OsY)KäşEsi.
Bir matematik kitabının aşağıda bir kismı gösterilen
sayfasındaki 1. işlemin sonucu 2. işlemin Sonucundan
12 fazladır.
a2 b
Yukarida verilen a ve b gerçel sayılari için
aşağıdaki işlemlerin sonucunu bulunuz.
- işlem1 ab + b =
- işlem: ab-/b=
- işlem1 avb x b =
- işlem:avb b =
Buna göre 3. islemin sonucu 4. işlemin sonucunun
kaç katına eşittir?
A) 9
B) 16
C) 24
D) 30
E) 36
TYT- 2025
4
2
Köklü Sayılarda Dört İşlem
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Ortak kök parantezine alma: a\sqrt{b} \pm c\sqrt{b} = (a \pm c)\sqrt{b}
- Köklü sayılarda çarpma: \sqrt{b} \times \sqrt{b} = b
- Köklü sayılarda bölme: \frac{a\sqrt{b}}{\sqrt{b}} = a
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen a = 2 Değerini 1. ve 2. İşlemlerde Yerine Koyma
- ve 2. işlemleri düzenleyelim:
\text{1. işlem: } a\sqrt{b} + \sqrt{b} = 2\sqrt{b} + \sqrt{b} = 3\sqrt{b}
\text{2. işlem: } a\sqrt{b} - \sqrt{b} = 2\sqrt{b} - \sqrt{b} = \sqrt{b}
Adım 2 — İşlemler Arasındaki Farktan b Değerini Bulma
- işlemin sonucu 2. işlemin sonucundan 12 fazla olarak verilmiştir:
3\sqrt{b} - \sqrt{b} = 12
2\sqrt{b} = 12
\sqrt{b} = 6 \implies b = 6^2 = 36
Adım 3 — 3. ve 4. İşlemlerin Sonuçlarını Hesaplama
Bulunan değerleri 3. ve 4. işlemlerde yerine yazalım:
\text{3. işlem: } a\sqrt{b} \times \sqrt{b} = 2 \times \sqrt{36} \times \sqrt{36} = 2 \times 36 = 72
\text{4. işlem: } a\sqrt{b} \div \sqrt{b} = \frac{2\sqrt{36}}{\sqrt{36}} = 2
(Not: Cebirsel olarak oranlandığında \frac{a\sqrt{b} \times \sqrt{b}}{a\sqrt{b} \div \sqrt{b}} = \frac{a \cdot b}{a} = b olduğu da doğrudan görülebilir.)
Adım 4 — Oranı Bulma
3. işlemin sonucunun 4. işlemin sonucuna oranını bulalım:
\text{Kat} = \frac{\text{3. işlem}}{\text{4. işlem}} = \frac{72}{2} = 36
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — 36
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Kök Dışına Çıkarma / Kökten Kurtarma: Aynı dereceden iki aynı köklü sayının çarpımı (\sqrt{b} \cdot \sqrt{b}), kök içindeki sayıyı (b) verir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 2\sqrt{b} = 12 eşitliğinden \sqrt{b} = 6 bulunduktan sonra b değerini 6 alıp 36 yerine 6 ile işlem yapmak.
Doğru Yaklaşım: \sqrt{b} = 6 ise her iki tarafın karesi alınarak b = 36 olarak kullanılmalıdır.
Bu tarz köklü sayılarda değişkenli sadeleştirme soruları ile ilgili bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?