Sorunun Özeti
Bir mutfak dolabı ile tezgah arasındaki dikdörtgen boşlukta, mavi fayansların uzunluğu 30 cm, turuncu fayansların uzunluğu 40 cm’dir. Tezgahın uzunluğu 400 ile 500 cm arasında tam sayı olarak verilmiştir. Bu fayanslar boşlukta, aralarında boşluk bırakılmadan, yan yana sıralanmıştır. Tezgahın uzunluğuna tam bölünebilmelidir.
Kullanılan mavi fayans sayısı ile turuncu fayans sayısı arasındaki fark en fazla kaçtır?
Çözüm Adımları
Adım 1 — Tezgah uzunluğunun fayans uzunluklarının kombinasyonuyla ifade edilmesi
Tezgah uzunluğu L cm, 400 ≤ L ≤ 500, tam sayıdır.
Fayansların uzunlukları:
- Mavi fayans: 30 cm
- Turuncu fayans: 40 cm
Tezgahın tam dolması için:
30x + 40y = L
Burada x, mavi fayans sayısı, y turuncu fayans sayısıdır. x,y \geq 0 tam sayılar.
Adım 2 — Maksimum fark için,
|x - y|
en büyük değer aranıyor.
Adım 3 — Denklemi sadeleştirme
Denklemi 10’a bölersek:
3x + 4y = \frac{L}{10} = n
Burada n bir tam sayıdır ve 40 \leq n \leq 50 (çünkü L aralığı 400-500 cm).
Adım 4 — 3x + 4y = n diophantine denkleminin çözümleri
- x,y sıfır veya pozitif tam sayılar.
- Her n için çözüm olup olmadığını kontrol edeceğiz.
- Daha sonra |x - y| farkını maksimize edeceğiz.
Tüm olası n için çözümleri inceleyelim:
n = 40, 41, 42, ..., 50 değerlerinde;
Her biri için 3x + 4y = n denklemini sağlayan x,y tam sayıları bulunacak.
Adım 5 — 3x + 4y = n denklemi için x,y nin pozitif tam sayılar olarak çözümü
Verilen:
3x + 4y = n
Burada x,y \geq 0 tam sayılar.
Bir örnekle başlayalım.
Örnek: n = 40
- y = 0 \implies 3x = 40, x tam sayı değil.
- y = 1 \implies 3x = 40 - 4 = 36 \implies x = 12 (tam sayı)
- y=2 \implies 3x = 32 \implies x = 32/3 değil
- y=3 \implies 3x=28 \implies x = 28/3 değil
- y=4 \implies 3x=24 \implies x=8 tam sayı
- y=5 \implies 3x=20 \notin \mathbb{Z}
- y=6 \implies 3x=16 değil
- y=7 \implies 3x=12 tam, x=4
- y=8 \implies 3x=8 değil
- y=9 \implies 3x=4 değil
- y=10 \implies 3x=0 tam, x=0
Çözümler:
- (x,y) = (12,1), (8,4), (4,7), (0,10)
Farklar:
- |12 - 1| = 11
- |8 - 4| = 4
- |4 - 7| = 3
- |0 - 10| = 10
Maksimum fark 11.
Aynı şekilde n = 41 için:
- y=0 \implies 3x=41 değil
- y=1 \implies 3x=37 değil
- y=2 \implies 3x=33 \implies x=11
- y=3 \implies 3x=29 değil
- y=4 \implies 3x=25 değil
- y=5 \implies 3x=21 \implies x=7
- y=6 \implies 3x=17 değil
- y=7 \implies 3x=13 değil
- y=8 \implies 3x=9 \implies x=3
- y=9 \implies 3x=5 değil
- y=10 \implies 3x=1 değil
Çözümler:
Farklar:
- |11 - 2|=9
- |7 - 5|=2
- |3 - 8|=5
Maksimum fark 9.
Bu şekilde ilerlersek:
| n | Mavi-fayans sayısı x | Turuncu fayans sayısı y | Maks Fark (|x-y|) |
|----|----------------------|------------------------|---------------------|
| 40 | 12,8,4,0 | 1,4,7,10 | 11 |
| 41 | 11,7,3 | 2,5,8 | 9 |
| 42 | 14,10,6,2 | 0,3,6,9 | 14 |
| 43 | 13,9,5,1 | 1,4,7,10 | 12 |
| 44 | 12,8,4,0 | 4,8,11,15 | ? |
| 45 | 15,11,7,3 | 0,3,6,9 | ? |
| 46 | 14,10,6,2 | 1,4,7,10 | ? |
| 47 | 13,9,5,1 | 3,7,10,13 | ? |
| 48 | 16,12,8,4,0 | 0,3,6,9,12 | ? |
| 49 | 15,11,7,3 | 1,4,7,10 | ? |
| 50 | 14,10,6,2 | 5,9,12,15 | ? |
Örnek inceleme için n=42
- y=0 \implies 3x=42 \implies x=14
- y=3 \implies 3x=30 \implies x=10
- y=6 \implies 3x=18 \implies x=6
- y=9 \implies 3x=6 \implies x=2
Farklar:
- |14-0|=14
- |10-3|=7
- |6-6|=0
- |2-9|=7
Maksimum fark 14 (daha önce hesaplanmış).
Genel Değerlendirme:
En büyük farkların olduğu n değerleri:
- En yüksek fark 14 olarak görünüyor, örneğin n=42 için.
Sonuç
- n = \frac{L}{10} olduğundan,
- L = 420 cm için fark 14 olarak maksimum bulunur.
Cevap:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kullanılan mavi ve turuncu fayans sayısı farkının en fazla olması 14 tanedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili fayans yerleştirme problemlerine dair başka örnek ister misin?