Bir mağazada satılan elbise, ayakkabı ve çantanın birer adetlerinin başlangıçtaki fiyatları ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor.
• Bir elbisenin fiyatı, bir çantanın fiyatının 3 katıdır.
• Bir ayakkabının fiyatı, bir elbisenin fiyatından 1000 TL eksiktir.
Bu mağaza sezon sonuna özel olarak elbiselerin fiyatında \%20 , ayakkabıların fiyatında \%10 indirim yapmış, çantaların fiyatlarındaysa indirim yapmamıştır.
Yapılan indirimler sonrasında bir elbise ve bir ayakkabının toplam fiyatı, iki adet çantanın toplam fiyatından 2200 TL fazla olduğuna göre başlangıçta bir ayakkabının fiyatı kaç TL’dir?
A) 1400
B) 1700
C) 2000
D) 2400
E) 2700
Yüzde Hesapları ve Birinci Dereceden Denklem Kurma Problemleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir ürünün fiyatına \%x indirim uygulandığında yeni satış fiyatı, başlangıçtaki fiyatın (1 - \frac{x}{100}) katı olur. Değişkenleri tek bir bilinmeyen cinsinden yazıp birinci dereceden denklem kurarak sonuca ulaşılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Başlangıç Fiyatlarını Tek Bilinmeyen Cinsinden Belirleme
Çantanın başlangıç fiyatına x diyelim. Verilen koşullara göre:
- Çanta (C): x TL
- Elbise (E): 3x TL
- Ayakkabı (A): 3x - 1000 TL
Adım 2 — İndirimli Fiyatları Hesaplama
Mağazanın uyguladığı indirim oranlarına göre yeni fiyatlar:
- İndirimli Elbise: 3x \cdot (1 - 0{,}20) = 3x \cdot 0{,}80 = 2{,}4x TL
- İndirimli Ayakkabı: (3x - 1000) \cdot (1 - 0{,}10) = (3x - 1000) \cdot 0{,}90 = 2{,}7x - 900 TL
- Çanta (indirim yapılmadı): x TL
Adım 3 — Denklemi Kurma ve Bilinmeyeni Bulma
İndirimli bir elbise ile bir ayakkabının toplamı, iki çantanın toplamından 2200 TL fazladır:
Adım 4 — Ayakkabının Başlangıç Fiyatını Hesaplama
Bulunan x = 1000 değerini ayakkabının başlangıç fiyatı ifadesinde yerine yazalım:
CEVAP: C) 2000 (Başlangıçtaki ayakkabı fiyatı = 2000 TL)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Ayakkabıya yapılan \%10’luk indirimi uygularken sadece 3x’in değil, sabit terim olan -1000’in de \%10 eksiğini (0{,}90 katını) almayı unutmamak gerekir. Dağılma özelliğindeki bu işlem hatası en yaygın çeldiricidir.
