Bir mağazada gömleklere 4, pantolonlara 5 ile doğru orantılı olacak şekilde tam sayı üzerinden fiyat belirleniyorsa ve en pahalı ürün 100 TL ise, bir gömlek ile bir pantolonun toplam fiyatı en fazla kaç TL olur?

  1. Bir mağazada gömleklere 4, pantolonlara 5 ile
    doğru orantilı olacak şekilde tam sayı üzerinden
    fiyat belirleniyor.
    Bu mağazada en pahalı ürün 100 TL ise bir
    gömlek bir pantolonun toplam fiyatı en fazla
    kaç TL olur?
    A) 180
    B) 190
    C) 200
    D) 270

Soru Fotoğrafı:

Bu soruda fiyatlar 4 ve 5 ile doğru orantılıdır.

:light_bulb: Kullanılan Formül:
Gömlek fiyatı = 4k, Pantolon fiyatı = 5k

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Oranları yazalım
Gömleklerin fiyatı 4 ile, pantolonların fiyatı 5 ile doğru orantılı olduğuna göre fiyatlar:

  • Gömlek: 4k
  • Pantolon: 5k

Adım 2 — En pahalı ürün 100 TL ise
En pahalı ürün, bu iki fiyatın en büyüğüdür.
Yani:

  • 4k ≤ 100
  • 5k ≤ 100

Burada en büyük tam sayı k değeri, 5k için bulunur çünkü 5k daha büyük olabilir.

Adım 3 — k’nin en büyük tam sayı değerini bulalım
5k ≤ 100 ise:

  • k ≤ 20

En büyük tam sayı k = 20 olur.

Adım 4 — Fiyatları hesaplayalım

  • Gömlek: 4 × 20 = 80 TL
  • Pantolon: 5 × 20 = 100 TL

Toplam:

80 + 100 = 180 TL

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: A) 180
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

1. Doğru Orantı

  • Tanım: İki büyüklüğün aynı sayı ile çarpılarak artmasıdır.
  • Bu problemde: Gömlek ve pantolon fiyatları sırasıyla 4k ve 5k şeklinde yazıldı.

2. Tam Sayı

  • Tanım: Ondalıklı olmayan sayılardır.
  • Bu problemde: k tam sayı olmalıdır, bu yüzden 20 seçildi.

:warning: Sık Yapılan Hata:

:cross_mark: En pahalı ürünü toplam fiyat sanmak

  • Yanlış: 100 TL’yi toplam fiyat gibi kullanmak
  • Doğru: 100 TL’nin tek bir ürünün en yüksek fiyatı olduğunu anlamak
  • Neden yanlış: Soruda “en pahalı ürün 100 TL” deniyor, toplam fiyat değil.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Bir mağazada gömleklere 4, pantolonlara 5 ile doğru orantılı olacak şekilde tam sayı üzerinden fiyat belirleniyorsa ve en pahalı ürün 100 TL ise, bir gömlek ile bir pantolonun toplam fiyatı en fazla kaç TL olur?

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Seçenek A Analizi
A) 180 TL. Gömlek fiyatı 4k TL, pantolon fiyatı 5k TL olsun (k tam sayı). En pahalı ürün pantolon olduğundan 5k = 100 ⇒ k = 20. Gömlek = 4 \times 20 = 80 TL. Toplam = 80 + 100 = 180 TL. Oran sabiti k=20 aynı, fiyatlar tam sayı. Koşulları sağlar.

Adım 2 — Seçenek B Analizi
B) 190 TL. Toplam 9k = 190 ⇒ k = \frac{190}{9} \approx 21{,}11 tam sayı değil. 4k ve 5k tam sayı olmaz. Koşulları ihlal eder, yanlış.

Adım 3 — Seçenek C Analizi
C) 200 TL. 9k = 200 ⇒ k \approx 22{,}22 tam sayı değil. Bağımsız çarpanlarla (gömlek 4 \times 25 = 100, pantolon 5 \times 20 = 100) toplam 200 olur ama oran sabitleri farklı (25 ve 20), doğru orantı sağlanmaz. Yanlış.

Adım 4 — Seçenek D Analizi
D) 270 TL. 9k = 270 ⇒ k = 30 tam sayı. Ama pantolon = 5 \times 30 = 150 > 100 TL, en pahalı ürün 150 TL olur. Koşul ihlal edilir, yanlış.

Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
:white_check_mark: A) 180 — Aynı oran sabiti k=20, tam sayı fiyatlar (80 TL + 100 TL), en pahalı tam 100 TL.
:cross_mark: B) 190 — k tam sayı değil, fiyatlar tam olmaz.
:cross_mark: C) 200 — Oran sabiti farklı, doğru orantı yok.
:cross_mark: D) 270 — En pahalı ürün 150 TL > 100 TL.

Adım 6 — Son Doğrulama
Doğru orantı için \frac{\text{gömlek fiyatı}}{4} = \frac{\text{pantolon fiyatı}}{5} = k (tam sayı). En pahalı ürün 100 TL için 5k = 100, k=20. Toplam 9k = 180 TL. Gömlek 100 TL yapılırsa pantolon 125 TL >100 olur, imkansız. Tek mümkün maksimum 180 TL.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A) 180
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:
1. Doğru Orantı

  • Tanım: İki büyüklük x \propto y ise x = k y (k sabit). Burada gömlek 4k, pantolon 5k.
  • Bu problemde: k=20 ile oran korunur.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:
:cross_mark: Bağımsız Çarpanlar

  • Yanlış: Gömlek 100 (4 \times 25), pantolon 100 (5 \times 20), toplam 200.
  • Doğru: Oran sabiti aynı olmalı.
  • Neden yanlış: Doğru orantı bozulur.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konu için benzer bir örnek problem hazırlamamı ister misin?