düşen Yol Hesaplaması.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — 1 Litre Benzinle Kaç Kilometre Gidildiğini Bulalım
Aracın birim yakıtla ne kadar yol gittiğini bulmak için toplam yolu benzin miktarına böleriz.
10 \text{ km} \div 2 \text{ litre} = 5 \text{ km/litre}
(Yani bu otomobil her 1 litre benzinle 5 km yol gitmektedir.)
Adım 2 — Yeni Benzin Miktarıyla Gidilecek Yolu Hesaplayalım
Problemde belirlediğimiz 10 litre benzinle gidilecek yolu bulmak için, 1 litredeki kapasiteyi toplam benzin miktarıyla çarparız.
10 \text{ litre} \times 5 \text{ km} = 50 \text{ km}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] Otomobil 10 litre benzinle 50 kilometre yol gider.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Doğru Orantı
- [Tanım:] İki çokluktan biri artarken diğerinin de aynı oranda artmasıdır.
- [Bu problemde:] Benzin miktarı 5 katına çıktığı için (2 \to 10), gidilen yol da 5 katına çıkmıştır (10 \to 50).
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Ters Orantı Kurmak
- [Yanlış:] Benzin arttıkça gidilen yolun azalacağını düşünmek.
- [Doğru:] Benzin ve yol her zaman doğru orantılıdır.
- [Neden yanlış:] Yakıt arttıkça araç daha uzağa gidebilir, daha yakına değil.
Bu problemi farklı sayılarla (örneğin 20 litre benzin için) tekrar çözmemi ister misin?