Bir madeni para arka arkaya 3 defa atıldığında en az bir defa tura gelme olasılığı kaçtır?
A) \frac{1}{8}
B) \frac{1}{2}
C) \frac{2}{3}
D) \frac{3}{4}
E) \frac{7}{8}
Madeni Para Atışında En Az Bir Tura Gelme Olasılığı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Tüm durumların olasılıkları toplamı 1’dir. “En az bir” ifadesi içeren sorularda en pratik yöntem tümleme kuralıdır:
Olasılık bağıntısı:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tüm Olası Durumların Sayısını (Örnek Uzayı) Bulma
Bir madeni paranın iki yüzü vardır: Yazı (Y) ve Tura (T). Para arka arkaya 3 defa atıldığında tüm durumların sayısı (s(E)):
Adım 2 — İstenmeyen Durumun Olasılığını Hesaplama
“En az bir defa tura gelmesi” şartının sağlanmadığı tek durum, 3 atışın da Yazı gelmesidir:
Bu durumun gerçekleşme olasılığı:
Adım 3 — İstenen Olasılığı Hesaplama
Tüm olasılıktan (1), hiç tura gelmeme olasılığını çıkararak sonuca ulaşırız:
(Alternatif Yol: İstenen durumlar tek tek listelenirse; TTT, TTY, TYT, YTT, TYY, YTY, YYT olmak üzere toplam 7 durum vardır. Olasılık yine \frac{7}{8} bulunur.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E seçeneği — \frac{7}{8}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Tümleme Olayı: Bir olayın gerçekleşme olasılığı ile gerçekleşmeme olasılığının toplamı 1’dir (P(A) + P(A') = 1). “En az bir” sorularında istenmeyeni çıkararak çözüme gitmek zaman kazandırır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Sadece tam olarak 1 defa tura gelme durumunu (TYY, YTY, YYT) alarak olasılığı \frac{3}{8} bulmak veya paranın tek atış olasılığı olan \frac{1}{2} ile karıştırmak.
Doğru Yaklaşım: “En az bir tura”, 1 tura, 2 tura veya 3 tura gelme durumlarının tamamını kapsar. Yalnızca 0 tura (YYY) durumu elenmelidir.
Bu kuralı pekiştirmek için madeni paranın 4 defa atıldığı benzer bir soru çözmek ister misin?
