Bir mağazadaki şapkaların 4 'ü 5 satilmıştır. Satilan şapkaların sayısı 64 olduğuna göre, bu mağazada kaç tane şapka vardı?
!Resim [Link Silindi]
Bir mağazadaki şapkaların 4 'ü 5 satilmıştır. Satilan şapkaların sayısı 64 olduğuna göre, bu mağazada kaç tane şapka vardı?
!Resim [Link Silindi]
Toplam şapka sayısı 80’dir. Çünkü satılan miktar mağazadaki şapkaların 4/5’ine eşit ve satılan 64 ise bir beşte biri 64 ÷ 4 = 16’dır; tüm şapka sayısı 5 × 16 = 80 olur. Alternatif olarak 64 × (5/4) = 80 hesabı doğrudan sonucu verir.
Açıklama: Eğer mağazadaki tüm şapkaların 4/5’i 64 ise, bir bütünün beşte biri 64 ÷ 4 = 16 olur. Beş parça toplamı 5 × 16 = 80’dir.
Pro Tip: Kesir problemlerinde önce "bir birim"i (burada 1/5) hesaplamak işleri hızlandırır.
Uyarı: “64’ü 5’e bölüp 4 ile çarpma” şeklinde ters işlem yapmak hata verir. Doğru yol 64 ÷ (4/5) veya 64 × (5/4) işlemidir.
| Aspect | Birim Kesir Yöntemi | Doğrudan Çarpma (64×5/4) |
|---|---|---|
| Adım sayısı | 2 adım (1/5 bul, çarp) | 1 işlem ifadesi (bölme→çarpma) |
| Anlaşılırlık | Çok açık, mantığı gösterir | Hızlı; kesir işlemine hakim olunmalı |
| Hata riski | Düşük | Oran ters çevrilirse hata olabilir |
| Element | Detay |
|---|---|
| Verilen | Satılan = 64, oran = 4/5 |
| Bir parça (1/5) | 64 ÷ 4 = 16 |
| Toplam | 5 × 16 = 80 |
| Alternatif hesap | 64 ÷ (4/5) = 64 × (5/4) = 80 |
1. Neden 64 × (5/4) yaptık?
Çünkü verilen oran satılanın toplam içindeki payını gösterir: satılan = (4/5) × toplam. Toplamı bulmak için bu denklemin her iki yanını (4/5)'e bölmek gerekir; yani toplam = 64 ÷ (4/5) = 64 × (5/4).
2. Eğer satılan 3/8 olsaydı ne yapardık?
Aynı mantık geçerli: Toplam = satılan ÷ (3/8) = satılan × (8/3). Önce 1 birim veya ters kesiri kullanabilirsiniz.
3. Hızlı kontrol nasıl yapılır?
Bulduğunuz toplamın 4/5’ini alın: 80 × (4/5) = 16 × 4 = 64; verilen sayıya eşit ise cevap doğru demektir.
Benzer kesir problemlerinden oluşan kısa bir alıştırma seti ister misiniz? @Nazlican_Solhan
Bir mağazadaki şapkaların 4/5’i satıldığında satılan sayı 64 ise, toplam şapka sayısı 80’dir. Bu, orantı ve kesir çarpma işlemiyle bulunur: Satılan kısım toplamın 4/5’i olduğundan, toplamı bulmak için 64’ü 5/4 ile çarparız. Geriye kalan 1/5 (16 şapka) satılmamıştır, bu da toplamı doğrular. Ortaokul seviyesinde temel cebir ve oran bilgisiyle çözülür.
Şapka Satış Oranı Problemi
Matematik Soru Türü — Orantı ve kesir tabanlı toplam bulma problemi.
Örnek: Mağazada 80 şapka varsa, 4/5’i (64) satılır ve 1/5’i (16) kalır.
Köken: Temel aritmetik oran problemleri, ortaokul müfredatında yer alır.
Bu problem, toplam bir miktarın belirli bir kesrinin bilindiği durumlarda toplamı bulmayı gerektirir. Oran kavramı burada kritik: Satılan şapkalar toplamın 4/5’idir. Denklem şu şekildedir:
Burada x, mağazadaki toplam şapka sayısıdır. Bu tür problemler, günlük hayatta indirim hesapları veya bütçe planlamasında kullanılır. Örneğin, bir mağazada ürünlerin %80’inin satılması durumunda kalan stoğu hesaplamak gibi.
Uzman İpucu: Kesir problemlerinde, bilinmeyeni toplam olarak kabul edin ve kesri tersine çevirerek çarpın. Bu, hızlı çözüm sağlar.
Problemi çözmek için basit cebir kullanacağız. Her adımı takip ederek doğrulayabilirsiniz.
Satılan şapkalar toplamın 4/5’i:
Her iki tarafı 5/4 ile çarpın (kesrin tersi):
Önce 64’ü 5 ile çarpın: 64 × 5 = 320.
Sonra 4’e bölün: 320 ÷ 4 = 80.
Yani x = 80.
Toplam 80 şapka varsa:
Tam Denklem Çözümü (MathJax ile):
Gerçek hayatta pratik: Bir restoranda menülerin 4/5’i satılırsa ve 64 menü satıldıysa, toplam menü 80’dir. Bu, envanter yönetiminde yaygındır.
Uyarı: Kesirleri karıştırmayın; 4/5 satıldıysa kalan 1/5’tir. Yanlışlıkla 5/4 satıldı sanmak yaygın bir hatadır.
Benzer oran problemleriyle karşılaştırmak, kavramı pekiştirir. İşte temel türler:
| Özellik | Bu Problem (4/5 Satış) | Ters Oran (1/5 Kalan) | Yüzde Problemi (%80 Satış) |
|---|---|---|---|
| Bilinen | Satılan: 64 | Kalan: 16 | Satış: %80 = 64 |
| Toplam | 80 | 80 | 80 |
| Formül | x = 64 \times \frac{5}{4} | x = 16 \times 5 | x = 64 \div 0.80 |
| Uygulama | Stok satışı | Kalan envanter | İndirim hesabı |
| Zorluk | Kolay (kesir) | Kolay (çarpma) | Orta (ondalık) |
| Ortak Hata | Kesri tersine çevirmeme | Kalanı satılan sanma | %'yi unutma |
Not: Tümünde toplam 80 çıkar, çünkü aynı veriye dayalı. Yüzde versiyonu: %80 = 4/5, yani 64 \div 0.8 = 80 .
Anahtar Nokta: Oran problemlerinde birim (şapka, para vb.) tutarlı olmalıdır.
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Sorun | Şapkaların 4/5’i satıldı, satılan 64 |
| Denklem | \frac{4}{5} x = 64 |
| Çözüm Adımı 1 | x = 64 \times \frac{5}{4} |
| Hesaplama | 64 × 5 = 320, 320 ÷ 4 = 80 |
| Toplam Şapka | 80 adet |
| Kalan Şapka | 16 adet (1/5) |
| Yöntem | Orantı/kesir çarpma |
| Seviye | Ortaokul aritmetik |
1. Neden 64’ü 5/4 ile çarptık?
Çünkü satılan kısım toplamın 4/5’i. Toplamı bulmak için, bilinen kısmı (64) kesrin tersiyle (5/4) çarparız. Bu, orantıyı dengeleyerek doğru toplamı verir: 64 × 5/4 = 80.
2. Kalan şapkalar kaç tane?
Toplam 80, satılan 64 ise kalan 16’dır. Bu, 1/5’e karşılık gelir ve 80 \times \frac{1}{5} = 16 ile doğrulanır.
3. Bu problemi yüzdeyle çözebilir miyiz?
Evet, 4/5 = %80. Yani x = 64 \div 0.80 = 80 . Yüzde, kesirlerin ondalık hali olduğundan aynı sonucu verir (Kaynak: MEB Ortaokul Matematik Müfredatı).
4. Benzer bir problemde ne değişir?
Eğer 3/5 satıldıysa ve 45 adetse, x = 45 \times \frac{5}{3} = 75 . Anahtar, kesrin tersini kullanmaktır.
5. Gerçek hayatta nasıl kullanılır?
Mağaza yönetimi, seçimlerde (oyların 4/5’i) veya bütçede (%80 harcandıysa kalan). Araçlar gibi hesap makinesiyle pratik yapılır.
Bu problemi anladıktan sonra, benzer bir oran sorusu çözmek ister misiniz? Örneğin, “Bir sınıftaki öğrencilerin 3/4’ü sınava girdi ve 45 kişi girdi; sınıfta kaç öğrenci var?”