Bir okuldaki öğrencilerin %60’ı kız, kızların %40’ı sarışındır. Erkeklerin de %30’u sarışındır.
Buna göre, sarışın olan bir öğrencinin kız olma olasılığı kaçtır?
A) \frac{1}{2}
B) \frac{2}{3}
C) \frac{3}{4}
D) \frac{4}{5}
E) \frac{25}{36}
Koşullu Olasılık ile Sarışın Öğrencinin Kız Olma Olasılığı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
P(\text{Kız} \mid \text{Sarışın}) = \frac{s(\text{Sarışın Kız})}{s(\text{Toplam Sarışın})}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Öğrenci Sayılarını Kolay Hesaplama İçin Değerlendirme
Okuldaki toplam öğrenci sayısına işlem kolaylığı sağlamak için 100 diyelim.
- Kız öğrenci sayısı: 100 \cdot \frac{60}{100} = 60
- Erkek öğrenci sayısı: 100 - 60 = 40
Adım 2 — Sarışın Öğrenci Sayılarını Bulma
Kız ve erkek grupları içindeki sarışın oranlarını ayrı ayrı hesaplayalım:
- Sarışın kızların sayısı:60 \cdot \frac{40}{100} = 24
- Sarışın erkeklerin sayısı:40 \cdot \frac{30}{100} = 12
- Okuldaki toplam sarışın öğrenci sayısı:24 + 12 = 36
Adım 3 — Koşullu Olasılığı Hesaplama
Seçilen öğrencinin sarışın olduğu bilindiğine göre, örnek uzayımız yalnızca sarışın öğrencilerdir (36). İstenen durum ise bu sarışınların arasından kız olanlardır (24):
P(\text{Kız} \mid \text{Sarışın}) = \frac{24}{36}
Her iki tarafı 12 ile sadeleştirelim:
P = \frac{2}{3}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) \dfrac{2}{3}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Koşullu Olasılık (P(A \mid B)): Bir B olayının gerçekleştiği bilindiğinde, A olayının gerçekleşme olasılığıdır. Burada örnek uzay tüm okul (100) değil, sadece sarışın olan öğrencilerdir (36).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Sarışın kız sayısını (24) tüm okul mevcuduna (100) bölerek olasılığı \frac{24}{100} = \frac{6}{25} bulmak.
Doğru Yaklaşım: “Sarışın olduğu bilindiğine göre” ifadesi örnek uzayı daraltır; payda tüm okul değil, sadece toplam sarışın sayısı (36) olmalıdır.
Benzer bir koşullu olasılık sorusu çözerek bu konuyu daha da pekiştirmek ister misin?
