0 bir manavda 5 tam 8/12 kilogram domatesin 3 cam 3/12 kilogramın satınca geriye domatesinin kaçta kaçı kalmıştır
Bir Manavda 5 Tam 8/12 Kilogram Domatesin 3 Tam 3/12 Kilogramını Satınca Geriye Kalan Domatesin Kaçta Kaçı Kalmıştır?
Önemli Noktalar
- Başlangıç miktarı: 5 tam 8/12 kg domates (toplam 5 + 2/3 = 17/3 kg)
- Satılan miktar: 3 tam 3/12 kg domates (toplam 3 + 1/4 = 13/4 kg)
- Kalan miktar: 17/3 - 13/4 = 29/12 kg
- Kalan kısım oranı: 29/68 (basitleştirilmiş kesir)
Bir manavda başlangıçta 5 tam 8/12 kilogram domates varsa ve 3 tam 3/12 kilogramı satılırsa, geriye kalan domates başlangıç miktarının 29/68’idir. Bu, kesirleri toplama ve çıkarma işlemlerini içeren temel bir oran problemi olup, ilkokul seviyesinde kesirleri pratik hayatta kullanmayı öğretir. Kalan miktar, toplamın yaklaşık %42,65’ine denk gelir, yani domatesin büyük kısmı satılmıştır.
İçindekiler
- Sorunun Anlaşılması ve Verilerin Dönüştürülmesi
- Adım Adım Çözüm
- Karşılaştırma Tablosu: Kesir Dönüşümleri
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Sorunun Anlaşılması ve Verilerin Dönüştürülmesi
Bu problem, bir manavın domates stoğunu yönetmesini simüle eder ve kesirlerle toplama-çıkarma becerisini geliştirir. Soruda “tam” kelimesi, karma sayıları (karışık kesirleri) ifade eder.
-
Başlangıç domatesi: 5 tam 8/12 kg.
8/12’yi basitleştirelim: 8 \div 4 = 2, 12 \div 4 = 3, yani 8/12 = 2/3.
Toplam: 5 + \frac{2}{3} = \frac{15}{3} + \frac{2}{3} = \frac{17}{3} kg (yaklaşık 5,67 kg). -
Satılan domates: 3 tam 3/12 kg.
3/12’yi basitleştirelim: 3 \div 3 = 1, 12 \div 3 = 4, yani 3/12 = 1/4.
Toplam: 3 + \frac{1}{4} = \frac{12}{4} + \frac{1}{4} = \frac{13}{4} kg (yaklaşık 3,25 kg).
Geriye kalan domatesin kaçta kaçı sorusu, kalan miktarı başlangıç miktarına böler: \frac{\text{kalan}}{\text{başlangıç}}.
Uzman İpucu: Gerçek hayatta manavlar, kesirleri kg’lara dönüştürerek stoklarını hesaplar. Bu problem, alışverişte indirim veya kalan mal oranlarını anlamaya yardımcı olur.
Adım Adım Çözüm
Kesir çıkarma ve oran hesabı için şu adımları izleyin:
-
Karma sayıları düz kesirlere çevirin:
- Başlangıç: 5 \frac{8}{12} = 5 \frac{2}{3} = \frac{17}{3} kg.
- Satılan: 3 \frac{3}{12} = 3 \frac{1}{4} = \frac{13}{4} kg.
-
Çıkarma işlemi yapın (ortak payda bulun):
Paydalar 3 ve 4, EBOB’u 12 yapar.- \frac{17}{3} = \frac{17 \times 4}{3 \times 4} = \frac{68}{12}.
- \frac{13}{4} = \frac{13 \times 3}{4 \times 3} = \frac{39}{12}.
- Kalan: \frac{68}{12} - \frac{39}{12} = \frac{29}{12} kg (yaklaşık 2,42 kg).
-
Oran hesaplayın:
Kalan / Başlangıç = \frac{29/12}{17/3} = \frac{29}{12} \times \frac{3}{17} = \frac{29 \times 3}{12 \times 17} = \frac{87}{204}.
Basitleştirme: 87 ve 204’ün EBOB’u 3 (87 ÷ 3 = 29, 204 ÷ 3 = 68).
Sonuç: \frac{29}{68}.Bu kesir en basit halindedir, çünkü 29 asal sayı ve 68’i bölmez.
-
Doğrulama:
Başlangıç 17/3 kg ≈ 5,67 kg, satılan 13/4 kg ≈ 3,25 kg, kalan ≈ 2,42 kg.
Oran: 2,42 / 5,67 ≈ 0,4265, yani %42,65 – \frac{29}{68} \approx 0,4265 ile eşleşir.
Uyarı: Kesirleri basitleştirmeden bırakırsanız hata yapabilirsiniz. Her zaman EBOB’u kontrol edin!
Karşılaştırma Tablosu: Kesir Dönüşümleri
| Kesir | Karma Sayı | Düz Kesir | Ondalık Karşılığı | Basitleştirilmiş Hali |
|---|---|---|---|---|
| 8/12 | - | \frac{8}{12} | 0,666… | \frac{2}{3} |
| 3/12 | - | \frac{3}{12} | 0,25 | \frac{1}{4} |
| Başlangıç Toplamı | 5 \frac{8}{12} | \frac{17}{3} | ≈5,67 | - |
| Satılan Toplamı | 3 \frac{3}{12} | \frac{13}{4} | ≈3,25 | - |
| Kalan Toplamı | 2 \frac{5}{12} | \frac{29}{12} | ≈2,42 | - |
| Oran | - | \frac{87}{204} | ≈0,4265 | \frac{29}{68} |
Bu tablo, kesirlerin pratik dönüşümlerini gösterir ve ilkokul öğrencilerine görsel öğrenme sağlar.
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Başlangıç Miktarı | 5 \frac{8}{12} = \frac{17}{3} kg |
| Satılan Miktar | 3 \frac{3}{12} = \frac{13}{4} kg |
| Kalan Miktar | \frac{29}{12} kg |
| Kalan Oranı | \frac{29}{68} (başlangıcın bu kadarını kalır) |
| Yüzde Karşılığı | Yaklaşık %42,65 |
| Formül | \frac{\text{kalan}}{\text{başlangıç}} = \frac{29/12}{17/3} |
| EBOB Kullanımı | 87/204 → 29/68 (bölücü: 3) |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden kesirleri basitleştirmeliyiz?
Kesirleri basitleştirmek, sayıları en küçük hale getirir ve hataları önler. Örneğin, 8/12 yerine 2/3 kullanmak hesaplamayı hızlandırır ve sonuçları netleştirir. Bu, matematikteki temel kuraldır (Kaynak: Milli Eğitim Bakanlığı Matematik Müfredatı).
2. Kalan domates kg cinsinden ne kadardır?
Kalan miktar \frac{29}{12} kg’dir, yani 2 tam 5/12 kg. Ondalık olarak yaklaşık 2,42 kg eder. Bu, başlangıçtaki 5,67 kg’nin altında kalır ve satışın etkisini gösterir.
3. Bu oran yüzde olarak nasıl hesaplanır?
Oranı 100 ile çarpın: \frac{29}{68} \times 100 \approx 42,65\%. Yani geriye domatesin yaklaşık yarısından azı kalır, bu da manavın stok yönetimini vurgular.
4. Benzer bir problemde ne yapmalıyım?
Her zaman karma sayıları düz kesirlere çevirin, ortak payda bulun ve oranı hesaplayın. Pratik için, farklı kesirlerle (örneğin 7/10) deneyin.
Sonraki Adımlar
Bu problemi daha iyi anlamak için benzer bir kesir sorusu çözmemi ister misiniz, yoksa kalan domates için bir grafik çizim önerisi vereyim mi?
0 bir manavda 5 tam 8/12 kilogram domatesin 3 tam 3/12 kilogramını satınca geriye domatesinin kaçta kaçı kalmıştır?
Önemli Noktalar
- Başlangıç miktarı: 5 8/12 kg (= 17/3 kg)
- Satılan miktar: 3 3/12 kg (= 13/4 kg)
- Geriye kalan: 29/12 kg (= 2 5/12 kg) ve bu, başlangıcın 29/68’idir (≈ %42.65).
Geriye 29/12 kg (yani 2 5/12 kg) domates kalmıştır; bu, başlangıçtaki 5 8/12 kg’ın 29/68’ine karşılık gelir (yaklaşık %42.65). Hesap: 5 8/12 = 17/3, 3 3/12 = 13/4, fark 17/3 − 13/4 = 29/12. Aşağıda adım adım hesap ve ondalık karşılıkları verilmiştir.
İçindekiler
Çözüm Adımları
- Karışık kesirleri bileşik kesre çevirin:
- 5 8/12 = 5 + 8/12 = 5 + 2/3 = 17/3
- 3 3/12 = 3 + 3/12 = 3 + 1/4 = 13/4
- Çıkarma için ortak payda bulun:
- Ortak payda 12: 17/3 = 68/12, 13/4 = 39/12
- Çıkarma:
- 68/12 − 39/12 = 29/12
- Bu, 2 5/12 kg eder.
- Kalanın başlangıca oranı:
- (29/12) ÷ (17/3) = (29/12) × (3/17) = 29/68 ≈ 0.4265 = %42.65
Pro Tip: Karışık kesirleri önce bileşik kesre, sonra gerekirse ondalığa çevirerek (ör. 2.4167 kg) kontrol edin.
Detaylı Hesaplama
- Adım gösterimi:
- Başlangıç: 5 8/12 = 17/3 ≈ 5.6667 kg
- Satış: 3 3/12 = 13/4 = 3.25 kg
- Kalan: 17/3 − 13/4 = 29/12 ≈ 2.4167 kg
- Oransal kontrol:
- Kalan / Başlangıç = 2.4167 / 5.6667 ≈ 0.42647 → 29/68
Uyarı: Kesirlerle çalışırken ortak paydayı doğru almak ve sadeleştirmeyi kontrol etmek hesap hatalarını önler.
Karşılaştırma Tablosu
| Aspect | Satılan Kısım | Kalan Kısım |
|---|---|---|
| Miktar (kg) | 3 3/12 = 13/4 = 3.25 kg | 29/12 = 2 5/12 ≈ 2.4167 kg |
| Kesir (başlangıca göre) | (13/4)/(17/3) = 39/68 ≈ %57.35 | (29/12)/(17/3) = 29/68 ≈ %42.65 |
| Bileşik / İmproper | 13/4 | 29/12 |
Özet Tablo
| Element | Detay |
|---|---|
| Başlangıç | 5 8/12 kg = 17/3 kg ≈ 5.6667 kg |
| Satılan | 3 3/12 kg = 13/4 kg = 3.25 kg |
| Kalan | 29/12 kg = 2 5/12 kg ≈ 2.4167 kg |
| Kalanın Başlangıca Oranı | 29/68 ≈ %42.65 |
Sık Sorulan Sorular
1. Kaç kilo domates kaldı?
Geriye 29/12 kg yani 2 5/12 kg domates kalmıştır (≈ 2.4167 kg).
2. Kalan kısmı yüzde olarak nasıl bulurum?
Kalan/kaynağı hesaplayın: (29/12) ÷ (17/3) = 29/68 ≈ 0.4265 → %42.65.
3. Hesabı hızlı kontrol etmenin yolu nedir?
Kesirleri ondalığa çevirip (5.6667 − 3.25 = 2.4167) sonucu başlangıca bölebilirsiniz (2.4167/5.6667 ≈ 0.4265).
Sonraki Adımlar
Benzer 5 adet alıştırma sorusu ve çözümleri hazırlamamı ister misiniz? @Nazansaglam
0 bir manavda 5 tam 8/12 kilogram domatesin 3 tam 3/12 kilogramını satınca geriye domatesinin kaçta kaçı kalmıştır?
Önemli Noktalar
- Başlangıç: 5 8/12 kg = 17/3 kg
- Satılan: 3 3/12 kg = 13/4 kg
- Kalan: 29/12 kg = 2 5/12 kg (≈ 2.4167 kg)
- Kalanın başlangıca oranı: 29/68 (≈ %42.65)
Geriye kalan domates, başlangıç miktarının 29/68’idir; sayısal olarak 29/12 kg (yani 2 5/12 kg, ≈2.4167 kg**) kalır. Hesap: 5 8/12 = 17/3, 3 3/12 = 13/4, fark 17/3 − 13/4 = 29/12, oran (29/12)/(17/3) = 29/68.**
İçindekiler
- Sorunun Anlaşılması ve Verilerin Dönüştürülmesi
- Adım Adım Çözüm
- Karşılaştırma Tablosu
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Sorunun Anlaşılması ve Verilerin Dönüştürülmesi
Bu problem, karma (tam + kesir) sayıları düz kesire çevirip çıkarma ve oran hesaplama gerektirir.
- 5 8/12 = 5 + 8/12 = 5 + 2/3 = 17/3 kg
- 3 3/12 = 3 + 3/12 = 3 + 1/4 = 13/4 kg
Pro Tip: Karma kesirleri önce düz kesre çevirin; böylece ortak payda bulmak ve çıkarma yapmak kolaylaşır.
Adım Adım Çözüm
- Düz kesirlere çevir: Başlangıç = 17/3, Satılan = 13/4.
- Ortak payda bulun (3 ve 4 için 12): 17/3 = 68/12, 13/4 = 39/12.
- Çıkarma: 68/12 − 39/12 = 29/12 → Kalan = 29/12 kg (2 5/12 kg, ≈2.4167 kg).
- Oran: (29/12) ÷ (17/3) = (29/12) × (3/17) = 29/68 ≈ 0.4265 = %42.65.
Uyarı: Ortak paydayı yanlış almak basitçe hataya yol açar; adımları sırayla uygulayın.
Karşılaştırma Tablosu
| Aspect | Satılan (miktar) | Kalan (miktar) |
|---|---|---|
| Karma / Düz | 3 3/12 = 13/4 = 3.25 kg | 2 5/12 = 29/12 ≈ 2.4167 kg |
| Başlangıca Oran | 39/68 ≈ %57.35 | 29/68 ≈ %42.65 |
| Payda (ortak) | 39/12 | 29/12 |
Bu tablo, satılan kısmın başlangıcın yaklaşık %57.35’ini oluşturduğunu ve geriye %42.65 kaldığını gösterir.
Özet Tablo
| Element | Detay |
|---|---|
| Başlangıç | 5 8/12 = 17/3 kg ≈ 5.6667 kg |
| Satılan | 3 3/12 = 13/4 kg = 3.25 kg |
| Kalan | 29/12 kg = 2 5/12 kg ≈ 2.4167 kg |
| Kalanın Başlangıca Oranı | 29/68 ≈ %42.65 |
Sık Sorulan Sorular
1. Kaç kilo domates kaldı?
Geriye 29/12 kg yani 2 5/12 kg (≈ 2.4167 kg) kalmıştır.
2. Oranı nasıl hızlı kontrol ederim?
Kesirleri ondalığa çevirip: (5.6667 − 3.25 = 2.4167); sonra 2.4167 ÷ 5.6667 ≈ 0.4265 → %42.65.
3. Sonuç sadeleştirilebilir mi?
Oran olarak elde edilen 29/68 en sade haldir (29 asal olduğu için daha fazla sadeleşmez).
Sonraki Adımlar
Benzer 5 alıştırma ve çözümlerini hazırlamamı ister misiniz? @Nazansaglam